Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες επιδιώκουν τη δημοσιοποίηση κυβερνητικών εγγράφων για τον διορισμό του Andrew Mountbatten-Windsor ως ειδικού απεσταλμένου εμπορίου. Η υπόθεση διασταυρώνεται με τις αποκαλύψεις για τον Jeffrey Epstein και θέτει στο επίκεντρο τη διαφάνεια στον διορισμό εμπορικών απεσταλμένων.
Νέα πολιτική κρίση ταλανίζει το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες κινούνται θεσμικά για να υποχρεώσουν την κυβέρνηση να δώσει στη δημοσιότητα τα έγγραφα που αφορούν τον διορισμό του Andrew Mountbatten-Windsor ως ειδικού εκπροσώπου για το διεθνές εμπόριο και τις επενδύσεις το 2001. Η κίνηση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη σύλληψή του με την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος, σε υπόθεση που διαπλέκεται με τις σχέσεις του με τον αείμνηστο καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Jeffrey Epstein.
Η κοινοβουλευτική μάχη για διαφάνεια
Την Τρίτη, οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες σκοπεύουν να καταθέσουν στη Βουλή των Κοινοτήτων πρόταση τύπου «humble address», ένα εργαλείο που θεωρείται δεσμευτικό και μπορεί να εξαναγκάσει την εκτελεστική εξουσία να καταθέσει συγκεκριμένα έγγραφα στο Κοινοβούλιο. Ζητούνται όλα τα αρχεία που συνδέονται με τον διορισμό του Andrew στο αξίωμα του «special representative for international trade and investment» για την περίοδο 2001-2011, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών ελέγχου καταλληλότητας (vetting).
Ο ρόλος αυτός του παρείχε προνομιακή πρόσβαση σε κορυφαίους κυβερνητικούς και επιχειρηματικούς κύκλους διεθνώς. Σύμφωνα με έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις ΗΠΑ, ο Andrew φέρεται να είχε προωθήσει σε τον Epstein κυβερνητικές αναφορές από ταξίδια σε Βιετνάμ, Σιγκαπούρη και Κίνα το 2010, καθώς και πληροφορίες για επενδυτικές ευκαιρίες σε χρυσό και ουράνιο στο Αφγανιστάν. Ο ίδιος δεν έχει απαντήσει σε νέα αιτήματα σχολιασμού, ενώ στο παρελθόν έχει αρνηθεί οποιαδήποτε παρανομία σε σχέση με τον Epstein.
Ευρύτερο ζήτημα θεσμικής λογοδοσίας
Ο αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, Sir Ed Davey, υπογράμμισε ότι «το κοινό δικαίως απαιτεί να μάθει» πώς έγινε ο διορισμός. Επισήμανε παράλληλα ότι διακυβεύεται μια ευρύτερη αρχή: «Κανείς, ανεξαρτήτως τίτλου ή φίλων, δεν πρέπει να βρίσκεται πέρα από τον κοινοβουλευτικό έλεγχο».
Το αίτημα του κόμματος δεν περιορίζεται στον Andrew. Ζητείται επίσης η δημοσιοποίηση κάθε σχετικής αλληλογραφίας του Lord Mandelson για τον ίδιο διορισμό, μετά από αναφορές ότι είχε πιέσει υπέρ του Andrew όταν ήδη υπήρχαν επιφυλάξεις για την καταλληλότητά του. Η υπόθεση διασταυρώνεται με μια δεύτερη πολιτική εστία έντασης: ο Lord Mandelson συνελήφθη επίσης με την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος, με υπόνοιες ότι, ως υπουργός της κυβέρνησης των Εργατικών, διέρρεε ευαίσθητες πληροφορίες προς τον Epstein.
Παράλληλα, η Επιτροπή Επιχειρήσεων και Εμπορίου της Βουλής αναμένεται να αποφασίσει αν θα ξεκινήσει ευρύτερη κοινοβουλευτική έρευνα για το σύστημα διορισμού εμπορικών απεσταλμένων του Ηνωμένου Βασιλείου, με έμφαση σε ζητήματα διακυβέρνησης και θεσμικών ασφαλιστικών δικλίδων.
Όρια διαφάνειας και εθνική ασφάλεια
Η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ότι η πρώτη δέσμη εγγράφων για τον διορισμό του Lord Mandelson ως πρεσβευτή στο εξωτερικό θα δοθεί στη δημοσιότητα στις αρχές Μαρτίου. Ωστόσο, διατηρεί το δικαίωμα να μην δημοσιοποιήσει υλικό που θεωρεί ότι μπορεί να βλάψει την εθνική ασφάλεια ή τις διπλωματικές σχέσεις, οπότε αυτά τα στοιχεία θα εξεταστούν από ειδική διακομματική επιτροπή βουλευτών και λόρδων.
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα κρίσιμο δίλημμα για το βρετανικό πολιτικό σύστημα: πώς εξισορροπείται η ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία, ιδίως όταν εμπλέκονται μέλη της βασιλικής οικογένειας και ανώτατοι αξιωματούχοι, με την προστασία ευαίσθητων κρατικών πληροφοριών. Σε κάθε περίπτωση, η κοινοβουλευτική πίεση των Φιλελεύθερων Δημοκρατών δείχνει ότι η χρονική απόσταση από τα γεγονότα δεν αρκεί για να κλείσει πολιτικά φορτισμένες υποθέσεις, όταν στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα θεσμικής ηθικής και εμπιστοσύνης των πολιτών στο κράτος δικαίου.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Andrew λειτουργεί ως stress test για τη βρετανική δημοκρατία: υποχρεώνει το Westminster να επανακαθορίσει τα όρια της ασυλίας της ελίτ, να ενισχύσει τους μηχανισμούς ελέγχου στους διορισμούς με πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες και να απαντήσει αν η διαφάνεια είναι πραγματική αρχή διακυβέρνησης ή απλώς ρητορικό σχήμα όταν θίγονται πρόσωπα με ισχυρές διασυνδέσεις.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Andrew #LiberalDemocrats #Epstein #Mandelson #Διαφάνεια
