Ο Λευκός Οίκος διαβεβαιώνει ότι τα οπλοστάσια των ΗΠΑ επαρκούν, όμως οι αριθμοί των πυραύλων και το κόστος άμυνας δείχνουν σοβαρές πιέσεις. Η σύγκρουση με το Ιράν ίσως μην εξαντλήσει τα όπλα, αλλά απειλεί να «γυμνώσει» τα αμερικανικά αποθέματα για μελλοντικές κρίσεις.
Η έναρξη της αμερικανικής επιχείρησης «Epic Fury» στο Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου, σηματοδότησε μια από τις πιο εντατικές αεροναυτικές εκστρατείες των τελευταίων δεκαετιών για τις ΗΠΑ. Μέσα σε επτά ημέρες, η Ουάσιγκτον, σε συντονισμό με το Ισραήλ, εξαπέλυσε χιλιάδες πληγμάτων σε πάνω από 3.000 στόχους, αξιοποιώντας περισσότερα από 20 διαφορετικά οπλικά συστήματα σε ξηρά, θάλασσα και αέρα. Η εξόντωση του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στο πρώτο κύμα επιθέσεων έδωσε την εικόνα μιας στρατιωτικής μηχανής με σχεδόν απεριόριστες δυνατότητες – τουλάχιστον σε επίπεδο τακτικής ισχύος.
Το κόστος της άμυνας και τα «ακριβά» αποθέματα
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται βέβαιος ότι οι ΗΠΑ μπορούν να διατηρήσουν τον πόλεμο για «τέσσερις έως πέντε εβδομάδες ή και πολύ περισσότερο», ενώ ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ μιλά για «καθόλου έλλειψη» σε πυρομαχικά. Ωστόσο, η ίδια η διατύπωση του προέδρου αποκαλύπτει την αχίλλειο πτέρνα: τα αποθέματα στα πιο εξελιγμένα, μεγάλης εμβέλειας συστήματα είναι επαρκή αλλά όχι «εκεί που θα έπρεπε».
Η αριθμητική του πολέμου είναι αποκαλυπτική. Το Ιράν εξαπολύει φθηνά μη επανδρωμένα Shahed 136, κόστους 20.000–50.000 δολαρίων το ένα. Η αναχαίτισή τους από αμερικανικά μαχητικά με πυραύλους AIM-9 κοστίζει περίπου 450.000 δολάρια ανά βολή, συν 40.000 δολάρια την ώρα πτήσης. Όπως σημειώνει η αναλύτρια Κέλι Γκρίκο, το κόστος λειτουργίας ενός μαχητικού για μία ώρα ισοδυναμεί με την τιμή ενός ιρανικού drone – μια εξαιρετικά δυσμενής «ανταλλαγή κόστους».
Ακόμη πιο πιεστική είναι η εικόνα στα αντιαεροπορικά Patriot, που χρησιμοποιούνται για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων. Κάθε πύραυλος κοστίζει περί τα 3 εκατ. δολάρια, ενώ εκτιμάται ότι έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί 200–300 μονάδες από ένα αρχικό απόθεμα περίπου 1.000. Με την Lockheed Martin να παραδίδει 620 PAC‑3 σε όλο το 2025, η αναπλήρωση είναι υπόθεση ετών, όχι μηνών.
Βιομηχανικά όρια, στρατηγικοί κίνδυνοι και υποτίμηση του Ιράν
Η συνάντηση Τραμπ με μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες και η εξαγγελία τετραπλασιασμού της παραγωγής «υψηλής κλάσης» οπλικών συστημάτων δείχνουν ότι ο Λευκός Οίκος αντιλαμβάνεται το πρόβλημα. Όμως οι σχετικές συμφωνίες για αύξηση της παραγωγής Patriot έως το 2030 είχαν ήδη ανακοινωθεί, ενώ τα στενά «σημεία συμφόρησης» στην αλυσίδα παραγωγής δεν αντιμετωπίζονται απλά με περισσότερο χρήμα.
Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να «ξεμείνουν» από όπλα σε αυτόν τον πόλεμο. Το τίμημα όμως μπορεί να είναι επικίνδυνα αποψιλωμένα αποθέματα για άλλες εστίες έντασης – από την Ουκρανία μέχρι την Ινδοειρηνική. Ήδη ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποιεί για πιθανή μείωση προμηθειών αντιαεροπορικών συστημάτων προς το Κίεβο, ενώ πρώην αξιωματούχοι όπως ο Άντονι Μπλίνκεν κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την αποτρεπτική ικανότητα έναντι Ρωσίας και Κίνας.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον ίσως να υποτιμά την αντοχή του ίδιου του Ιράν. Παρά την εκτιμώμενη μείωση κατά 86% των εκτοξεύσεων βαλλιστικών πυραύλων, η παραγωγή και διασπορά των drones καθιστά αδύνατη μια σαφή εικόνα των αποθεμάτων της Τεχεράνης. Και, όπως σημειώνει η Γκρίκο, αν ο στόχος είναι αλλαγή καθεστώτος, η αεροπορική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί. Η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι μάχεται για την επιβίωση του καθεστώτος, άρα έχει κίνητρο να αντέξει υψηλό κόστος και παρατεταμένη σύγκρουση.
Η ταχεία σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα φαίνεται ότι ενίσχυσε μια ίσως υπερβολική αίσθηση αυτοπεποίθησης στην Ουάσιγκτον. Όμως η ιστορία των αμερικανικών επεμβάσεων δείχνει ότι η διάρκεια και το πραγματικό οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος των πολέμων σπανίως συμβαδίζουν με τις αρχικές εκτιμήσεις.
Σχόλιο 
: Η εκστρατεία στο Ιράν δεν απειλεί τόσο την άμεση στρατιωτική ικανότητα των ΗΠΑ, όσο την «επόμενη μέρα» των οπλοστασίων τους. Αν η Ουάσιγκτον συνεχίσει να καίει ακριβά, δυσεύρετα συστήματα για να αναχαιτίζει φθηνά drones, ρισκάρει να περιορίσει την ευχέρεια κινήσεων της σε άλλες κρίσεις. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη αβεβαιότητα: μια Αμερική με «γυμνά» αποθέματα θα είναι πιο επιλεκτική στις δεσμεύσεις της και θα πιέσει τους συμμάχους της να επωμιστούν μεγαλύτερο μερίδιο του κόστους ασφάλειας.
#ΗΠΑ #Ιράν #Άμυνα #ΜέσηΑνατολή
