Στο μικροσκόπιο του βρετανικού Κοινοβουλίου μπαίνει ο ρόλος του πρώην πρίγκιπα Άντριου ως απεσταλμένου εμπορίου. Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες ζητούν πλήρη διαφάνεια για τον τρόπο διορισμού και ελέγχου του.
Νέα πολιτική θύελλα πλήττει το Γουεστμίνστερ, καθώς η βρετανική κυβέρνηση δέχεται έντονη πίεση να δώσει στη δημοσιότητα τα αρχεία που αφορούν τον διορισμό του Andrew Mountbatten-Windsor – του πρώην πρίγκιπα Άντριου – στη θέση του ειδικού εκπροσώπου για το διεθνές εμπόριο και τις επενδύσεις την περίοδο 2001-2011.
Το αίτημα των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και η στάση της κυβέρνησης
Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες κατέθεσαν πρόταση στη Βουλή των Κοινοτήτων ζητώντας την υποχρεωτική δημοσιοποίηση «όλων των εγγράφων» που σχετίζονται με τη δημιουργία της θέσης του ειδικού εκπροσώπου εμπορίου και τον διορισμό του Mountbatten-Windsor. Στο αίτημα περιλαμβάνονται οι φάκελοι ελέγχου καταλληλότητας (vetting), οι εισηγήσεις προς τον τότε πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ, τα πρακτικά συσκέψεων και η ηλεκτρονική αλληλογραφία γύρω από τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας.
Η υπουργός Παιδείας Μπρίτζετ Φίλιπσον δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι «υπέρ της αρχής της διαφάνειας», τονίζοντας ότι «το κοινό έχει δικαίωμα να δει υλικό που είναι σχετικό». Ωστόσο προειδοποίησε πως οποιαδήποτε δημοσιοποίηση δεν πρέπει να θέσει σε κίνδυνο την εν εξελίξει αστυνομική έρευνα για τον πρώην πρίγκιπα, ο οποίος συνελήφθη πρόσφατα με την υποψία διάπραξης αδικήματος κατά την άσκηση δημόσιου λειτουργήματος και αφέθηκε ελεύθερος υπό διερεύνηση.
Κυβερνητικές πηγές, ανώνυμες αλλά καλά τοποθετημένες, αφήνουν να εννοηθεί ότι το Λονδίνο δύσκολα θα μπλοκάρει την πρόταση των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, σηματοδοτώντας μια πολιτική στροφή προς μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό έλεγχο σε ζητήματα διορισμών σε υψηλόβαθμες θέσεις.
Σκιά Epstein, ρόλος εμπορικού απεσταλμένου και υπόθεση Μάντελσον
Ο Mountbatten-Windsor, αδελφός του βασιλιά Καρόλου Γ΄, υπηρέτησε ως ειδικός εκπρόσωπος για το διεθνές εμπόριο και τις επενδύσεις από το 2001 έως το 2011, σε μια περίοδο όπου η Βρετανία επεδίωκε επιθετικά την προώθηση των εξαγωγών της. Ο ρόλος του, αν και τυπικά «ημι-διπλωματικός», τον έφερνε σε επαφή με κυβερνήσεις και επιχειρηματικούς κύκλους ανά τον κόσμο.
Η υπόληψή του έχει πληγεί βαθιά από τις επανειλημμένες αποκαλύψεις για τις σχέσεις του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν. Μεταξύ των σοβαρών καταγγελιών περιλαμβάνονται ισχυρισμοί ότι, κατά τη θητεία του ως εμπορικού απεσταλμένου, μετέφερε εμπιστευτικά έγγραφα στον Έπσταϊν. Ο ίδιος έχει αρνηθεί κατηγορηματικά οποιαδήποτε παρανομία, αλλά στερήθηκε των τίτλων του το προηγούμενο έτος, γεγονός που αντανακλά το μέγεθος της κρίσης αξιοπιστίας για τον θεσμό της μοναρχίας.
Στο κάδρο μπαίνει και ο πρώην υπουργός Εμπορίου Πίτερ Μάντελσον, τον οποίο δημοσίευμα της εφημερίδας Telegraph φέρεται να παρουσιάζει ως βασικό υποστηρικτή του διορισμού του Άντριου στη θέση του εμπορικού απεσταλμένου. Ο Μάντελσον συνελήφθη επίσης με την υποψία αδικήματος κατά την άσκηση δημόσιου λειτουργήματος και αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση, ενώ έχει ζητήσει «ανεπιφύλακτα» συγγνώμη στο παρελθόν για τη σχέση του με τον Έπσταϊν.
Η αντιπολίτευση των Συντηρητικών έχει ήδη αξιοποιήσει το εργαλείο των κοινοβουλευτικών ψηφισμάτων για να απαιτήσει τη δημοσιοποίηση εγγράφων σχετικά με τον διορισμό του Μάντελσον ως πρεσβευτή στο Λευκό Οίκο, κίνηση που οδήγησε την κυβέρνηση να προετοιμάζει την απελευθέρωση σχετικού υλικού, με την ίδια επιφύλαξη ως προς την προστασία των αστυνομικών ερευνών.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση συνιστά κομβικό τεστ για τα όρια της διαφάνειας στη βρετανική δημοκρατία όταν συγκρούεται με την προστασία της μοναρχίας και εν εξελίξει ποινικές έρευνες. Η διακομματική χρήση κοινοβουλευτικών μηχανισμών για την υποχρεωτική δημοσιοποίηση εγγράφων δείχνει ότι ο έλεγχος των διορισμών υψηλού συμβολισμού – από βασιλικά πρόσωπα μέχρι κορυφαίους διπλωμάτες – μετατρέπεται σε κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Για τις αγορές και τους διεθνείς εταίρους, η έκβαση θα λειτουργήσει ως βαρόμετρο για το κατά πόσο το Λονδίνο είναι διατεθειμένο να θυσιάσει θεσμικό κύρος προκειμένου να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του κράτους δικαίου.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Μοναρχία #Διαφάνεια #Κοινοβούλιο
