Παρά τα σφοδρά κύματα ψύχους στο βόρειο ημισφαίριο, ο Ιανουάριος 2026 καταγράφηκε ως ο πέμπτος θερμότερος μήνας Ιανουάριος παγκοσμίως στην ιστορία, σύμφωνα με τα στοιχεία του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus. Τα δεδομένα αναδεικνύουν την επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να αμφισβητήσει εκ νέου την επιστημονική συναίνεση.
Η νέα χρονιά ξεκίνησε με ένα ακόμη ηχηρό καμπανάκι για το κλίμα. Ο Ιανουάριος 2026 ήταν ο πέμπτος θερμότερος Ιανουάριος που έχει καταγραφεί ποτέ σε παγκόσμιο επίπεδο, με τη μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια της Γης να διαμορφώνεται στους 12,95°C. Αυτό αντιστοιχεί σε απόκλιση +0,51°C σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, σύμφωνα με την υπηρεσία κλιματικής αλλαγής C3S του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι ο φετινός Ιανουάριος ήταν μόλις 0,28°C ψυχρότερος από τον θερμότερο Ιανουάριο όλων των εποχών, αυτόν του 2025, ενώ ήταν κατά 1,47°C θερμότερος από τον μέσο όρο της προβιομηχανικής περιόδου 1850-1900.
Ακραίο κρύο στον Βορρά, ρεκόρ ζέστης στον Νότο
Η εικόνα του μήνα ήταν εξαιρετικά αντιφατική. Στο νότιο ημισφαίριο καταγράφηκαν ακραίες θερμοκρασίες, οι οποίες συνέβαλαν στο ξέσπασμα φονικών δασικών πυρκαγιών σε Αυστραλία, Χιλή και Παταγονία. Παράλληλα, ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες σε σχέση με τον μέσο όρο σημειώθηκαν στην Αρκτική, τη Γροιλανδία, τη νότια Αμερική, τη βόρεια Αφρική αλλά και στην Ανταρκτική.
Την ίδια στιγμή, το βόρειο ημισφαίριο βίωσε διαδοχικά κύματα σφοδρού ψύχους. Στη Βόρεια Αμερική, τη Σιβηρία και την Ευρώπη, ο Ιανουάριος χαρακτηρίστηκε από παρατεταμένες χαμηλές θερμοκρασίες. Στην ευρωπαϊκή ήπειρο, μάλιστα, ο φετινός Ιανουάριος ήταν ο πιο ψυχρός από το 2010, με τη θερμοκρασία στην επιφάνεια της γης να βρίσκεται 2,34°C κάτω από τον μέσο όρο.
«Ο Ιανουάριος του 2026 μας θύμισε με σκληρό τρόπο ότι το κλιματικό σύστημα μπορεί ενίοτε να προκαλεί ταυτόχρονα πολύ ψυχρό καιρό σε μια περιοχή και ακραία ζέστη σε κάποια άλλη», τόνισε η Σαμάνθα Μπέρτζες, αναπληρώτρια διευθύντρια της υπηρεσίας του Copernicus για την κλιματική αλλαγή.
Η πολιτική σύγκρουση γύρω από την επιστήμη
Τα ακραία κύματα ψύχους στο βόρειο ημισφαίριο αξιοποιήθηκαν πολιτικά από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εδώ και χρόνια αμφισβητεί ανοικτά την κλιματική αλλαγή. Μέσω της πλατφόρμας Truth Social, στις 23 Ιανουαρίου, επιτέθηκε σε όσους αποκαλεί «περιβαλλοντικούς στασιαστές», ρωτώντας ειρωνικά: «Τι έγινε εκείνη η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη;».
Η αντίδραση αυτή υπογραμμίζει τη διάσταση ανάμεσα στα επιστημονικά δεδομένα και στη ρητορική ενός τμήματος της πολιτικής ηγεσίας, ιδίως στις ΗΠΑ. Οι επιστήμονες επιμένουν ότι μεμονωμένα επεισόδια ψύχους δεν αναιρούν την τάση της μακροχρόνιας υπερθέρμανσης, η οποία επιβεβαιώνεται από τις παγκόσμιες μέσες θερμοκρασίες, τις χρονοσειρές δεδομένων και τη συχνότητα των ακραίων φαινομένων.
Η σταθερή προσέγγιση του Copernicus και άλλων διεθνών οργανισμών είναι ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τόσο τη συχνότητα όσο και την ένταση ακραίων καιρικών γεγονότων, είτε αυτά είναι καύσωνες και πυρκαγιές είτε ψυχρές εισβολές και χιονοθύελλες, καθώς διαταράσσεται η ισορροπία του κλιματικού συστήματος.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία του Copernicus εκθέτουν ανεπανόρθωτα τον πολιτικό κλιματικό λαϊκισμό: δείχνουν ότι πίσω από το πρόσκαιρο κρύο κρύβεται μια μόνιμη, επικίνδυνη άνοδος της μέσης θερμοκρασίας. Για την Ευρώπη –και την Ελλάδα– αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση δεν μπορεί πλέον να είναι αν θα προσαρμοστούμε και θα μειώσουμε εκπομπές, αλλά πόσο γρήγορα και με ποια εργαλεία χρηματοδότησης και πολιτικής θα το πράξουμε.
#κλιματική_αλλαγή #Copernicus #Ιανουάριος2026 #κλίμα #περιβάλλον
