Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε ότι η Ουάσινγκτον προτείνει απευθείας συνάντηση διαπραγματευτικών ομάδων Ουκρανίας–Ρωσίας στις ΗΠΑ, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως τον Ιούνιο. Ωστόσο, βαθιές διαφωνίες για τα εδάφη, τη Ζαπορίζια και το μοντέλο «ελεύθερης οικονομικής ζώνης» καθιστούν το χρονοδιάγραμμα εξαιρετικά φιλόδοξο.
Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, εντείνει την πίεση για μια πολιτική λύση στον πόλεμο της Ουκρανίας, θέτοντας ως ορόσημο τον Ιούνιο για την επίτευξη συμφωνίας. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον πρότεινε για πρώτη φορά να συναντηθούν οι διαπραγματευτικές ομάδες Κιέβου και Μόσχας επί αμερικανικού εδάφους, πιθανότατα στο Μαϊάμι, μέσα στην επόμενη εβδομάδα.
Αμερικανική μεσολάβηση με αυστηρό χρονοδιάγραμμα
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι Αμερικανοί διαμεσολαβητές «λένε ότι θέλουν να τα κάνουν όλα μέχρι τον Ιούνιο», επιδιώκοντας να κλείσει ο πιο αιματηρός πόλεμος στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσα σε λίγους μήνες. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη μεσολαβήσει σε δύο γύρους συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι από τον Ιανουάριο, όπου επιτεύχθηκε μεν μια μεγάλη ανταλλαγή αιχμαλώτων, αλλά δεν υπήρξε πρόοδος στο κεντρικό ζήτημα των εδαφών.
Η Ρωσία ελέγχει περίπου το 20% της ουκρανικής επικράτειας και επιδιώκει πλήρη κυριαρχία στην περιφέρεια του Ντονέτσκ ως στοιχείο οποιουδήποτε πακέτου συμφωνίας, απειλώντας ότι θα την καταλάβει στρατιωτικά εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν. Το Κίεβο, αντίθετα, φοβάται ότι οποιαδήποτε παραχώρηση θα ενθαρρύνει τη Μόσχα να επανέλθει με νέες διεκδικήσεις στο μέλλον και δηλώνει ότι δεν θα υπογράψει λύση που δεν αποτρέπει μια νέα εισβολή.
«Ελεύθερη οικονομική ζώνη», Ζαπορίζια και ουκρανικές κόκκινες γραμμές
Η Ουκρανία έχει προτείνει «πάγωμα» της σύγκρουσης στις τρέχουσες γραμμές του μετώπου, πρόταση που η Ρωσία απορρίπτει. Στο τραπέζι βρίσκεται και μια αμερικανική ιδέα για μετατροπή των περιοχών του Ντονέτσκ που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο σε «ελεύθερη οικονομική ζώνη», όπου καμία πλευρά δεν θα έχει στρατιωτική παρουσία. Ο Ζελένσκι αναγνωρίζει ότι ακόμη και σε αυτό το σενάριο «θα χρειαστούμε δίκαιους και αξιόπιστους κανόνες», υπογραμμίζοντας την καχυποψία του Κιέβου απέναντι σε οποιονδήποτε μηχανισμό που δεν συνοδεύεται από ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας.
Αγκάθι παραμένει και ο έλεγχος του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη, τον οποίο οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν στην αρχή του πολέμου και διατηρούν έως σήμερα. Ο Ζελένσκι παραδέχθηκε ότι δεν έχει επιτευχθεί «κοινή κατανόηση» με τη Μόσχα για το καθεστώς του σταθμού, την ώρα που οι πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις στο ουκρανικό ενεργειακό δίκτυο ανάγκασαν τους τρεις εν λειτουργία ουκρανικούς πυρηνικούς σταθμούς να μειώσουν την παραγωγή τους, δημιουργώντας –όπως προειδοποίησε ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σύμπιγκα– «άμεσο κίνδυνο πυρηνικού συμβάντος».
Παράλληλα με τις διπλωματικές κινήσεις, η Ρωσία συνεχίζει τις μαζικές πυραυλικές και drone επιθέσεις κατά της ουκρανικής ενεργειακής υποδομής, αφήνοντας εκατομμύρια πολίτες χωρίς θέρμανση και ρεύμα εν μέσω χειμώνα. Το Διεθνές Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ κάλεσε σε «αυτοσυγκράτηση», ενόσω η Μόσχα αρνείται ότι στοχεύει αμάχους και κατηγορεί το Κίεβο για επίθεση εναντίον ανώτατου Ρώσου στρατιωτικού αξιωματούχου στη Μόσχα.
Ο Ζελένσκι προειδοποίησε ότι η Ουκρανία δεν θα αποδεχθεί συμφωνίες που θα συναφθούν «πίσω από την πλάτη της» μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, επιχειρώντας να διασφαλίσει ότι το Κίεβο παραμένει κυρίαρχος συνομιλητής και όχι αντικείμενο διαπραγμάτευσης τρίτων.
Σχόλιο 
: Η πίεση της Ουάσινγκτον για λύση έως τον Ιούνιο δείχνει την επιθυμία του Τραμπ να εμφανιστεί ως «ειρηνοποιός», αλλά οι απαιτήσεις της Ρωσίας για εδαφικά κέρδη και η άρνηση της Ουκρανίας να νομιμοποιήσει την κατοχή δημιουργούν χάσμα που δύσκολα γεφυρώνεται σε τόσο στενό χρονικό πλαίσιο. Χωρίς σαφές πλαίσιο ασφαλείας και αξιόπιστες εγγυήσεις, η όποια συμφωνία κινδυνεύει να είναι απλώς μια ανάπαυλα πριν από τον επόμενο γύρο σύγκρουσης.
#ΗΠΑ #Ουκρανία #Ρωσία #Τραμπ #Ζελένσκι #διπλωματία
