Οι μακροχρόνιες συμβάσεις LNG με τις ΗΠΑ αναδεικνύονται σε προϋπόθεση για τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο. Ο Αλέξανδρος Εξάρχου προειδοποιεί για εκτίναξη τιμών φυσικού αερίου τον επόμενο χειμώνα.
Στο επίκεντρο της συζήτησης για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης τοποθετεί τις μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας LNG από τις ΗΠΑ ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου. Μιλώντας στο «Romania Government Table» του Economist Impact στο Βουκουρέστι, προειδοποίησε ότι, εάν η ΕΕ δεν κινηθεί άμεσα, κινδυνεύει να βρεθεί τον επόμενο χειμώνα αντιμέτωπη με «εξαιρετικά σκληρή πραγματικότητα» στις τιμές φυσικού αερίου.
Ο Κάθετος Διάδρομος, οι ΗΠΑ και το ρίσκο των τιμών
Ο Εξάρχου χαρακτήρισε τις μακροχρόνιες συμβάσεις LNG «κλειδί» για τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο και συνολικά για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Εκτίμησε ότι οι τιμές φυσικού αερίου στο ολλανδικό TTF μπορεί, στην καλύτερη περίπτωση, να κινηθούν γύρω στα 85 ευρώ/MWh από περίπου 53 ευρώ σήμερα, τη στιγμή που η αντίστοιχη τιμή στο αμερικανικό Henry Hub είναι κάτω από 8,5 ευρώ. Μια τέτοια απόκλιση, όπως τόνισε, θα έχει «τρομερή επίπτωση» στην ευρωπαϊκή οικονομία και επιβάλλει άμεση συνεννόηση των «27» ή τουλάχιστον της Ευρωζώνης.
Στο ίδιο πάνελ συμμετείχαν ο Έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο Ρουμάνος υπουργός Ενέργειας Bogdan-Gruia Ivan και η υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας Teodora Georgieva-Mileva, υπό τον συντονισμό του Alasdair Ross. Η σύνθεση αναδεικνύει τη γεωπολιτική διάσταση του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος συνδέει Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουκρανία ως εναλλακτική πύλη εισόδου αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Κριτική στην ΕΕ και ανάγκη για FSRU και υποδομές
Ο Εξάρχου άσκησε σφοδρή κριτική στην καθυστέρηση λήψης αποφάσεων από τις Βρυξέλλες. «Το πρόβλημα της ΕΕ είναι ότι ξέρουμε να μιλάμε θεωρητικά και να περιγράφουμε λύσεις, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της νέας πραγματικότητας», είπε, αναφερόμενος ειδικά στους πολέμους σε Ουκρανία και Ιράν. Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη παραμένει «παντελώς απροετοίμαστη και απροστάτευτη», εγκλωβισμένη σε ατέρμονες συζητήσεις.
Ιδιαίτερη αιχμή διατύπωσε για την αμφιθυμία στην απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου: «Όταν νομοθετούμε την απαγόρευση, το εννοούμε; Και αν ναι, έχουμε εξασφαλίσει επαρκείς ποσότητες από τις ΗΠΑ;». Επισήμανε ότι ορισμένα κράτη-μέλη δεν διευκολύνουν την πρόοδο του Κάθετου Διαδρόμου και, ακόμη χειρότερα, επιχειρούν να αποτρέψουν άλλες χώρες από το να υπογράψουν μακροχρόνιες συμβάσεις LNG με τις ΗΠΑ.
Σε επίπεδο υποδομών, ο επικεφαλής της AKTOR υπογράμμισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος «εξαρτάται από τη λήψη αποφάσεων από πολλά κράτη και την ΕΕ» και ζήτησε ένα δεύτερο FSRU στην Ελλάδα, το οποίο πρέπει να είναι έτοιμο έως το 2030, όταν θα αρχίσουν να υλοποιούνται οι μακροχρόνιες συμβάσεις. Παράλληλα, ζήτησε βελτίωση του υφιστάμενου αγωγού προς την Ουκρανία, ώστε ο διάδρομος να γίνει τεχνικά και χρηματοδοτικά βιώσιμος.
Χαμένη ευκαιρία στο LNG και η αποδυνάμωση του Κατάρ
Ο Εξάρχου προειδοποίησε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο έχουν πλήξει σοβαρά το Κατάρ, το οποίο ενδέχεται να πάψει να αποτελεί ρεαλιστικό προμηθευτή LNG για την Ευρώπη, ιδίως αν ληφθούν υπόψη οι τεράστιες ενεργειακές ανάγκες της Κίνας. Σε αυτό το περιβάλλον, η πρόσβαση σε αμερικανικό LNG αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Υπογράμμισε επίσης ότι το διαπραγματευτικό περιβάλλον στο LNG αλλάζει με ταχύτητα: «Τρεις μήνες πριν, η διαπραγμάτευση θα ήταν διαφορετική σε σχέση με σήμερα ή τα Χριστούγεννα». Κατά την εκτίμησή του, «κάποια κράτη έχασαν μεγάλη ευκαιρία να εξασφαλίσουν LNG σε προσιτές τιμές». Για να είναι ο Κάθετος Διάδρομος χρηματοδοτήσιμος, πρέπει να οριστικοποιηθούν οι μακροχρόνιες συμφωνίες που θα στηρίξουν τα απαιτούμενα κεφάλαια, με τον χρόνο να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.
Τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου και της διατλαντικής ενεργειακής συνεργασίας υπογράμμισε, ανοίγοντας τις εργασίες του συνεδρίου, και η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Kimberly Guilfoyle, επισημαίνοντας τον ρόλο της πρωτοβουλίας στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Εξάρχου φωτίζει το πραγματικό ρήγμα της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: πολιτική ρητορική χωρίς αντίστοιχα δεσμευτικές συμβάσεις και υποδομές. Αν η ΕΕ συνεχίσει να καθυστερεί σε FSRU, αγωγούς και μακροχρόνια deals LNG, ο Κάθετος Διάδρομος θα μείνει σχέδιο επί χάρτου και η βιομηχανία θα πληρώσει το τίμημα μέσω εκρηκτικών τιμών ενέργειας.
#LNG #φυσικόαέριο #ΕΕ #ενεργειακή_ασφάλεια #Κάθετος_Διάδρομος
