Η ελβετική οικονομία κατάφερε στο τέλος του περασμένου έτους να ανακάμψει μερικώς από το σοκ των αμερικανικών δασμών, καταγράφοντας μικρή αλλά ουσιαστική αύξηση του ΑΕΠ. Παρά την υποτονική εικόνα σε υπηρεσίες και βιομηχανία, τα στοιχεία δείχνουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στην εμπορική αναταραχή.
Η Ελβετία φαίνεται να απομακρύνεται σταδιακά από το σοκ που προκάλεσε η επιβολή υψηλών δασμών από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, με τα τελευταία στοιχεία να αποτυπώνουν μια συγκρατημένη αλλά σαφή ανάκαμψη. Το προσαρμοσμένο στα μεγάλα αθλητικά γεγονότα ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,2% στο τέταρτο τρίμηνο σε τριμηνιαία βάση, μετά από συρρίκνωση 0,5% στο τρίτο τρίμηνο.
Ασθενής ανάπτυξη, αλλά έξοδος από τη ζώνη κινδύνου
Η επίδοση αυτή υπολείπεται ελαφρώς των προσδοκιών των οικονομολόγων, οι οποίοι, σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, ανέμεναν ρυθμό ανάπτυξης 0,3%. Ωστόσο, σηματοδοτεί την έξοδο της οικονομίας από την πιο έντονη φάση της επιβράδυνσης που προκάλεσαν οι δασμοί 39% στις ελβετικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, οι οποίοι είχαν οδηγήσει στη μεγαλύτερη συρρίκνωση του ΑΕΠ από την περίοδο της πανδημίας.
Η κρατική γραμματεία Οικονομικών Υποθέσεων σημείωσε ότι «η ανάπτυξη του τομέα υπηρεσιών ήταν υποτονική, ενώ ο βιομηχανικός τομέας παρέμεινε στάσιμος». Η εικόνα αυτή δείχνει πως η ανάκαμψη δεν είναι ακόμη ευρεία ούτε ισχυρή, αλλά περισσότερο μια πρώτη σταθεροποίηση μετά το αρχικό σοκ. Για μια μικρή, ανοιχτή οικονομία με έντονη εξαγωγική εξάρτηση, όπως η ελβετική, μια τέτοια προσαρμογή σε σύντομο χρόνο θεωρείται ένδειξη δομικής ανθεκτικότητας.
Ο ρόλος της συμφωνίας για τη μείωση των δασμών
Καθοριστική για την αλλαγή κλίματος ήταν η εμπορική συμφωνία που μείωσε τους δασμούς από το 39% στο 15% από τα μέσα Νοεμβρίου. Η κίνηση αυτή περιόρισε το κόστος για τις ελβετικές επιχειρήσεις, ιδίως στους κλάδους με υψηλή εξαγωγική έκθεση στις ΗΠΑ, και δημιούργησε προσδοκίες ότι οι επιπτώσεις των εμπορικών εντάσεων θα είναι τελικά διαχειρίσιμες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ελβετική κυβέρνηση αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις για την ανάπτυξη του τρέχοντος έτους, σχεδόν στα επίπεδα που παρατηρούνταν πριν από την επιβολή των δασμών. Παρά τη βελτίωση των εκτιμήσεων, οι αρχές επισημαίνουν ότι η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, καθώς το διεθνές εμπορικό περιβάλλον εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, προστατευτικές πολιτικές και ευαισθησία στις αποφάσεις της Ουάσιγκτον.
Μηνύματα για τις μικρές ανοιχτές οικονομίες
Η περίπτωση της Ελβετίας λειτουργεί ως εργαστήριο για το πώς μια μικρή, εξωστρεφής οικονομία μπορεί να απορροφήσει ένα απότομο εμπορικό σοκ μέσω θεσμικής σταθερότητας, ισχυρών δημοσιονομικών και γρήγορης διαπραγμάτευσης για τη μείωση των επιβαρύνσεων. Την ίδια στιγμή, υπενθυμίζει ότι η εξάρτηση από λίγες μεγάλες αγορές ενέχει σημαντικούς κινδύνους, όταν η εμπορική πολιτική μετατρέπεται σε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης.
Για την Ευρώπη συνολικά, τα ελβετικά δεδομένα αποτελούν ένδειξη ότι οι αλυσίδες αξίας μπορούν να προσαρμοστούν, αλλά με κόστος σε ρυθμούς ανάπτυξης και επενδυτική βεβαιότητα. Η επόμενη περίοδος θα κριθεί από το κατά πόσο η αποκλιμάκωση των δασμών θα παγιωθεί και αν θα ακολουθήσει ένα πιο προβλέψιμο πλαίσιο εμπορικών σχέσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Σχόλιο
: Η ελβετική ανάκαμψη δείχνει ότι οι ισχυρές, θεσμικά θωρακισμένες οικονομίες αντέχουν τα εμπορικά σοκ, αλλά όχι χωρίς απώλειες σε ανάπτυξη και εμπιστοσύνη· το πραγματικό στοίχημα για την Ευρώπη είναι να μειώσει τη γεωπολιτική έκθεση των εξαγωγών της, πριν η επόμενη κρίση δασμών χτυπήσει την πόρτα.






