Η βρετανική μοναρχία βρίσκεται ξανά στο μικροσκόπιο, καθώς η βιογραφία «Entitled» φωτίζει σκοτεινές πτυχές του Άντριου Μάουντμπατεν-Γουίνδσορ και της Σάρα Φέργκιουσον. Πέρα από τις σεξουαλικές καταγγελίες, ο συγγραφέας μιλά για συστημική συγκάλυψη και κίνδυνο εθνικής ασφάλειας.
Το νέο βιβλίο του ιστορικού και βιογράφου Άντριου Λάουνι, με τίτλο «Entitled: The Rise and Fall of the House of York», λειτουργεί ως κατηγορητήριο όχι μόνο κατά του Άντριου Μάουντμπατεν-Γουίντσορ (πρώην δούκα του Γιορκ), αλλά και κατά του ίδιου του συστήματος που τον προστάτευσε επί δεκαετίες. Η σύλληψη του Άντριου και οι εικόνες του στο πίσω κάθισμα περιπολικού αποτέλεσαν την οδυνηρή οπτική κορύφωση μιας υπόθεσης που, σύμφωνα με τον Λάουνι, είχε προειδοποιητικά σημάδια εδώ και χρόνια.
Πρότυπο ατιμωρησίας και οικονομικής αδιαφάνειας
Ο Λάουνι περιγράφει έναν βίο υπερβολής, σεξουαλικής ασυδοσίας και οικονομικής αδιαφάνειας, όπου η δημόσια χρηματοδότηση και οι βασιλικές «χορηγίες» λειτουργούσαν ως ανεξάντλητο ταμείο. Από καταγγελίες για εισαγωγή ιερόδουλων στα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ έως τις αναφορές ανταποκριτών ότι, σε επίσημη αποστολή στην Μπανγκόκ, δεκάδες γυναίκες περνούσαν καθημερινά από το δωμάτιό του, το προφίλ που αναδύεται είναι ενός προσώπου που θεωρούσε κάθε επιθυμία του δικαίωμα.
Η οικονομική διάσταση είναι εξίσου αποκαλυπτική. Ο συγγραφέας σημειώνει ότι παραμένει μυστήριο πώς ο Άντριου συντηρούσε έναν εξαιρετικά πολυτελή τρόπο ζωής –ιδιωτικά τζετ, συλλογή ρολογιών και υπερπολυτελή αυτοκίνητα– με εμφανώς περιορισμένα επίσημα εισοδήματα. Η υπόθεση της πληρωμής 750.000 λιρών από πελάτισσα του τραπεζίτη Σέλμαν Τουρκ, με αντάλλαγμα –σύμφωνα με την ίδια– βοήθεια σε αίτηση βρετανικού διαβατηρίου, αναδεικνύει τη γκρίζα ζώνη όπου τέμνονται βασιλική επιρροή και ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα.
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και για τη Σάρα Φέργκιουσον. Το βιβλίο καταγράφει υπερβολικές δαπάνες για λουλούδια, προσωπικούς γυμναστές και ανακαινίσεις, αλλά και τη χρήση φιλανθρωπικών δράσεων ως οχήματος για πολυτελή ταξίδια και διαμονές, με τα ιδρύματα που υποτίθεται ότι ωφελούνταν να λαμβάνουν συχνά κλάσμα των υποσχόμενων ποσών. Η αντίφαση ανάμεσα στη δημόσια εικόνα «φιλανθρωπίας» και στην ιδιωτική πρακτική εγείρει σοβαρά ερωτήματα εταιρικής διακυβέρνησης και λογοδοσίας για τα charities που συνδέονται με μέλη βασιλικών οικογενειών.
Εθνική ασφάλεια, ξένες υπηρεσίες και ο παράγοντας Έπσταϊν
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των αποκαλύψεων του Λάουνι αφορά την εθνική ασφάλεια. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η απληστία, η ανάγκη για διαρκή χρηματοδότηση του πολυτελούς βίου και η απουσία ουσιαστικού ελέγχου κατέστησαν τον Άντριου –και ευρύτερα τη βρετανική μοναρχία– ευάλωτους σε διείσδυση ξένων μυστικών υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων κινεζικών και ρωσικών. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσει τη σχέση με τον Τζέφρι Έπσταϊν και τη Γκισλέιν Μάξγουελ, την οποία τοποθετεί σε ένα δίκτυο προσώπων με διασυνδέσεις σε σοβιετικές και άλλες υπηρεσίες πληροφοριών.
Οι καταγγελίες της Βιρτζίνια Τζιούφρε, που είχε δηλώσει ότι διακινήθηκε από τον Έπσταϊν προς τον Άντριου όταν ήταν ανήλικη κατά το αμερικανικό δίκαιο, ο εξωδικαστικός συμβιβασμός χωρίς παραδοχή ευθύνης και η απροθυμία της Μητροπολιτικής Αστυνομίας να προχωρήσει σε πλήρη ποινική διερεύνηση, συνθέτουν –κατά τον Λάουνι– μια εικόνα συστημικής συγκάλυψης. Ο ίδιος κάνει λόγο για «τεράστιο σκάνδαλο εθνικής ασφάλειας», το οποίο επιχειρείται να περιοριστεί στη σεξουαλική διάσταση, ώστε να μην ανοίξει η συζήτηση για τη διείσδυση συμφερόντων και υπηρεσιών στα ανώτατα κλιμάκια του βρετανικού κατεστημένου.
Η στάση της αυλής, όπως την περιγράφει, είναι πλέον στρατηγική «θυσιών»: να αφεθεί ο Άντριου να λειτουργήσει ως αποδιοπομπαίος τράγος, προκειμένου να σωθεί το κύρος του θεσμού. Ωστόσο, οι αποκαλύψεις του βιβλίου δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ένα πρόσωπο, αλλά ένα σύστημα χωρίς διαφάνεια, όπου δημόσιο χρήμα, ιδιωτικός πλουτισμός και κρατικά μυστικά μπλέκονται επικίνδυνα.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Άντριου λειτουργεί ως προειδοποίηση και για άλλες ευρωπαϊκές μοναρχίες και ελίτ: χωρίς αυστηρή θεσμική εποπτεία, έλεγχο περιουσιακών στοιχείων και διαφάνεια στις σχέσεις με δωρητές και «χορηγούς», η γραμμή μεταξύ συμβολικού θεσμού και ιδιωτικού λόμπι θολώνει επικίνδυνα. Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η διαπλοκή πολιτικής, χρήματος και ισχύος αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα, το βρετανικό παράδειγμα αναδεικνύει την ανάγκη για πραγματική λογοδοσία ακόμη και –ή κυρίως– στους πιο προστατευμένους κύκλους εξουσίας.
#Βρετανία #Μοναρχία #Σκάνδαλο #PrinceAndrew #Epstein
