Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για ολοκλήρωση του Κτηματολογίου εντός του 2026, πληροφορίες δείχνουν μετακύλιση του ορίζοντα μετά το 2027. Οι ελλείψεις σε κρίσιμες περιοχές και οι αντιδράσεις για τον νέο ΕΟΚΕΔ αναδεικνύουν τα δομικά προβλήματα της μεταρρύθμισης.
Η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου, ενός έργου που εδώ και δεκαετίες παρουσιάζεται ως «μεταρρύθμιση – τομή» για την ελληνική οικονομία και τη λειτουργία του κράτους, φαίνεται πως για ακόμη μία φορά απομακρύνεται χρονικά. Παρά τις επίσημες εκτιμήσεις ότι το 2026 θα αποτελέσει το έτος οριστικής ολοκλήρωσης, πληροφορίες συγκλίνουν ότι ο ρεαλιστικός ορίζοντας μετατίθεται μετά το 2027, με ορισμένους τεχνοκράτες να μιλούν ακόμη και για 2028.
Πού βρισκόμαστε σήμερα και ποιες περιοχές «σέρνονται»
Σήμερα, περίπου το 71% της ελληνικής επικράτειας βρίσκεται ήδη υπό λειτουργία Κτηματολογίου. Ωστόσο, το υπόλοιπο 29% δεν είναι απλώς ένα τεχνικό υπόλοιπο, αλλά αφορά σύνθετες και συχνά προβληματικές περιοχές. Ειδικοί που γνωρίζουν σε βάθος το έργο εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος του 2026 μπορεί να έχει κλείσει «πολύ μεγάλο ποσοστό» της χώρας, με πολλές ώριμες περιοχές να εντάσσονται στο ψηφιακό σύστημα. Όμως, περιοχές όπως οι Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα, αλλά και αστικές ζώνες όπως η Καλλιθέα και το Παλαιό Φάληρο, παραμένουν «βαριά» ανοικτά μέτωπα.
Στις περιπτώσεις αυτές απαιτείται τόσο η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης όσο και η μετατροπή των υφιστάμενων υποθηκοφυλακείων σε κτηματολογικά γραφεία, διαδικασία που είναι εξαιρετικά απαιτητική σε επίπεδο ελέγχων, διόρθωσης λαθών και επίλυσης διαφορών. Χαρακτηριστικό είναι ότι, ενώ πρόσφατα ολοκληρώθηκε η κτηματογράφηση και εντάχθηκαν στο ψηφιακό σύστημα όλες οι ιδιοκτησίες σε Άρτα, Πρέβεζα και Λευκάδα, το παράδειγμα αυτό παραμένει η εξαίρεση και όχι ο κανόνας για το σύνολο της χώρας.
Ο νέος ΕΟΚΕΔ, οι πολεοδομίες και το μέτωπο αντιδράσεων
Το 2026, παρ’ όλα αυτά, αναμένεται να είναι χρονιά καμπής για τον θεσμικό ρόλο του Κτηματολογίου. Στο πλαίσιο του κυβερνητικού σχεδίου προβλέπεται η δημιουργία του «Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» (ΕΟΚΕΔ), υπό την «ομπρέλα» του οποίου θα μεταφερθούν οι ελεγκτικές υπηρεσίες δόμησης που σήμερα υπάγονται στους δήμους.
Η μετάβαση, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε φάση σχεδιασμού. Δεν έχουν δρομολογηθεί ουσιαστικές αλλαγές σε επιχειρησιακό επίπεδο –συστήματα, εξοπλισμός, διαδικασίες– ενώ εκκρεμεί και η δημοσίευση του σχετικού νομοσχεδίου που θα αποσαφηνίσει τους όρους μεταφοράς του προσωπικού. Το κενό αυτό τροφοδοτεί ανησυχία και αντίδραση. Το προσωπικό των πολεοδομιών αντιμετωπίζει με επιφύλαξη την προοπτική μετακίνησης, ενώ αρκετοί δήμοι έχουν προαναγγείλει προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η κυβέρνηση προβάλλει τη μεταρρύθμιση ως εργαλείο αναβάθμισης των ψηφιακών υπηρεσιών και καταπολέμησης φαινομένων διαφθοράς, όπως το «γρηγορόσημο». Αντίθετα, παράγοντες της αυτοδιοίκησης αντιτείνουν ότι περίπου το 95% των υπηρεσιών των πολεοδομιών είναι ήδη ψηφιοποιημένο και χαρακτηρίζουν την κίνηση ως προσπάθεια κεντρικοποίησης του ελέγχου της δόμησης εις βάρος της εγγύτητας προς τον πολίτη.
Σε αυτό το περιβάλλον, η καθυστέρηση στην πλήρη λειτουργία του Κτηματολογίου δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα, αλλά αγγίζει την ασφάλεια δικαίου στις συναλλαγές, την ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων και την αξιοπιστία της χώρας απέναντι σε επενδυτές και πολίτες.
Σχόλιο 
: Η απόσταση ανάμεσα στις πολιτικές εξαγγελίες και την τεχνική πραγματικότητα του Κτηματολογίου αναδεικνύει ένα διαχρονικό ελληνικό έλλειμμα: άρτια σχεδιασμένες, κοστολογημένες και χρονοθετημένες δημόσιες πολιτικές. Αν ο ΕΟΚΕΔ εξελιχθεί σε ακόμη έναν συγκεντρωτικό φορέα χωρίς επαρκείς πόρους και προσωπικό, το 2027 κινδυνεύει να αποτελέσει απλώς τον επόμενο «χαμένο» στόχο σε μια αλυσίδα διαδοχικών παρατάσεων.
#Κτηματολόγιο #ΕΟΚΕΔ #Πολεοδομία #Ακίνητα #ΔημόσιαΔιοίκηση
