Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται στο υψηλότερο επίπεδο επτά μηνών, καθώς οι αγορές τιμολογούν αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο πριν τις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν στη Γενεύη. Η ένταση στη Μέση Ανατολή και η ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας τροφοδοτούν τον φόβο διαταραχής της παγκόσμιας προσφοράς.
Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου εκτοξεύθηκαν σε υψηλά επτά μηνών, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ένα αυξημένο ασφάλιστρο κινδύνου λόγω της κλιμάκωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, λίγες ημέρες πριν από τον νέο γύρο πυρηνικών συνομιλιών στη Γενεύη.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αμερικανικού αργού (US crude futures) ανήλθαν τη Δευτέρα στα 67,28 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent άγγιξε τα 72,50 δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο από τις 31 Ιουλίου. Παρά τη διόρθωση προς το τέλος της συνεδρίασης, οι τιμές επέστρεψαν ανοδικά το πρωί της Τρίτης, πλησιάζοντας ξανά τα χθεσινά υψηλά.
Ασφάλιστρο κινδύνου στις αγορές ενέργειας
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η κίνηση των τιμών δεν αντανακλά πραγματική έλλειψη πετρελαίου, αλλά την προσπάθεια των αγορών να ενσωματώσουν τον κίνδυνο μιας ενδεχόμενης σύρραξης. Ο James Hosie της Shore Capital σημειώνει ότι οι αγορές «προσπαθούν ορθολογικά να τιμολογήσουν ένα ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές, δεδομένης της διαταραχής που θα μπορούσε να προκαλέσει μια σύγκρουση στις παγκόσμιες προμήθειες».
Αντίστοιχα, η Priyanka Sachdeva της Phillip Nova υπογραμμίζει ότι «ο κίνδυνος πιθανής στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή κερδίζει έδαφος και έτσι οι traders φαίνεται να αντισταθμίζουν το χειρότερο σενάριο». Τονίζει, ωστόσο, πως τα τρέχοντα επίπεδα τιμών «καθοδηγούνται κυρίως από προσδοκίες και όχι από πραγματική απώλεια προσφοράς».
Η Μέση Ανατολή παραμένει κρίσιμος κόμβος για την παγκόσμια παραγωγή και διακίνηση πετρελαίου. Οποιαδήποτε διαταραχή σε βασικές θαλάσσιες οδούς, όπως τα στενά του Ορμούζ, θα μπορούσε να έχει άμεση και έντονη επίδραση στο κόστος ενέργειας διεθνώς, με προφανείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό και στην οικονομική δραστηριότητα.
Πυρηνικές συνομιλίες στη Γενεύη και επίδειξη ισχύος
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη αναμένεται να πραγματοποιήσουν την Πέμπτη στην Γενεύη τρίτο γύρο συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, όπως επιβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν. Οι διαπραγματεύσεις θεωρούνται ένδειξη ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εκτιμά πως η Τεχεράνη μπορεί να αποδεχθεί περιορισμό του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και, ενδεχομένως, εγκατάλειψη του πυρηνικού της προγράμματος. Το Ιράν εξακολουθεί να αρνείται ότι επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social ότι θα είναι «πολύ κακή μέρα» για το Ιράν αν δεν υπάρξει συμφωνία, κλιμακώνοντας τη ρητορική πίεση ενόψει των συνομιλιών. Παράλληλα, και οι δύο πλευρές επιδίδονται σε επιδείξεις στρατιωτικής ισχύος.
Οι ΗΠΑ ενίσχυσαν την παρουσία τους στη Μέση Ανατολή το Σαββατοκύριακο, με το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford να καταπλέει στη Σούδα της Κρήτης τη Δευτέρα, ενώ το USS Abraham Lincoln βρίσκεται ήδη στην Αραβική Θάλασσα, κοντά στο Ομάν, μεταφέροντας μαχητικά αεροσκάφη και περισσότερους από 5.630 ναύτες. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ προχώρησαν σε μερική εκκένωση της πρεσβείας τους στη Βηρυτό, μετά από αξιολόγηση των κινδύνων στρατιωτικής κλιμάκωσης στην περιοχή.
Για την Ελλάδα, η παρουσία αμερικανικού αεροπλανοφόρου στη Σούδα επιβεβαιώνει τον αναβαθμισμένο γεωστρατηγικό ρόλο της χώρας και της Κρήτης ειδικότερα, αλλά και την άμεση έκθεσή της σε ενδεχόμενες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επιπτώσεις για την Ελλάδα και την παγκόσμια οικονομία
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου σε συνθήκες ήδη αυξημένου κόστους ζωής αναζωπυρώνει τους φόβους για νέα πληθωριστικά κύματα. Για εισαγωγικές οικονομίες όπως η ελληνική, όπου η ενέργεια αποτελεί κρίσιμο συντελεστή κόστους για μεταφορές, βιομηχανία και νοικοκυριά, η διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα μπορεί να πιέσει τόσο τον κρατικό προϋπολογισμό όσο και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Σε διεθνές επίπεδο, η αβεβαιότητα γύρω από τις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν αυξάνει τη μεταβλητότητα στις αγορές εμπορευμάτων και ενδέχεται να επηρεάσει τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και τη στήριξη της ανάπτυξης.
Σχόλιο 
: Η κίνηση των τιμών δείχνει πόσο γρήγορα το γεωπολιτικό ρίσκο μεταφράζεται σε κόστος για την πραγματική οικονομία. Αν και ακόμη δεν υπάρχει πραγματική διαταραχή της προσφοράς, οι αγορές προεξοφλούν το ενδεχόμενο κλιμάκωσης και τιμολογούν ακριβά την αβεβαιότητα. Για την Ελλάδα, η συγκυρία υπογραμμίζει την ανάγκη επιτάχυνσης της ενεργειακής διαφοροποίησης και της εξοικονόμησης, ώστε τα εξωτερικά σοκ στην τιμή του πετρελαίου να μην μετατρέπονται κάθε φορά σε μακροοικονομική κρίση.
#πετρέλαιο #ενέργεια #ΗΠΑ #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #αγορές
