Ο προδικαστικός κύκλος στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στο Αμβούργο έδωσε φωνή σε οικογένειες θυμάτων της «πολεμικής» αντιναρκωτικής εκστρατείας του Rodrigo Duterte. Οι συγγενείς μιλούν για χρόνια φόβου, απώλειας και στοχοποίησης.
Στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) συγκεντρώθηκαν οι οικογένειες θυμάτων της αντιναρκωτικής εκστρατείας που διεξήγαγε ο τέως πρόεδρος των Φιλιππίνων Rodrigo Duterte, για να παρακολουθήσουν την ανάγνωση της υπόθεσης εναντίον του. Οι εισαγγελείς βασίζουν το κατηγορητήριο σε χιλιάδες φερόμενες εξωδικαστικές εκτελέσεις που συνδέονται με πολιτική θεώρηση της «μηδενικής ανοχής» κατά των ναρκωτικών, ενώ η πλευρά της υπεράσπισης αμφισβητεί τη δυνατότητα απόδοσης ποινικής ευθύνης με βάση προγενέστερους δημόσιους λόγους.
Η σημασία της συμμετοχής των θυμάτων
Το ΔΠΔ ενέκρινε τη συμμετοχή 539 θυμάτων στη διαδικασία επιβεβαίωσης κατηγοριών, αναθέτοντας σε τρεις δικηγόρους την εκπροσώπησή τους. Για πρώτη φορά στην πρακτική του δικαστηρίου, τόσο μεγάλος αριθμός θυμάτων επιτρέπεται να παρέχει μαρτυρίες και να συνεισφέρει στη διαμόρφωση της εικόνας της υπόθεσης. Οι οικογένειες περιέγραψαν σκηνές βίας, εκφοβισμού και μόνιμης ανασφάλειας: μέλη της κοινότητας που «εξαφανίστηκαν», σωροί πτωμάτων και επαναλαμβανόμενες απειλές κατά μαρτύρων.
Δικαστική πορεία και πολιτικές προεκτάσεις
Οι δικαστές θα έχουν μέχρι 60 ημέρες για να αποφανθούν εάν υπάρχουν «ουσιώδεις βάσεις» για να προχωρήσει η υπόθεση σε πλήρη δίκη. Εν τω μεταξύ, έξω από το Δικαστήριο, υποστηρικτές του Duterte οργανώνουν διαδηλώσεις και αιτούνται την απελευθέρωσή του, ενώ η υπεράσπιση προσπαθεί να επιμερίσει αμφιβολίες σχετικά με τα αποδεικτικά στοιχεία. Η δυναμική της υπόθεσης ξεπερνά το δικαστικό τρίγωνο και αγγίζει διπλωματικά, κοινωνικά και εργασιακά ζητήματα, ιδιαίτερα για τις ομογενειακές κοινότητες που βλέπουν στην υπόθεση ένα τεκμήριο αποκατάστασης.
Σχόλιο 
: Η προδικαστική φάση στο ΔΠΔ έχει συμβολικό και πρακτικό βάρος: δίνει στους παθόντες πλατφόρμα δημόσιας ακρόασης και δοκιμάζει την ικανότητα του διεθνούς ποινικού μηχανισμού να αντιμετωπίσει μαζικά εγκλήματα με πολιτική διάσταση. Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού και η προστασία όσων τολμούν να καταθέσουν.
