Οι ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών απορρίπτουν τις πιέσεις Τραμπ για στρατιωτική εμπλοκή στο Ιράν, επιμένοντας σε αυτονομία και διπλωματική λύση.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή και ειδικά ο πόλεμος με το Ιράν δοκιμάζουν εκ νέου τη διατλαντική συνοχή, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να χαράσσει διακριτή γραμμή έναντι της Ουάσιγκτον. Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ ξεκαθάρισαν στις Βρυξέλλες ότι δεν προτίθενται να ικανοποιήσουν το αίτημα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για αποστολή ευρωπαϊκών πολεμικών πλοίων στα στενά του Ορμούζ, αρνούμενοι να συρθούν σε μια πολεμική κλιμάκωση που δεν θεωρούν δική τους επιλογή.
Η ευρωπαϊκή άρνηση και το ρήγμα στη διατλαντική σχέση
Σύμφωνα με τη συζήτηση στο Συμβούλιο, αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προειδοποίησαν ότι δεν θα επιτρέψουν να «συρθούν στον πόλεμο» από αμερικανικές πιέσεις. Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο αναγνωρίζεται ως κρίσιμο ζήτημα για την παγκόσμια οικονομία και τις ενεργειακές ροές, ωστόσο οι «27» εμφανίζονται αποφασισμένοι να μην μετατραπούν σε συμπληρωματική δύναμη μιας αμερικανοϊσραηλινής στρατηγικής που μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένη ανάφλεξη.
Η στάση αυτή εδράζεται σε δύο άξονες: αφενός στην παραδοσιακή ευρωπαϊκή προτίμηση για διπλωματικές και πολυμερείς λύσεις, αφετέρου στην επιθυμία στρατηγικής αυτονομίας έναντι της Ουάσιγκτον. Η ΕΕ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης της συμμαχικής σχέσης με τις ΗΠΑ και στην προστασία των δικών της γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, ιδίως σε μια περιοχή από την οποία εξαρτώνται κρίσιμες ενεργειακές εισαγωγές.
Διεύρυνση, προϋπολογισμός και ανταγωνιστικότητα στο τραπέζι
Παράλληλα με τη συζήτηση για το Ιράν, οι υπουργοί Ευρωπαϊκών Υποθέσεων συνεδριάζουν στις Βρυξέλλες προετοιμάζοντας την επικείμενη σύνοδο κορυφής. Στο επίκεντρο βρίσκονται η Ουκρανία και η Μολδαβία, που λαμβάνουν τα υπόλοιπα διαπραγματευτικά «clusters» στις ενταξιακές τους συνομιλίες, αλλά και το Μαυροβούνιο, το οποίο οδεύει προς την προσωρινή ολοκλήρωση ακόμη ενός κεφαλαίου. Η επιτάχυνση της διεύρυνσης λειτουργεί ως στρατηγικό μήνυμα προς τη Μόσχα, αλλά και ως τεστ αξιοπιστίας της Ένωσης προς τους υποψήφιους εταίρους της.
Ταυτόχρονα, ο επόμενος πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας συνθέτουν ένα δύσκολο παζλ, καθώς πρέπει να χρηματοδοτηθούν ταυτόχρονα άμυνα, πράσινη μετάβαση, βιομηχανική πολιτική και στήριξη των χωρών που βρίσκονται σε πόλεμο ή σε διαδικασία ένταξης.
Ασφάλεια, Μουντιάλ 2026 και γεωπολιτική διάσταση του αθλητισμού
Μια λιγότερο ορατή, αλλά ενδεικτική πτυχή της συγκυρίας είναι η παρέμβαση του επιτρόπου Αθλητισμού της ΕΕ Γκλεν Μικαλέφ προς τον πρόεδρο της FIFA Τζάνι Ινφαντίνο, ζητώντας σαφείς εγγυήσεις για την ασφάλεια των Ευρωπαίων φιλάθλων που θα ταξιδέψουν στο Μουντιάλ του 2026. Η ανησυχία αυτή συνδέεται άμεσα με την αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή μετά τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο, υπογραμμίζοντας ότι ο αθλητισμός δεν λειτουργεί σε κενό αέρος, αλλά διασταυρώνεται με την ασφάλεια, τη διπλωματία και την εικόνα της Ευρώπης διεθνώς.
Η συνολική εικόνα που αναδύεται από τις Βρυξέλλες είναι μιας Ευρώπης που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις πιέσεις του Λευκού Οίκου, τις δικές της γεωπολιτικές φιλοδοξίες και την ανάγκη να προστατεύσει τους πολίτες και τις οικονομίες της από τις παρενέργειες ενός παρατεταμένου πολέμου με το Ιράν.
Σχόλιο 
: Η άρνηση της ΕΕ να στείλει πολεμικά πλοία στον Περσικό δεν είναι απλώς μια συγκυριακή διαφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά ένδειξη βαθύτερης μετατόπισης: η Ευρώπη δοκιμάζει τα όρια της στρατηγικής της αυτονομίας, γνωρίζοντας όμως ότι χωρίς ουσιαστικές αμυντικές και ενεργειακές επενδύσεις, ο κίνδυνος να μείνει εγκλωβισμένη ανάμεσα στις επιλογές Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει υπαρκτός.
#ΕΕ #Ιράν #Trump #Περσικός_Κόλπος #Διεύρυνση_ΕΕ #Ενέργεια
