Οι Βρυξέλλες αναζητούν επειγόντως διέξοδο από το αδιέξοδο που έχει προκαλέσει ο Βίκτορ Όρμπαν στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Κεντρικό χαρτί στη διαπραγμάτευση αναδεικνύεται πλέον ο ρωσικός αγωγός πετρελαίου Druzhba.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ξεμπλοκάρει, σε ασφυκτικά στενά χρονικά περιθώρια, το αδιέξοδο που έχει δημιουργήσει η ουγγρική κυβέρνηση γύρω από το πακέτο δανεικής στήριξης προς την Ουκρανία, ύψους 90 δισ. ευρώ. Ο Βίκτορ Όρμπαν έχει μετατρέψει τη χρηματοδότηση του Κιέβου σε μοχλό πίεσης, συνδέοντάς την με την αποκατάσταση του αγωγού πετρελαίου Druzhba, μέσω του οποίου διοχετεύεται ρωσικό αργό στην Ουγγαρία.
Ο αγωγός Druzhba ως διαπραγματευτικό όπλο
Σύμφωνα με τη συζήτηση που παρουσιάζεται στο Brussels Playbook Podcast, η Βουδαπέστη έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα δώσει το πράσινο φως για καμία εκταμίευση προς την Ουκρανία, αν προηγουμένως δεν υπάρξει συμφωνία για την επιδιόρθωση του Druzhba. Ο αγωγός, ιστορικό απομεινάρι της ενεργειακής εξάρτησης της Κεντρικής Ευρώπης από τη Ρωσία, αποτελεί κρίσιμη πηγή τροφοδοσίας για τα ουγγρικά διυλιστήρια και, κατ’ επέκταση, για την εσωτερική αγορά καυσίμων της χώρας.
Το Κίεβο, αντιλαμβανόμενο ότι η διαμάχη απειλεί την πολυετή χρηματοδοτική γραμμή από την ΕΕ, φέρεται να έχει συμφωνήσει να συνεργαστεί με τις Βρυξέλλες για την αποκατάσταση του αγωγού. Η κίνηση αυτή στοχεύει στο να αφαιρέσει από τον Όρμπαν το βασικό του πρόσχημα και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε οι Ευρωπαίοι ηγέτες να καταλήξουν σε συμφωνία στη σύνοδο κορυφής που ξεκινά άμεσα.
Το επεισόδιο αναδεικνύει πώς η ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης, ακόμη και όταν αφορά ρωσικές ροές που σταδιακά υποχωρούν, εξακολουθεί να έχει τεράστιο πολιτικό βάρος. Η Ουγγαρία αξιοποιεί την ιδιαιτερότητα της εξάρτησής της από τον ρωσικό αγωγό για να αποσπάσει παραχωρήσεις και να επιβεβαιώσει τον ρόλο της ως «ταραχοποιού» εντός της Ένωσης.
Η στρατηγική της ΕΕ για startups και η βαθύτερη πολιτική δοκιμασία
Παράλληλα με το ουκρανικό μέτωπο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να παρουσιάσει το λεγόμενο «28ο καθεστώς» για τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα προαιρετικό, ενιαίο πλαίσιο που θα επιτρέπει σε startups να ιδρύονται και να αναπτύσσονται διασυνοριακά, χωρίς να σκοντάφτουν σε 27 διαφορετικά νομικά και φορολογικά καθεστώτα.
Οι αναλυτές του podcast επισημαίνουν ότι η πρωτοβουλία δεν αφορά μόνο την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στην τεχνολογία, αλλά λειτουργεί και ως crash test για το κατά πόσο τα κράτη-μέλη είναι διατεθειμένα να παραχωρήσουν ακόμη ένα τμήμα ρυθμιστικής κυριαρχίας στις Βρυξέλλες. Αν το σχέδιο προχωρήσει, θα αποτελέσει προηγούμενο για περαιτέρω ενοποίηση σε τομείς όπως η φορολογία και το εταιρικό δίκαιο.
Η «γραφειοκρατική» ταυτότητα της Ευρώπης
Σε ένα πιο συμβολικό επίπεδο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρουσιάζεται νέα έκθεση που αφηγείται την ιστορία της ηπείρου μέσα από το βλέμμα ενός συμβολαιογράφου. Η επιλογή αυτή, όπως σχολιάζεται στο podcast, αποτυπώνει με χιούμορ αλλά και αυτογνωσία την ιδιαίτερη ταυτότητα της ΕΕ: μια πολιτική οντότητα που συγκροτείται μέσα από συνθήκες, πράξεις, πρακτικά και επίσημα έγγραφα.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση δεν είναι μόνο αποτέλεσμα μεγάλων ηγετών ή πολέμων, αλλά και μιας αργής, συχνά αόρατης, διαδικασίας θεσμικής οικοδόμησης. Μια διαδικασία που σήμερα δοκιμάζεται από ηγέτες όπως ο Όρμπαν, αλλά και από την ανάγκη της Ευρώπης να γίνει ταυτόχρονα γεωπολιτικός παίκτης και τεχνολογικός πρωταγωνιστής.
Σχόλιο
: Το ουγγρικό βέτο αποδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η ευρωπαϊκή ενότητα όταν κρίσιμες αποφάσεις απαιτούν ομοφωνία. Η σύνδεση ενεργειακής ασφάλειας και χρηματοδότησης της Ουκρανίας δίνει στον Όρμπαν δυσανάλογη ισχύ, την ώρα που οι Βρυξέλλες προσπαθούν να πείσουν ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως αξιόπιστος γεωπολιτικός δρων. Αντίστοιχα, το «28ο καθεστώς» για τις startups θα δείξει αν η ΕΕ μπορεί να υπερβεί τον κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς ή αν θα παραμείνει δέσμια εθνικών μικρολογικών, με άμεσες συνέπειες για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.






