Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε την προεδρία του ως ιστορική επιτυχία, αγνοώντας τις χαμηλές δημοσκοπήσεις και κλιμακώνοντας τη σύγκρουση με τους Δημοκρατικούς. Η ομιλία, η μακροβιότερη State of the Union στην ιστορία, λειτούργησε ως προεκλογικό μανιφέστο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Σε μια ομιλία σχεδόν δύο ωρών, την πιο μακροσκελή State of the Union στην ιστορία των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε την πρώτη χρονιά της νέας θητείας του ως «μεταμόρφωση που δεν έχει ξαναδεί ο κόσμος» και «ιστορική ανατροπή», παρά το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν έντονη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων και αυξανόμενη πόλωση.
Θριαμβολογία παρά τις αρνητικές δημοσκοπήσεις και τα σκάνδαλα
Ο Τραμπ μίλησε σε θριαμβευτικό τόνο, υποστηρίζοντας ότι «ξαναέχτισε» μια Αμερική που, όπως είπε, είχε καταστραφεί από τον Τζο Μπάιντεν. Παρουσίασε την περίοδο διακυβέρνησής του ως «νίκη» σε όλα τα μέτωπα, από την οικονομία μέχρι την ασφάλεια, αποφεύγοντας ωστόσο να αναγνωρίσει τις χαμηλές επιδόσεις του στις δημοσκοπήσεις. Πρόσφατη μέτρηση της Washington Post–ABC News–Ipsos δείχνει μόλις 39% θετική γνώμη για την προεδρία του, ενώ βρίσκεται «κάτω από το νερό» σε καίρια ζητήματα όπως η οικονομία και η μετανάστευση.
Η ομιλία ήρθε μετά από μήνες πολιτικής αναταραχής, με αιματηρή καταστολή μεταναστευτικών κοινοτήτων στη Μινεάπολη, όπου σκοτώθηκαν δύο Αμερικανοί πολίτες, και με δυσκολίες στην υλοποίηση της κεντρικής προεκλογικής του υπόσχεσης για μείωση του κόστους ζωής. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ επέλεξε να αγνοήσει τις επικρίσεις, γεμίζοντας την ομιλία με αυτοεγκωμιασμούς, υπερβολές και αποδεδειγμένα ψευδείς ισχυρισμούς, χωρίς να παρουσιάσει ένα συνεκτικό νέο πολιτικό πρόγραμμα.
Ανακοίνωσε ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα ηγηθεί μιας «σταυροφορίας κατά της απάτης», ενώ μίλησε για μια «δέσμευση προστασίας καταναλωτών» που, όπως υποστήριξε, θα αντισταθμίσει τις επιπτώσεις από την επέκταση των data centers στους λογαριασμούς ρεύματος των νοικοκυριών.
Επιθέσεις σε Δημοκρατικούς, μετανάστες και θεσμούς
Ο Τραμπ επιτέθηκε μετωπικά στους Δημοκρατικούς, χαρακτηρίζοντάς τους «τρελούς», ενώ χρησιμοποίησε σκληρή ρητορική για τους Σομαλούς μετανάστες, τους οποίους περιέγραψε ως «πειρατές που λεηλάτησαν τη Μινεσότα». Παρουσίασε ως παράδειγμα εγκληματικότητας έναν φόνο στην Βόρεια Καρολίνα, αποδίδοντάς τον σε μετανάστη, παρότι ο ύποπτος είναι Αμερικανός πολίτης. Παράλληλα, διακήρυξε ότι η κυβέρνησή του «θα προστατεύει πάντα» το Medicaid, ενώ ο βασικός νόμος της δεύτερης θητείας του, το One Big Beautiful Bill Act, προβλέπει περικοπές που εκτιμάται ότι θα στερήσουν την περίθαλψη από εκατομμύρια.
Η σχέση του με τους θεσμούς βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο. Τέσσερις δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου ήταν παρόντες, ανάμεσά τους οι Τζον Ρόμπερτς, Έιμι Κόνι Μπάρετ και Έλενα Κέιγκαν, που πρόσφατα συνέπραξαν σε απόφαση κατά της χρήσης εκτελεστικής εξουσίας από τον Τραμπ για την επιβολή δασμών. Ο πρόεδρος περιορίστηκε να χαρακτηρίσει την απόφαση «ατυχή» και «απογοητευτική», αποφεύγοντας ανοιχτή σύγκρουση με το δικαστήριο.
Εξωτερική πολιτική, Ιράν και προεκλογική διάσταση
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο Τραμπ αναφέρθηκε στη στρατιωτική ενίσχυση γύρω από το Ιράν, επαναλαμβάνοντας ότι προτιμά τη «διπλωματία», αλλά διαβεβαιώνοντας πως «δεν θα επιτρέψει ποτέ» στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Παρά τη σκληρή ρητορική, δεν έδωσε σαφή εικόνα για τη στρατηγική του, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης.
