Οι ηγέτες της ΕΕ συγκεντρώνονται στο κάστρο Alden Biesen για μια άτυπη «σύνοδο ανταγωνιστικότητας», με στόχο να βρουν απαντήσεις στο πώς θα αναζωογονήσουν την ευρωπαϊκή οικονομία. Στο επίκεντρο βρίσκεται η στρατηγική αυτονομία, αλλά και οι βαθιές εσωτερικές διαιρέσεις που απειλούν να την ακυρώσουν.
Σε μια συμβολική αλλά και ουσιαστική κίνηση, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεντρώνονται στο κάστρο Alden Biesen για να συζητήσουν το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και το κατά πόσο η πολυσυζητημένη «στρατηγική αυτονομία» μπορεί να αντέξει υπό το βάρος εσωτερικών διαφορών. Η συνάντηση, που παρουσιάζεται ως «retreat ανταγωνιστικότητας», επιχειρεί να μετατρέψει έναν ιστορικό χώρο σε εργαστήριο επαναπροσδιορισμού του ευρωπαϊκού οικονομικού μοντέλου.
Ανταγωνιστικότητα, στρατηγική αυτονομία και εσωτερικές τριβές
Η έννοια της στρατηγικής αυτονομίας έχει γίνει κεντρικός άξονας του ευρωπαϊκού διαλόγου τα τελευταία χρόνια: από την ενέργεια και τις πρώτες ύλες μέχρι την τεχνολογία και την άμυνα, η ΕΕ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από εξωτερικούς παίκτες, όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα. Ωστόσο, πίσω από τη ρητορική, οι διαφωνίες μεταξύ κρατών-μελών για το βάθος και την κατεύθυνση αυτής της πορείας παραμένουν έντονες.
Στο Alden Biesen, οι συζητήσεις επικεντρώνονται στο πώς η Ευρώπη μπορεί να ανακτήσει έδαφος έναντι ανταγωνιστών που κινούνται πιο γρήγορα σε καινοτομία, ψηφιακή μετάβαση και βιομηχανική πολιτική. Η ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή απάντηση συγκρούεται με εθνικές προτεραιότητες, διαφορετικές δημοσιονομικές αντοχές και αποκλίνουσες αντιλήψεις για τον ρόλο του κράτους στην οικονομία.
Η υπόθεση των κονδυλίων προς την Ουγγαρία και το διακύβευμα κράτους δικαίου
Παράλληλα με τη συζήτηση για την οικονομία, στις Βρυξέλλες και στο Λουξεμβούργο ωριμάζει μια άλλη κρίσιμη υπόθεση: η διαμάχη για τα ευρωπαϊκά κονδύλια προς την Ουγγαρία. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να εκδώσει καθοριστική γνώμη στη δίκη που έχει κινήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με τον τρόπο που εφαρμόζεται ο μηχανισμός αιρεσιμότητας συνδέοντας χρηματοδοτήσεις με τον σεβασμό του κράτους δικαίου.
Η υπόθεση δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια: επηρεάζει άμεσα το πολιτικό κλίμα ενόψει των ουγγρικών εκλογών τον Απρίλιο και λειτουργεί ως τεστ αξιοπιστίας για την ΕΕ. Αν η Ένωση εμφανιστεί ελαστική απέναντι σε παραβιάσεις του κράτους δικαίου, υπονομεύει το ίδιο το αφήγημά της ως κοινότητας αξιών· αν κινηθεί αυστηρά, κινδυνεύει με περαιτέρω πολιτική σύγκρουση με μια κυβέρνηση-μέλος.
Η συμβολική πολιτική των κάστρων
Το γεγονός ότι η συνάντηση για την ανταγωνιστικότητα πραγματοποιείται σε κάστρο δεν είναι τυχαίο. Τα κάστρα έχουν γίνει σχεδόν αγαπημένος σκηνικός χώρος για τους Ευρωπαίους ηγέτες: προσφέρουν απομόνωση από την καθημερινή πίεση των Βρυξελλών, αλλά και μια ισχυρή εικόνα στα μάτια της κοινής γνώμης – μια Ευρώπη που αναζητεί νέα πορεία μέσα από τα σύμβολα της ιστορίας της.
Πίσω όμως από την ατμόσφαιρα «retreat», το ερώτημα παραμένει σκληρά πρακτικό: μπορεί η ΕΕ να περάσει από τις δηλώσεις προθέσεων σε συγκεκριμένες πολιτικές που θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα, την καινοτομία και την ανθεκτικότητα των οικονομιών της; Και, ταυτόχρονα, μπορεί να επιβάλει ουσιαστικά τον σεβασμό του κράτους δικαίου, χωρίς να διαρραγεί ο πολιτικός ιστός της Ένωσης;
Σχόλιο 
: Η «μάχη του Alden Biesen» φωτίζει τον διπλό ευρωπαϊκό γρίφο: πώς να γίνεις πιο ανταγωνιστικός σε έναν σκληρό γεωοικονομικό κόσμο, ενώ ταυτόχρονα επιμένεις σε κανόνες και αξίες που σε διαφοροποιούν. Αν οι ηγέτες περιοριστούν σε ωραία λόγια σε εντυπωσιακά κάστρα, η στρατηγική αυτονομία θα μείνει σύνθημα. Αν όμως συνδέσουν βιομηχανική πολιτική, ενιαία αγορά και κράτος δικαίου σε συνεκτικό σχέδιο, το Alden Biesen μπορεί να αποδειχθεί σημείο καμπής.
#ΕΕ #ανταγωνιστικότητα #στρατηγική_αυτονομία #Ουγγαρία #κράτος_δικαίου
