Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απορρίπτει κάθε γερμανική συμμετοχή στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, καταγγέλλοντας έλλειψη στρατηγικής από την Ουάσιγκτον. Την ίδια ώρα επιδιώκει να διατηρήσει τις διατλαντικές σχέσεις και να ενισχύσει την ευρωπαϊκή οικονομική ισχύ.
Η γερμανική κυβέρνηση επιχειρεί μια ιδιαίτερα λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και στην αναγκαστική εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν αναδιαμορφώνει το γεωπολιτικό τοπίο. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ξεκαθάρισε στη Μπούντεσταγκ ότι η Γερμανία δεν θα συμμετάσχει στρατιωτικά στη σύγκρουση και άσκησε πρωτοφανώς αιχμηρή κριτική στη στρατηγική της Ουάσιγκτον.
«Καμία πειστική στρατηγική» και αποκλεισμός της Ευρώπης
Μιλώντας στο κοινοβούλιο, ο Μερτς υπογράμμισε πως «μέχρι σήμερα δεν υπάρχει πειστικό σχέδιο για το πώς μπορεί να επιτύχει αυτή η επιχείρηση» στο Ιράν. Τόνισε ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν διαβουλεύθηκε με το Βερολίνο πριν την έναρξη του πολέμου, προσθέτοντας ότι «η Ουάσιγκτον δεν μας συμβουλεύτηκε και δεν θεώρησε αναγκαία την ευρωπαϊκή συνδρομή». Κατά τον ίδιο, αν υπήρχε διαβούλευση, η Γερμανία θα είχε εισηγηθεί διαφορετική προσέγγιση.
Ο καγκελάριος επανέλαβε ότι η Γερμανία δεν θα συμμετάσχει ούτε σε στρατιωτικές αποστολές για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ όσο διαρκεί ο πόλεμος. Άφησε όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο, «υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις», να συζητηθεί μελλοντικά μια ευρωπαϊκή συμβολή στην ελευθερία ναυσιπλοΐας μετά το πέρας των εχθροπραξιών, εφόσον αυτό εξυπηρετεί σαφώς γερμανικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Παρά την κριτική, ο Μερτς επέμεινε ότι η σύγκρουση δεν πρέπει να υπονομεύσει τις διατλαντικές σχέσεις. Επισήμανε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται από τις ΗΠΑ σε καίριους τομείς, με κορυφαίο παράδειγμα τη στήριξη προς την Ουκρανία, την οποία χαρακτήρισε «ζήτημα ασφάλειας, ελευθερίας και ειρήνης ολόκληρης της διατλαντικής περιοχής».
Στρατηγική αυτονομία, εμπορική εξάρτηση και εσωτερικές πιέσεις
Στο φόντο της έκτακτης ατζέντας για το Ιράν, ο Μερτς επιχειρεί να δώσει στο επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σαφές οικονομικό αποτύπωμα. Καλεί τους εταίρους να στηρίξουν μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, από την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και την ένωση κεφαλαιαγορών έως την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς. Όπως είπε, η Ευρώπη πρέπει να πάψει να «πουλάει τον εαυτό της φθηνά» και να αποκτήσει τα «εργαλεία ισχύος» για να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιοχάν Βάντεφουλ ανέβασε τους τόνους έναντι της Τεχεράνης, χαρακτηρίζοντας «επιθυμητή» μια αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, διευκρινίζοντας όμως ότι αυτή πρέπει να προέλθει από το εσωτερικό της χώρας. Η τοποθέτηση αυτή δείχνει την πίεση που δέχεται το Βερολίνο από την κοινή γνώμη και ευρωπαϊκούς εταίρους να πάρει πιο σαφή θέση απέναντι στο ιρανικό καθεστώς, χωρίς να εμπλακεί στρατιωτικά.
Παράλληλα, ο Μερτς επενδύει σε μια νέα εμπορική ισορροπία με τις ΗΠΑ, εκφράζοντας την προσδοκία ότι η συμφωνία τελωνειακών διευθετήσεων ΕΕ–ΗΠΑ θα τεθεί σύντομα σε ισχύ. Η Γερμανία προσπαθεί έτσι να διαχωρίσει τη σκληρή διαφωνία της με τον τρόπο που ο Ντόναλντ Τραμπ χειρίζεται το Ιράν, από την ανάγκη διατήρησης ενός ισχυρού οικονομικού και αμυντικού άξονα με την Ουάσιγκτον.
Το διακύβευμα για το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες είναι σαφές: πώς θα οικοδομήσουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία στην ασφάλεια και την ενέργεια, χωρίς να διαρρήξουν τον πυρήνα της διατλαντικής σχέσης που παραμένει κρίσιμη για την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή οικονομία.
Σχόλιο 
: Ο Μερτς επιχειρεί μια δύσκολη διπλή κίνηση: να σηματοδοτήσει ρήγμα εμπιστοσύνης με τον Λευκό Οίκο του Τραμπ, χωρίς να θίξει τον στρατηγικό πυρήνα της διατλαντικής σχέσης. Η ρητή απόρριψη στρατιωτικής εμπλοκής στο Ιράν και η κριτική στην απουσία σχεδίου δείχνουν την αποφασιστικότητα της Γερμανίας να αποφύγει ένα νέο Αφγανιστάν ή Ιράκ. Ωστόσο, η διατήρηση της εξάρτησης σε εμπόριο και ασφάλεια περιορίζει την πραγματική αυτονομία του Βερολίνου και της Ευρώπης. Η ουσία θα κριθεί στο αν η ΕΕ θα μετατρέψει τις εξαγγελίες περί ανταγωνιστικότητας και «εργαλείων ισχύος» σε χειροπιαστές αποφάσεις, ή αν θα μείνει για άλλη μια φορά στη ρητορική.
#Γερμανία #Ιράν #ΗΠΑ #Μερτς #ΕΕ
