Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται στο Κίεβο για την επέτειο της ρωσικής εισβολής. Την ίδια ώρα, η Ουκρανία μετρά τεράστιες απώλειες, ανθρωπιστικές πληγές και ένα δυσθεώρητο κόστος ανοικοδόμησης.
Τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική πλήρους κλίμακας εισβολή, η Ουκρανία τιμά τους νεκρούς της και αναζητά πολιτική και οικονομική στήριξη από τους βασικούς συμμάχους της. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έφτασε στο Κίεβο, στην δέκατη επίσκεψή της από το 2022, για να υπογραμμίσει – όπως δήλωσε – την «ακλόνητη» δέσμευση της Ευρώπης στην ουκρανική υπόθεση.
Ευρωπαϊκό μήνυμα στήριξης και πολιτικής αποφασιστικότητας
Η παρουσία της φον ντερ Λάιεν στην ουκρανική πρωτεύουσα, μαζί με ηγέτες βορειοευρωπαϊκών και βαλτικών χωρών και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, έχει σαφές πολιτικό αποτύπωμα: να διαβεβαιώσει τόσο την ουκρανική κοινωνία όσο και τη Μόσχα ότι η ευρωπαϊκή στήριξη δεν πρόκειται να αποσυρθεί, παρά την κόπωση των κοινωνιών και τις ενδοευρωπαϊκές τριβές.
Η ίδια τόνισε ότι η ΕΕ θα σταθεί δίπλα στην Ουκρανία «στρατιωτικά και οικονομικά» και πως η ειρήνη πρέπει να επιτευχθεί «με ουκρανικούς όρους». Το μήνυμα αυτό έρχεται ενώ η Ουγγαρία μπλοκάρει νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας και δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, αναδεικνύοντας τα όρια της ευρωπαϊκής ενότητας.
Στο πρόγραμμα των Ευρωπαίων αξιωματούχων περιλαμβάνεται τελετή μνήμης, επίσκεψη σε ενεργειακή υποδομή που έχει πληγεί από ρωσικούς βομβαρδισμούς, αλλά και τηλεδιάσκεψη με την λεγόμενη «Συμμαχία των Προθύμων», στην οποία συμμετέχουν μεταξύ άλλων η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία.
Αδιέξοδο στο μέτωπο, εκρηκτικό κόστος ανοικοδόμησης
Στο στρατιωτικό πεδίο, ο πόλεμος έχει ουσιαστικά παγιωθεί σε ένα αιματηρό αδιέξοδο, με συνεχείς ρωσικές επιθέσεις σε πόλεις και κρίσιμες υποδομές. Νυχτερινές επιθέσεις με drones στην Ζαπορίζια τραυμάτισαν τουλάχιστον πέντε άτομα, μεταξύ των οποίων και ένα παιδί, καταστρέφοντας βιομηχανικές εγκαταστάσεις και κατοικίες. Παρόμοια πλήγματα σε αστικά κέντρα ενισχύουν το κλίμα ανασφάλειας και καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη την επιστροφή οργανωμένης οικονομικής δραστηριότητας.
Παράλληλα, σύμφωνα με πρόσφατη εκτίμηση της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Ουκρανία θα χρειαστεί περίπου 588 δισ. δολάρια για την ανοικοδόμηση – ποσό σχεδόν τριπλάσιο του ετήσιου ΑΕΠ της χώρας. Η κλίμακα των καταστροφών σε υποδομές, στέγη, βιομηχανία και ενέργεια μετατρέπει την ανασυγκρότηση σε μαραθώνιο δεκαετιών, με την ΕΕ να βρίσκεται εκ των πραγμάτων στο επίκεντρο της χρηματοδότησης.
Ανθρώπινο κόστος, προσφυγικές ροές και κοινωνικές εντάσεις
Το ανθρώπινο κόστος παραμένει δραματικό. Δεκάδες χιλιάδες έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ εκατομμύρια εκτοπισμένοι ζουν είτε εντός Ουκρανίας είτε ως πρόσφυγες στην ΕΕ. Έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ καταγράφει «υψηλά ποσοστά» σωματικής, σεξουαλικής και ψυχολογικής βίας σε γυναίκες πρόσφυγες από την Ουκρανία, καθώς και εκμεταλλευτικές προσφορές εργασίας, στέγης ή μεταφοράς. Ένα σημαντικό ποσοστό δηλώνει επίσης ότι έχει δεχθεί επιθέσεις ή αρνητικές αντιδράσεις απλώς και μόνο επειδή μιλά ουκρανικά σε δημόσιους χώρους.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιμένει ότι «ο Πούτιν δεν πέτυχε τους στόχους του, δεν έσπασε τους Ουκρανούς, δεν κέρδισε τον πόλεμο» και δεσμεύεται ότι το Κίεβο θα κάνει «τα πάντα» για μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη. Ωστόσο, η έκβαση θα κριθεί τόσο στο πεδίο όσο και στην αντοχή των δυτικών κοινωνιών να συνεχίσουν την υποστήριξη, σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας και εσωτερικών πολιτικών πιέσεων.
Σχόλιο 
: Η επέτειος βρίσκει την Ουκρανία σε παρατεταμένο πόλεμο φθοράς και την Ευρώπη αντιμέτωπη με το δίλημμα: διαρκής, δαπανηρή στήριξη ή σταδιακή κανονικοποίηση μιας σύγκρουσης στα ανατολικά της σύνορα. Η παρουσία φον ντερ Λάιεν στο Κίεβο είναι ισχυρό σύμβολο, αλλά το πραγματικό τεστ θα είναι η ικανότητα της ΕΕ να υπερβεί βέτο, εσωτερικές διαιρέσεις και κοινωνική κόπωση, χρηματοδοτώντας ταυτόχρονα την άμυνα της Ουκρανίας και ένα μακρόπνοο σχέδιο ανοικοδόμησης.
#Ουκρανία #Ρωσία #ΕΕ #vonDerLeyen #Zelensky #πόλεμος
