Το σχέδιο Doge του Έλον Μασκ υποσχέθηκε ψηφιακή εξυγίανση του αμερικανικού κράτους, αλλά κατέληξε σε συγκέντρωση ισχύος και εκτίναξη της επιτήρησης. Η «παιγνιοποίηση» της διακυβέρνησης φώτισε τα όρια της τεχνοκρατίας και την επικίνδυνη σύζευξη κώδικα, ιδεολογίας και κρατικής ισχύος.
Το Doge παρουσιάστηκε στις αρχές του 2025 ως η μεγάλη τεχνοκρατική τομή της Ουάσιγκτον: ο Έλον Μασκ, ως άτυπος επικεφαλής του νεοσύστατου «Department of Government Efficiency», θα έμπαινε στον «κώδικα» του αμερικανικού κράτους για να εξαλείψει σπατάλη, απάτη και γραφειοκρατία. Στην πράξη, όμως, το εγχείρημα ανέδειξε κάτι πολύ βαθύτερο: μια νέα ιδεολογία διακυβέρνησης, όπου οι πολίτες μετατρέπονται σε γραμμές δεδομένων και τα δικαιώματα σε μεταβλητές προς διαγραφή.
Από το meme στην κρατική μηχανή: το Doge ως «StateX»
Το Doge, βαφτισμένο από το meme με το σκυλάκι Shiba Inu και τη σχετική κρυπτομoνάδα, συνδύαζε αισθητική βιντεοπαιχνιδιού, κουλτούρα της alt-right και πρακτικές private equity. Ο Μασκ μετέφερε στην Ουάσιγκτον την εμπειρία του από το Twitter/X: βίαιες περικοπές προσωπικού, εμμονή με την ταχύτητα, περιφρόνηση για θεσμικά αντίβαρα. Στόχος ήταν ένα ενιαίο, διαλειτουργικό ψηφιακό σύστημα που θα συγκέντρωνε δεδομένα από υπουργεία, υπηρεσίες και ταμεία – ένα είδος «God mode» πάνω από το κράτος, αντίστοιχο με τα «God View» εργαλείων της Σίλικον Βάλεϊ.
Πίσω από το αφήγημα περί «εκσυγχρονισμού λογισμικού» κρυβόταν η ενίσχυση της κρατικής επιτήρησης. Η διασύνδεση βάσεων δεδομένων –με τη βοήθεια εταιρειών όπως η Palantir– έσπασε σιλό που λειτουργούσαν ως θεσμικές ασφαλιστικές δικλείδες. Ο τελικός στόχος ήταν ένα «master database» για μετανάστες, φορολογούμενους και δικαιούχους κοινωνικών παροχών, ικανό να υποστηρίξει μαζικές απελάσεις και οικονομικό στραγγαλισμό όσων κρίνονταν «παράνομοι» ή «περιττοί».
Μηδενικός προϋπολογισμός, μέγιστη ισχύς: όταν η αποδοτικότητα γίνεται πρόσχημα
Κεντρικό εργαλείο του Doge ήταν το zero-based budgeting: κάθε δαπάνη έπρεπε να ξαναδικαιολογηθεί από μηδενική βάση. Με τη χρήση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, η διαδικασία αυτοματοποιήθηκε. Θεωρητικά, αυτό θα έκοβε σπατάλες. Στην πράξη, όπως επισημαίνουν αναλυτές, το αποτέλεσμα ήταν η συγκέντρωση εξουσίας στο ψηφιακό κέντρο: ό,τι δεν «ταίριαζε» στον αλγόριθμο μπορούσε να διαγραφεί με ένα κουμπί – από συμβάσεις μέχρι ολόκληρες υπηρεσίες, όπως η USAID.
