Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στις ΗΠΑ δεν έφερε ηρεμία, αλλά νέο κύμα αβεβαιότητας για τη γερμανική οικονομία. Πολιτικοί και βιομηχανία βλέπουν παρατεταμένη αναταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο.
Η νέα απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει ενιαίο δασμό 15% σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα, παρά την προηγηθείσα ακύρωση των «ανταποδοτικών» δασμών από το Ανώτατο Δικαστήριο, βυθίζει τη Γερμανία σε μια φάση παρατεταμένης αβεβαιότητας. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι και κορυφαίοι επιχειρηματικοί φορείς προειδοποιούν ότι η εμπορική σύγκρουση με την Ουάσιγκτον αλλάζει μορφή, αλλά δεν τελειώνει.
Πολιτική αντίδραση και ευρωπαϊκή διάσταση
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ, μιλώντας στη «Frankfurter Allgemeine Zeitung», υπογράμμισε ότι, παρά τη δικαστική απόφαση, «παραμένουν σε ισχύ οι δασμοί που αφορούν συγκεκριμένους κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και ο χάλυβας», επισημαίνοντας πως «παραμένει μεγάλη αβεβαιότητα». Κατά τον ίδιο, οι δασμοί πλήττουν και τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, «αλλά κυρίως τους Αμερικανούς, οι οποίοι υφίστανται το κύριο βάρος των συνεπειών».
Ο Κλινγκμπάιλ περιέγραψε τη στρατηγική απάντηση του Βερολίνου και των Βρυξελλών: «Χτίζουμε νέες εμπορικές σχέσεις παγκοσμίως, συνάπτουμε συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, προστατεύουμε τη βιομηχανία μας και ενισχύουμε την ανεξαρτησία και την κυριαρχία της Ευρώπης». Η τοποθέτηση αναδεικνύει την πρόθεση της ΕΕ να επιταχύνει τη διαφοροποίηση από την αμερικανική αγορά, αξιοποιώντας εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες ως αντίβαρο στην αμερικανική μονομερή πολιτική.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, έθεσε επιπλέον στο τραπέζι το ζήτημα της επιστροφής των παρανόμως καταβληθέντων δασμών. Υπολόγισε ότι γερμανικές εταιρείες ή Αμερικανοί εισαγωγείς γερμανικών προϊόντων έχουν πληρώσει «τουλάχιστον 100 δισ. περισσότερα από ό,τι θα έπρεπε». Προανήγγειλε μάλιστα έκτακτη συνάντηση της διαπραγματευτικής ομάδας της ΕΕ με τη νομική υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναγνωρίζοντας ότι η ήδη διαπραγματευθείσα συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ «στερείται πλέον βάσης».
Βιομηχανία σε καθεστώς παρατεταμένου ρίσκου
Η γερμανική βιομηχανία διαβάζει τις εξελίξεις ως «νέο γύρο αβεβαιότητας». Η Ένωση Χημικής Βιομηχανίας (VCI), μέσω του διευθύνοντος συμβούλου Βόλφραμ Γκρόσε Έντρουπ, προειδοποίησε ότι νέοι δασμοί «σε διαφορετική νομική βάση» παραμένουν πάντα πιθανοί. «Η αναταραχή στην εμπορική πολιτική δεν εξαφανίζεται – απλώς αλλάζει το πεδίο δράσης. Όποιος πιστεύει ότι αυτό διευθετεί τη διαφορά στους δασμούς κάνει λάθος», σημείωσε χαρακτηριστικά στο ARD.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) αναγνώρισε μεν την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ως «σαφή απόδειξη της διάκρισης των εξουσιών στις ΗΠΑ», αλλά χαρακτήρισε «αναμενόμενη» την προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να βρει εναλλακτικούς νομικούς δρόμους ώστε να διατηρήσει τους δασμούς.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιριών Χονδρεμπορίου και Εξωτερικού Εμπορίου (BGA), Ντιρκ Γιαντούρα, τόνισε ότι η επιστροφή των καταβληθέντων δασμών είναι «εξαιρετικά περίπλοκη» τόσο νομικά όσο και διοικητικά, προειδοποιώντας ότι δεν πρέπει να αναμένεται στο άμεσο μέλλον. Αυτό σημαίνει ότι, πέρα από τη μελλοντική αβεβαιότητα, οι ευρωπαϊκές –και ειδικά οι γερμανικές– επιχειρήσεις παραμένουν εγκλωβισμένες σε ένα ήδη υψηλό, βυθισμένο κόστος.
Για την εξαγωγική γερμανική οικονομία, η οποία στηρίζεται σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, τα χημικά και ο χάλυβας, η μετατροπή των ΗΠΑ σε ακόμη πιο ακριβή αγορά απειλεί περιθώρια κερδοφορίας και επενδυτικές αποφάσεις. Ταυτόχρονα, η ΕΕ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε πιθανές αντίμετρα και στην ανάγκη αποφυγής μιας πλήρους κλιμάκωσης του εμπορικού πολέμου.
Σχόλιο
: Η γερμανική και ευρωπαϊκή στρατηγική περνά αναγκαστικά από την επιτάχυνση των εναλλακτικών εμπορικών συμμαχιών και την ενίσχυση της βιομηχανικής αυτονομίας. Ωστόσο, όσο η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τους δασμούς ως εργαλείο εσωτερικής πολιτικής, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα λειτουργούν σε ένα περιβάλλον δομικής αβεβαιότητας, με άμεσο κόστος σε επενδύσεις, τιμές και ανταγωνιστικότητα.






