Η ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης παρουσίασε την ψηφιακή πλατφόρμα των δικαστικών επιμελητών, υποστηρίζοντας ότι ενισχύει τη διαφάνεια και τα δικαιώματα οφειλετών και τρίτων. Ο Γιώργος Φλωρίδης ξεκαθάρισε ότι το νέο εργαλείο δεν περιορίζει τη δικηγορική ύλη, απαντώντας σε έντονες αντιδράσεις του κλάδου.
Ένα ακόμη βήμα στην ψηφιακή μετάβαση της Δικαιοσύνης αποτελεί η νέα πλατφόρμα των δικαστικών επιμελητών, την οποία παρουσίασε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης. Η πλατφόρμα αφορά κρίσιμες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης –με αιχμή τις κατασχέσεις– και ήδη διαλειτουργεί με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, ενώ η πλήρης λειτουργία της εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει τον Μάρτιο.
Ψηφιοποίηση ως εργαλείο διαφάνειας
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης συνέδεσε ευθέως την ψηφιοποίηση με την ενίσχυση της διαφάνειας. Όπως τόνισε, «η ψηφιοποίηση ισοδυναμεί με διαφάνεια, γιατί κατοχυρώνει το ίχνος όλων όσοι εμπλέκονται στη διαδικασία. Δεν υπάρχει στην ψηφιοποίηση κάποιος αόρατος». Με άλλα λόγια, κάθε ενέργεια αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα, το οποίο οδηγεί σε συγκεκριμένο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι σε ένα περιβάλλον με σαφές ίχνος και έλεγχο, οι ασθενέστεροι –οφειλέτες, μικροϊδιοκτήτες, πολίτες με περιορισμένη διαπραγματευτική ισχύ– είναι εκείνοι που ωφελούνται περισσότερο. Αντίθετα, οι ισχυροί, όπως είπε, αξιοποιούν την αδιαφάνεια για να αποκρύπτουν ενέργειες και συμφωνίες. Η ψηφιοποίηση κρίσιμων λειτουργιών της Δικαιοσύνης, όπως η εκτελεστική διαδικασία, εμφανίζεται έτσι ως θεσμική θωράκιση κατά των αδιαφανών πρακτικών.
Καθησυχασμός για τη δικηγορική ύλη και ρόλος του επιμελητή
Απαντώντας σε αιχμηρές αναρτήσεις και αντιδράσεις στο διαδίκτυο, ο Γιώργος Φλωρίδης ξεκαθάρισε ότι «σε καμία περίπτωση η δημιουργία της πλατφόρμας δεν περιορίζει τη δικηγορική ύλη». Η παρέμβαση στοχεύει να αμβλύνει τις ανησυχίες μέρους του δικηγορικού σώματος, που φοβάται ότι η ψηφιοποίηση μπορεί να υποκαταστήσει ή να συρρικνώσει τη συμμετοχή των δικηγόρων σε κρίσιμες διαδικασίες.
Ο υπουργός επανέφερε στο προσκήνιο τον θεσμικό ρόλο του δικαστικού επιμελητή, τον οποίο χαρακτήρισε «κρίσιμο ουδέτερο» σε διαδικασίες που αφορούν περιουσίες πολιτών. Το γεγονός ότι ο ίδιος ο κλάδος ζήτησε την ψηφιακή μετάβαση θεωρήθηκε από τον υπουργό ένδειξη αυξημένης ευθύνης και επαγγελματισμού, καθώς αναλαμβάνει να διαχειριστεί με ψηφιακά μέσα μια διαδικασία που οφείλει να είναι τυπική, αντικειμενική και σύννομη.
Προστασία απορρήτου και ενίσχυση εγγυήσεων για οφειλέτες
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας εστίασε στο πώς αλλάζει η καθημερινή πρακτική στα δικαστήρια. Μέχρι σήμερα, τα βιβλία της γραμματείας βρίσκονταν συχνά σε δημόσια θέα, με αποτέλεσμα οποιοσδήποτε να μπορεί να δει ευαίσθητα δεδομένα, χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις απορρήτου. Με τη νέα πλατφόρμα, πρόσβαση θα έχουν μόνο οι εμπλεκόμενοι με προσωπικούς κωδικούς, περιορίζοντας τη διαρροή πληροφοριών.
Ο υφυπουργός υποστήριξε ότι ενισχύονται οι εγγυήσεις για τον οφειλέτη και τον τρίτο, τόσο μέσω του περιορισμού της ανεξέλεγκτης πρόσβασης όσο και με τη διατήρηση των ίδιων προθεσμιών ανακοπής σε δύο στάδια, όπως ισχύει σήμερα. Παράλληλα, οι γραμματείες των δικαστηρίων απαλλάσσονται από σημαντικό γραφειοκρατικό φόρτο, επιτρέποντας καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού.
Ηλεκτρονικές επιδόσεις και «κατάσχεση εις χείρας τρίτου»
Από την 1η Ιανουαρίου 2024 η πλατφόρμα portal.odee.gr διαλειτουργεί ήδη με το Κτηματολόγιο, καθιστώντας υποχρεωτική την ηλεκτρονική επίδοση εγγράφων προς αυτό. Έκτοτε, όλες οι κατασχέσεις και κάθε άλλη πράξη δικαστικών επιμελητών προς το Κτηματολόγιο γίνονται αποκλειστικά ψηφιακά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα ηλεκτρονικής επίδοσης στην «κατάσχεση εις χείρας τρίτου», δηλαδή στη διαδικασία κατά την οποία Δημόσιο (Εφορία, ΕΦΚΑ) ή ιδιώτης δανειστής λαμβάνει χρήματα απευθείας από την πηγή τους –π.χ. τραπεζικό λογαριασμό ή μισθό– πριν αυτά φτάσουν στον οφειλέτη. Η επίδοση μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά, εφόσον ο παραλήπτης (όπως τράπεζα ή άλλος φορέας) διαθέτει εγκεκριμένο ψηφιακό πιστοποιητικό ΣΗΔΕ, έχει δηλώσει ότι αποδέχεται ηλεκτρονικές επιδόσεις και έχει ορίσει, ανά Εφετείο, αρμόδιο υπάλληλο με έγκυρη ψηφιακή υπογραφή βάσει του κανονισμού eIDAS.
Στο νέο πλαίσιο, ο δικαστικός επιμελητής καθίσταται, όπως σημείωσε ο υφυπουργός, «θεματοφύλακας της εκτελεστικής διαδικασίας», με αυξημένη ευθύνη και ψηφιακά εργαλεία που υπόσχονται ταχύτερη και πιο ασφαλή εκτέλεση, αλλά και μεγαλύτερη ιχνηλασιμότητα για κράτος, πιστωτές και οφειλέτες.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί να «πουλήσει» την πλατφόρμα ως ασπίδα διαφάνειας και προστασίας των αδύναμων, σε μια συγκυρία έντονης κοινωνικής δυσπιστίας για τις κατασχέσεις. Το πραγματικό τεστ θα είναι αν η ψηφιοποίηση θα λειτουργήσει ως εργαλείο δικαιότερης εκτέλεσης ή ως επιτάχυνση εισπρακτικών μηχανισμών, με τους δικηγόρους και τους οφειλέτες να παρακολουθούν πλέον κάθε κίνηση σε πραγματικό χρόνο.
#Δικαιοσύνη #Ψηφιοποίηση #ΔικαστικοίΕπιμελητές #Κατασχέσεις