Η ίδια λογική επεκτάθηκε και στη ρύθμιση: το εργαλείο «Doge AI Deregulation Decision Tool» υποσχόταν να καταργήσει 100.000 κανονισμούς σε έξι μήνες, παρακάμπτοντας στην ουσία τη δημόσια διαβούλευση μέσω αυτοματοποιημένης «ανάγνωσης» σχολίων πολιτών. Η δημοκρατική διαδικασία αντιμετωπίστηκε ως «χαρτούρα» προς αυτοματοποίηση, όχι ως πεδίο πολιτικής διαπραγμάτευσης.
Παιχνίδια, προπαγάνδα και ο κίνδυνος της «κυβέρνησης-αλγορίθμου»
Ο Μασκ έντυσε το Doge με γλώσσα και εικόνες βιντεοπαιχνιδιού: «speedrun» για τη γρήγορη «διόρθωση» του κράτους, αναφορές στο Matrix και στη «red pill», avatars όπως ο Pepe the Frog και gamer ψευδώνυμα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι «εχθροί» –γραφειοκράτες, «woke παράσιτα», μετανάστες χωρίς χαρτιά– αντιμετωπίζονται σαν «τέρατα» σε dungeon crawler, προς εξόντωση για να «καθαρίσει» η πίστα.
Η ιδεολογική βάση ήταν σαφής: ο Μασκ έβλεπε την ενσυναίσθηση ως «exploit» που πρέπει να διορθωθεί, επηρεασμένος από θεωρίες προσομοίωσης όπου πολλοί άνθρωποι θεωρούνται απλώς «shadow people». Έτσι, η σκληρή πολιτική για μετανάστες, δικαιώματα και κοινωνικό κράτος ντύνεται με τεχνοκρατικό μανδύα: όχι απόφαση αξιών, αλλά «διόρθωση κώδικα».
Η αποτυχία του Doge και η κληρονομιά του Muskism
Μετά από περίπου 130 ημέρες, ο Μασκ αποχώρησε από το Doge, με τον ίδιο να γίνεται αποδιοπομπαίος τράγος για περικοπές σε κοινωνικές παροχές που προκάλεσαν οργή. Οι διακηρυγμένες εξοικονομήσεις, περίπου 170 δισ. δολάρια, αποδείχθηκαν σε μεγάλο βαθμό λογιστικό τέχνασμα και εξανεμίστηκαν από φοροελαφρύνσεις προς τους πλουσιότερους. Ωστόσο, η ουσία του εγχειρήματος δεν αναιρέθηκε: η βαθύτερη διείσδυση εργολάβων τεχνολογίας στον πυρήνα του κράτους και η εδραίωση μιας λογικής διακυβέρνησης μέσω δεδομένων και αλγορίθμων.
Παρά τη ρήξη του με τον Τραμπ, οι εταιρείες του Μασκ συνέχισαν να λαμβάνουν αμυντικά συμβόλαια, με την xAI να προωθεί εργαλεία όπως το Grok σε στρατιωτικά δίκτυα. Η γραμμή μεταξύ βιντεοπαιχνιδιών, μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προπαγάνδας και πραγματικής ισχύος του κράτους γίνεται όλο και πιο θολή. Το Muskism αναδεικνύεται έτσι όχι ως συνεκτική ιδεολογία διακυβέρνησης, αλλά ως επικίνδυνο «εργαλειοθήκη» για όποιον θέλει να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία για να συμπυκνώσει εξουσία και να παρακάμψει δημοκρατικούς θεσμούς.
Σχόλιο 
: Το Doge λειτουργεί ως προειδοποίηση και για την Ευρώπη: η άκριτη ανάθεση κρίσιμων κρατικών λειτουργιών σε Big Tech, με πρόσχημα την «αποδοτικότητα», μπορεί να οδηγήσει σε ένα υβρίδιο ιδιωτικής πλατφόρμας και κράτους ασφαλείας, όπου οι πολίτες δεν είναι πλέον υποκείμενα δικαιωμάτων αλλά εγγραφές σε πίνακες δεδομένων που μπορούν να τροποποιηθούν ή να διαγραφούν με ένα script.
#ElonMusk #Doge #ΤεχνητήΝοημοσύνη #ΗΠΑ #Διακυβέρνηση #BigTech
