Ο καρκίνος καταγράφει αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ανοδική τάση κρουσμάτων και σημαντικές διαφορές μεταξύ κρατών. Η εικόνα εγείρει ερωτήματα για πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και ισότητα στην πρόσβαση σε θεραπείες.
Τα επίσημα στοιχεία και εκτιμήσεις ευρωπαϊκών φορέων δείχνουν ότι τα περιστατικά καρκίνου στην Ευρώπη αυξάνονται· για παράδειγμα, το 2022 καταγράφηκε αύξηση 2,3% σε σχέση με το 2020. Η Ιnternational Agency for Research on Cancer προβλέπει ότι τα κρούσματα θα συνεχίσουν να αυξάνονται τις επόμενες δύο δεκαετίες. Παρά το γεγονός ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν προηγμένα συστήματα υγείας, η επιβάρυνση από τον καρκίνο παραμένει δυσανάλογα υψηλή σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού της ηπείρου.
Ανισότητες μεταξύ κρατών μελών
Οι διαφορές σε επιδόσεις πρόληψης, προσυμπτωματικού ελέγχου και πρόσβασης σε σύγχρονες θεραπείες εξηγούν σε μεγάλο βαθμό τη μεταβλητότητα μεταξύ χωρών. Κράτη με εκτεταμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου και υψηλή κάλυψη εμβολιασμών (π.χ. HPV) παρουσιάζουν καλύτερους δείκτες έγκαιρης διάγνωσης και επιβίωσης. Αντίθετα, περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε υποδομές ογκολογίας, καθυστερήσεις στη διάγνωση ή οικονομικούς φραγμούς, δείχνουν μεγαλύτερη αύξηση νέων περιστατικών και χειρότερη έκβαση.
Προβλήματα πρόληψης και διαγνωστικών καθυστερήσεων
Κοινές αιτίες της ανόδου περιλαμβάνουν γήρανση του πληθυσμού, αλλαγές στον τρόπο ζωής και παράγοντες περιβάλλοντος. Ωστόσο, η διαφορά δεν εξηγείται μόνο από τους βιολογικούς παράγοντες: η έλλειψη συνεπών πολιτικών δημόσιας υγείας, οι ανισότητες στην πρωτοβάθμια φροντίδα και η αδύναμη εφαρμογή προγραμμάτων πληθυσμιακού screening εντείνουν το πρόβλημα. Η καθυστέρηση στη θεραπεία και οι περιορισμένες δυνατότητες πρόσβασης σε σύγχρονες θεραπείες και κλινικές δοκιμές επηρεάζουν επίσης τις εκβάσεις.
Τι απαιτείται σε επίπεδο ΕΕ και εθνικών πολιτικών
Ειδικοί και ευρωβουλευτές που συμμετείχαν σε συζητήσεις προτείνουν ολοκληρωμένες στρατηγικές: ενίσχυση πρωτοβάθμιας φροντίδας, ευρεία κάλυψη εμβολιασμών, επενδύσεις σε υποδομές διαγνωστικών, και συντονισμένες εκστρατείες πρόληψης. Η συνεργασία σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες και η μείωση διοικητικών εμποδίων σε διασυνοριακές αναφορές ασθενών κρίνονται εξίσου σημαντικές.
Σχόλιο 
: Η αύξηση κρουσμάτων καρκίνου στην Ε.Ε. δεν είναι απλώς ιατρικό πρόβλημα αλλά δείκτης συστημικών ανισοτήτων. Οι πολιτικές πρέπει να στοχεύσουν στην έγκαιρη διάγνωση και στην εξίσωση πρόσβασης σε θεραπείες, αλλιώς τα κενά μεταξύ κρατών θα διευρυνθούν περαιτέρω.