Μεγάλο μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε σε συμβολικές κινήσεις: παρέλαση «ηρώων» στα θεωρεία της Βουλής των Αντιπροσώπων – από την εθνική ομάδα χόκεϊ ανδρών που κέρδισε χρυσό στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς, μέχρι έναν εθνοφρουρό που επέζησε ένοπλης επίθεσης στην Ουάσιγκτον. Ο Τραμπ απένειμε το Μετάλλιο Τιμής σε βετεράνο του πολέμου της Κορέας και σε πιλότο ελικοπτέρου που τραυματίστηκε σε επιχείρηση σύλληψης του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.
Δημοκρατική αντίδραση και προετοιμασία για τις ενδιάμεσες εκλογές
Οι Δημοκρατικοί απάντησαν με μια συνδυασμένη στρατηγική θεσμικής παρουσίας και συμβολικής αντίστασης. Πολλοί βουλευτές παρέμειναν σιωπηλοί, αποφεύγοντας το χειροκρότημα, ενώ άλλοι αποχώρησαν νωρίς. Ο γερουσιαστής Μαρκ Γουόρνερ δήλωσε ότι «δεν μπορούσε να αντέξει ώρες ψεμάτων», ενώ ο επικεφαλής της Δημοκρατικής μειοψηφίας στη Βουλή, Χακίμ Τζέφρις, κατηγόρησε τον Τραμπ ότι για δύο ώρες «εκτόξευε ψέματα, προπαγάνδα και μίσος» αντί να παρουσιάσει ένα θετικό όραμα για την οικονομία και το μέλλον της χώρας.
Επεισόδια σημειώθηκαν και εντός της αίθουσας. Ο βουλευτής Αλ Γκριν ύψωσε πλακάτ με το σύνθημα «Οι μαύροι δεν είναι πίθηκοι!», αντιδρώντας σε ρατσιστικό βίντεο που είχε αναρτήσει ο Τραμπ για τον Μπαράκ και τη Μισέλ Ομπάμα, και τελικά απομακρύνθηκε. Η Ιλχάν Ομάρ, βουλεύτρια από τη Μινεσότα, αντέτεινε φωνάζοντας «έχετε σκοτώσει Αμερικανούς», υπενθυμίζοντας τους θανάτους στη Μινεάπολη.
Η επίσημη απάντηση των Δημοκρατικών δόθηκε από την κυβερνήτη της Βιρτζίνια, Άμπιγκεϊλ Σπανμπέργκερ, η οποία σε 13λεπτο διάγγελμα ρώτησε: «Ο πρόεδρος δουλεύει για εσάς;» και απάντησε ότι «όλοι γνωρίζουμε πως όχι», επιτιθέμενη στις πολιτικές του Τραμπ για δασμούς και μαζικές επιχειρήσεις συλλήψεων μεταναστών.
Η ομιλία αποτελεί κομβική στιγμή πριν τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, όπου οι Ρεπουμπλικανοί υπερασπίζονται οριακή πλειοψηφία σε Βουλή και Γερουσία. Μετά την αποτυχία τους να αποτρέψουν την επιστροφή Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2024, οι Δημοκρατικοί αντλούν αισιοδοξία από πρόσφατες εκλογικές νίκες σε τοπικό επίπεδο, ελπίζοντας ότι η έντονη δυσαρέσκεια προς τον πρόεδρο θα μεταφραστεί σε ανατροπή του ελέγχου του Κογκρέσου.
Σχόλιο 
: Η ομιλία του Τραμπ λειτουργεί περισσότερο ως προεκλογικό σόου παρά ως θεσμικός απολογισμός. Η επίμονη απόσταση ανάμεσα στη ρητορική «ιστορικού θριάμβου» και στις ψυχρές μετρήσεις κοινής γνώμης προϊδεάζει για σκληρή σύγκρουση στις ενδιάμεσες εκλογές. Το μείγμα εθνικιστικής ρητορικής, στοχοποίησης μεταναστών και υπονόμευσης θεσμών ενισχύει τη βάση του, αλλά ταυτόχρονα κινητοποιεί και μια πλατιά αντι-Τραμπ συμμαχία. Για τις αγορές και τους συμμάχους των ΗΠΑ, το μήνυμα είναι διττό: προβλέψιμη σκληρή γραμμή σε Ιράν και εμπόριο, αλλά διαρκής εσωτερική αστάθεια που μπορεί να επηρεάσει κρίσιμες αποφάσεις σε οικονομία και ασφάλεια.
#ΗΠΑ #Τραμπ #StateOfTheUnion #Δημοκρατικοί #Ρεπουμπλικανοί #Κογκρέσο
