Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται ανίκανη να υλοποιήσει τις αναγκαίες οικονομικές μεταρρυθμίσεις την ώρα που η ενιαία αγορά, ο βασικός πυλώνας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, φθίνει. Η αδράνεια στις Βρυξέλλες εντείνει τις ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα.
Η ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιστορικά το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, δείχνει σημάδια κόπωσης. Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις οικονομολόγων, επιχειρήσεων και θεσμών, η ΕΕ καθυστερεί να προχωρήσει στις δομικές οικονομικές παρεμβάσεις που θα αναζωογονούσαν την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητά της.
Η αποδυνάμωση του πυρήνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης
Η ενιαία αγορά σχεδιάστηκε για να εξασφαλίσει την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων και ανθρώπων. Στην πράξη, όμως, παραμένει κατακερματισμένη, ιδιαίτερα στους τομείς των υπηρεσιών, της ψηφιακής οικονομίας και της ενέργειας. Εθνικοί κανονισμοί, γραφειοκρατικά εμπόδια και διαφορετικά φορολογικά καθεστώτα δημιουργούν ένα μωσαϊκό κανόνων που αποθαρρύνει επενδύσεις και κλίμακα.
Η αδυναμία υλοποίησης μεταρρυθμίσεων δεν οφείλεται στην έλλειψη προτάσεων, αλλά στην πολιτική βούληση. Κάθε εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς συναντά αντιστάσεις από κράτη-μέλη που φοβούνται απώλεια εθνικών αρμοδιοτήτων ή πίεση σε ευαίσθητους κλάδους. Το αποτέλεσμα είναι διαρκείς συμβιβασμοί και ημιτελείς ρυθμίσεις, που αφήνουν την Ευρώπη πίσω στην παγκόσμια κούρσα.
Ανταγωνισμός από ΗΠΑ και Κίνα, επενδυτικό κενό στην Ευρώπη
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ και η Κίνα εφαρμόζουν επιθετικές βιομηχανικές και τεχνολογικές πολιτικές, με ισχυρά κίνητρα για επενδύσεις σε πράσινη μετάβαση, τεχνητή νοημοσύνη, ημιαγωγούς και στρατηγικές υποδομές. Η ευρωπαϊκή απάντηση παραμένει αποσπασματική, με διαφορετικά εθνικά προγράμματα ενισχύσεων που συχνά εντείνουν τις ανισορροπίες εντός της ίδιας της ΕΕ.
Το επενδυτικό κενό είναι εμφανές: οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να αντλήσουν κεφάλαια αντίστοιχου μεγέθους και κόστους με τους αμερικανικούς ανταγωνιστές τους, ενώ οι αγορές κεφαλαίου στην Ευρώπη παραμένουν λιγότερο ολοκληρωμένες. Η μη ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της Τραπεζικής Ένωσης στερεί από την ΕΕ ένα κρίσιμο εργαλείο χρηματοδότησης ανάπτυξης και καινοτομίας.
Πολιτική αδράνεια και κίνδυνος μόνιμης υστέρησης
Η πολιτική ατζέντα στις Βρυξέλλες επιβαρύνεται από παράλληλες κρίσεις –γεωπολιτική αστάθεια, μεταναστευτικό, ενεργειακή ασφάλεια– με αποτέλεσμα οι βαθιές οικονομικές μεταρρυθμίσεις να μετατίθενται συνεχώς. Ωστόσο, η καθυστέρηση έχει κόστος: χαμηλότερη παραγωγικότητα, βραδύτερη ανάπτυξη και διαρροή επενδύσεων και ταλέντου προς πιο ελκυστικές αγορές.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, που επιδιώκουν να προσελκύσουν στρατηγικές επενδύσεις και να στηρίξουν την εξωστρέφεια των επιχειρήσεων τους, μια ισχυρή και πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή αγορά είναι κρίσιμη. Χωρίς τολμηρά βήματα σε κανονιστική εναρμόνιση, φορολογική συνεργασία και ενίσχυση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, ο κίνδυνος είναι η ΕΕ να παγιωθεί ως «μεσαίος παίκτης» σε μια παγκόσμια οικονομία δύο ταχυτήτων.
Σχόλιο 
: Η Ευρώπη δεν πάσχει από έλλειψη στρατηγικών κειμένων αλλά από έλλειψη εφαρμογής. Αν δεν σπάσουν τα εθνικά ταμπού γύρω από την πλήρη ενοποίηση αγορών και κεφαλαίων, η ενιαία αγορά θα συνεχίσει να συρρικνώνεται σε σημασία, με άμεσο κόστος για την πραγματική οικονομία και τις μεσαίες επιχειρήσεις της ηπείρου.
#ΕΕ #ΕνιαίαΑγορά #Οικονομία #Μεταρρυθμίσεις
