Σαφές μήνυμα για άρση του τουρκικού casus belli έστειλε από την Άγκυρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, την ώρα που Αθήνα και Άγκυρα επιχειρούν να θωρακίσουν την αποκλιμάκωση στα ελληνοτουρκικά. Οι δύο ηγέτες μίλησαν για «ακανθώδη αλλά όχι άλυτα» ζητήματα και σφράγισαν τη συνάντηση με επτά κείμενα συνεργασίας.
Με μια φράση υψηλού συμβολισμού, «εάν όχι τώρα, πότε;», ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε δημόσια τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να άρει την απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας. Η παρέμβαση έγινε στις κοινές δηλώσεις μετά τις διευρυμένες συνομιλίες στην Άγκυρα και τις εργασίες του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας.
Μήνυμα για το casus belli και τις «κόκκινες γραμμές»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι για την Αθήνα μοναδική διαφορά με την Άγκυρα παραμένει η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ζήτημα που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, με βάση το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα το δίκαιο της θάλασσας. Υπογράμμισε ότι η θετική εμπειρία της τελευταίας περιόδου επιβάλλει την άρση κάθε τυπικής και ουσιαστικής απειλής στις διμερείς σχέσεις, φωτογραφίζοντας ευθέως το casus belli της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης.
Παράλληλα, έθεσε εκ νέου το πλαίσιο των ελληνικών «κόκκινων γραμμών», επέμεινε στη συνέχιση των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και ανέδειξε τα πρακτικά οφέλη της συνεργασίας, ιδίως στη διαχείριση του μεταναστευτικού. Απάντησε, επίσης, στις αναφορές Ερντογάν για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, την οποία ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε «τουρκική», επαναφέροντας εμμέσως τη γνωστή διαφωνία για τον χαρακτήρα της μειονότητας.
Η στάση Ερντογάν και το σήμα του διαλόγου
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, από την πλευρά του, μίλησε για «ακανθώδη, αλλά όχι άλυτα» ζητήματα στο Αιγαίο, υπό την προϋπόθεση καλής θέλησης, εποικοδομητικού διαλόγου και βούλησης για λύση. Υπενθύμισε ότι με τον Κυριάκο Μητσοτάκη είχαν συμφωνήσει ήδη από τα τέλη Δεκεμβρίου 2023 να συνεχίσουν τον διάλογο και τόνισε ότι οι συζητήσεις στην Άγκυρα διεξήχθησαν με ειλικρίνεια για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η γενική εικόνα είναι ότι, παρά τις σαφείς διαφωνίες και τις εκατέρωθεν αιχμές, οι δύο πλευρές επενδύουν πολιτικά στη διατήρηση των «ήρεμων νερών». Σε μια περίοδο γεωπολιτικών αναταράξεων, Αθήνα και Άγκυρα δείχνουν να επιθυμούν να κρατήσουν τις διμερείς διαφορές τους εντός ενός πλαισίου απευθείας διαλόγου, χωρίς τρίτες επιδιαιτησίες.
Τα επτά κείμενα συνεργασίας Αθήνας – Άγκυρας
Στο περιθώριο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας υπεγράφησαν επτά κείμενα, που συνθέτουν τη λεγόμενη «θετική ατζέντα»:
Πρώτον, κοινή δήλωση μεταξύ των κυβερνήσεων Ελλάδας και Τουρκίας, η οποία αποτυπώνει το πλαίσιο της παρούσας φάσης προσέγγισης. Δεύτερον, μνημόνιο κατανόησης για συνεργασία στον τομέα του πολιτισμού, με στόχο την ενίσχυση των πολιτιστικών ανταλλαγών.
Τρίτον, κοινή δήλωση για συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου. Τέταρτον, κοινή δήλωση για συνεργασία μεταξύ του «Enterprise Greece» και του «Invest in Turkiye», που στοχεύει στην τόνωση των επενδυτικών ροών και της επιχειρηματικής διασύνδεσης.
Πέμπτον, κοινή δήλωση για έναρξη διμερούς προγράμματος συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία, έκτον, κοινή δήλωση για ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών, σε μια περιοχή με έντονη σεισμικότητα. Έβδομον, κοινή δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης μεταξύ των λιμανιών Θεσσαλονίκης και Σμύρνης, με οικονομική και συμβολική διάσταση.
Σχόλιο 
: Η δημόσια στοχοποίηση του casus belli από τον Έλληνα πρωθυπουργό μετατρέπει ένα χρόνια «παγωμένο» ζήτημα σε κεντρικό δείκτη αξιοπιστίας της τουρκικής βούλησης για εξομάλυνση· την ίδια στιγμή, τα επτά τεχνικά κείμενα δείχνουν ότι η πραγματική πρόοδος, αν υπάρξει, θα μετρηθεί σε χειροπιαστές συνεργασίες χαμηλής πολιτικής, πολύ πριν αγγιχθούν οι σκληροί πυρήνες των διαφορών.
#Ελληνοτουρκικα #Mitsotakis #Erdogan #Aigaio #CasusBelli
