Την ανάγκη για άμεσες και συντονισμένες επενδύσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέδειξε από τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Έθεσε στο επίκεντρο τον ρόλο της Ελλάδας και του Κάθετου Διαδρόμου ως κρίσιμων κρίκων στη νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική ενέργειας.
Η ολοκλήρωση της φετινής Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου επιβεβαίωσε ότι η ενέργεια δεν είναι πλέον απλώς οικονομικό αγαθό, αλλά κεντρικό εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος και σταθερότητας. Στη δεύτερη ημέρα των εργασιών, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου συμμετείχε ως κεντρικός ομιλητής σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα «Διασφάλιση του ενεργειακού μέλλοντος της Ε.Ε.», υπό τον συντονισμό του γεωπολιτικού αναλυτή Grégoire Roos του Chatham House και με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων ευρωπαϊκών και εθνικών αξιωματούχων.
Ενεργειακή ασφάλεια ως στρατηγική αυτονομία
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επενδύσει «συστηματικά» στην ενεργειακή της ασφάλεια, με τρεις παράλληλους άξονες: ενίσχυση υποδομών, διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών εφοδιασμού, και επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Όπως τόνισε, «η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι μόνο οικονομική αναγκαιότητα· είναι ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας, ανθεκτικότητας και γεωπολιτικής σταθερότητας».
Παράλληλα, έθεσε ως αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση την κοινωνική και επιχειρηματική βιωσιμότητα: η ενεργειακή πολιτική οφείλει να διασφαλίζει προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, διαφορετικά η μετάβαση κινδυνεύει να υπονομεύσει την ίδια την ευρωπαϊκή συνοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός συνέδεσε την ενεργειακή διάσταση με την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, παραπέμποντας στις πρόσφατες δηλώσεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, ότι «η ανταγωνιστικότητα δεν είναι μόνο το θεμέλιο της ευημερίας μας, αλλά και της ασφάλειάς μας, και τελικά των δημοκρατιών μας». Η ενεργειακή πολιτική, κατά την ανάλυση Παπασταύρου, μετατρέπεται έτσι σε κρίσιμο παράγοντα όχι μόνο οικονομικής αλλά και θεσμικής ανθεκτικότητας.
Ρωσική απεξάρτηση, TurkStream και ο ρόλος του Κάθετου Διαδρόμου
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο υπουργός στο εγχείρημα απεξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια, ιδίως το φυσικό αέριο, χαρακτηρίζοντάς το «σύνθετο εγχείρημα» που απαιτεί συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση. Προειδοποίησε ότι η Ε.Ε. δεν πρέπει να επιτρέψει «δεύτερες σκέψεις ή πισωγυρίσματα» και έθεσε ως ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας την αντιμετώπιση των εναλλακτικών πυλών εισόδου ρωσικού αερίου, όπως ο αγωγός TurkStream.
Σε αυτό το πλαίσιο, ανέδειξε τον Κάθετο Διάδρομο ως εναλλακτική διαδρομή τροφοδοσίας για την περιοχή και την Ευρώπη, αλλά και ως «ευρύτερη στρατηγική σύλληψη». Ο Διάδρομος, όπως είπε, φιλοδοξεί να δημιουργήσει σταθερές βάσεις ασφάλειας για μια περιοχή 100 εκατομμυρίων ανθρώπων, αναπτύσσοντας «αρτηρίες ανάπτυξης και ευημερίας» μέσω ενεργειακών, μεταφορικών και εμπορικών διασυνδέσεων. Η Ελλάδα, με τις υποδομές και τις διασυνδέσεις της, τοποθετείται ως κρίσιμος κόμβος σε αυτό το δίκτυο.
Ελληνική στρατηγική και «ενεργειακός ρεαλισμός»
Ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι «η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη επενδύει σταθερά στα δίκτυα, στις διασυνδέσεις και στην αξιοποίηση των εθνικών της πόρων», με στόχο μια Ελλάδα ενεργειακά ασφαλή και γεωπολιτικά ισχυρή, με επαρκώς διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα. Σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση, υποστήριξε ότι πρέπει να είναι τεχνολογικά ουδέτερη και να εστιάζει στις πιο αποδοτικές λύσεις, σε ευθυγράμμιση με όσα έχει επισημάνει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε άρθρο του στους Financial Times.
«Η Ελλάδα αποτελεί συνεπή υπέρμαχο του ενεργειακού ρεαλισμού ως μόνου βιώσιμου δρόμου προς την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης», κατέληξε. Στην ουσία, η Αθήνα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τον ρόλο της ως αξιόπιστου εταίρου στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική, συνδέοντας την εθνική στρατηγική με την ευρύτερη διατλαντική σύγκλιση στον τομέα της ενέργειας.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Παπασταύρου στο Μόναχο επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να μετατρέψει τον γεωγραφικό της ρόλο σε διαρκές γεωοικονομικό πλεονέκτημα: λιγότερη εξάρτηση από τη Ρωσία, περισσότερη διασύνδεση με την Ευρώπη και σαφής τοποθέτηση στον πυρήνα της διατλαντικής ενεργειακής αρχιτεκτονικής.
#ενέργεια #ενεργειακή_ασφάλεια #ΕΕ #Ελλάδα #γεωπολιτική
