Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί κατηγορεί τις ευρωπαϊκές χώρες ότι άργησαν να καταδικάσουν τον πόλεμο και υπονομεύουν την αξιοπιστία τους. Παράλληλα, υποβαθμίζει τις έμμεσες επαφές με τις ΗΠΑ σε απλή ανταλλαγή μηνυμάτων, όχι διαπραγμάτευση.
Νέα επίθεση κατά της Ευρώπης εξαπέλυσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, υποστηρίζοντας ότι τα ευρωπαϊκά κράτη αρχίζουν τώρα να αντιλαμβάνονται το λάθος τους που δεν αντιτάχθηκαν σθεναρά στον πόλεμο από την πρώτη στιγμή. Όπως είπε, οι Ευρωπαίοι «συνειδητοποιούν τι έκαναν λάθος» και όφειλαν να έχουν «καταδικάσει και σταθεί απέναντι σε αυτόν τον πόλεμο από την πρώτη ημέρα».
Αμφισβήτηση του ευρωπαϊκού ρόλου ως θεματοφύλακα αξιών
Ο Αραγτσί στηλίτευσε την «αυτοανακηρυγμένη» –όπως τη χαρακτήρισε– εικόνα της Ευρώπης ως υπερασπιστή του διεθνούς δικαίου και των δυτικών αξιών, σημειώνοντας ότι η αξιοπιστία αυτού του ρόλου «βρίσκεται πλέον υπό αμφισβήτηση». Κατηγόρησε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι δεν εφάρμοσαν στην πράξη τα κριτήρια που επικαλούνται, αφήνοντας να εννοηθεί πως η στάση τους επηρεάστηκε από πολιτικές σκοπιμότητες και συμμαχικές πιέσεις.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι, αν και «αντιλαμβάνονται» το λάθος τους, τα ευρωπαϊκά κράτη δεν δείχνουν διάθεση να το παραδεχθούν δημοσίως. Με αυτόν τον τρόπο, η Τεχεράνη επιχειρεί να παρουσιάσει το Ιράν ως σταθερό ως προς τις «αρχές» του, αντιπαραβάλλοντάς το με μια Ευρώπη που –κατά την ιρανική ανάγνωση– εφαρμόζει δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Έμμεσες επαφές με ΗΠΑ χωρίς επίσημο διάλογο
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ αναφέρθηκε επίσης στις πρόσφατες ανταλλαγές μηνυμάτων με τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω μεσολαβητών, τονίζοντας ότι αυτές «δεν συνιστούν διαπραγμάτευση ή διάλογο». «Είναι απλώς ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω φίλων» υποστήριξε, διευκρινίζοντας ότι σε αυτό το πλαίσιο η Τεχεράνη επαναλαμβάνει «τις αρχές της θέσεις της» και, σε ορισμένα σημεία, απευθύνει «προειδοποιήσεις».
Η επιμονή του Αραγτσί να αποσυνδέσει τις έμμεσες επαφές από την έννοια της διαπραγμάτευσης αποσκοπεί στο να αποφευχθεί η εικόνα ότι το Ιράν πιέζεται να καθίσει στο τραπέζι υπό δυσμενείς όρους. Ταυτόχρονα, επιτρέπει την τεχνική επικοινωνία με την Ουάσιγκτον, χωρίς να προκαλεί εσωτερικές αντιδράσεις στο ιρανικό πολιτικό σύστημα και στους σκληροπυρηνικούς κύκλους.
Μήνυμα προς Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον
Οι δηλώσεις Αραγτσί έχουν διπλή στόχευση. Προς την Ευρώπη, επιχειρούν να καταδείξουν το «κενό» ανάμεσα στη ρητορική περί διεθνούς δικαίου και στις πραγματικές αποφάσεις για πόλεμο και ειρήνη, πλήττοντας την ηθική υπεροχή που διεκδικούν οι Βρυξέλλες. Προς τις ΗΠΑ, το μήνυμα είναι ότι η Τεχεράνη δέχεται μεν ανταλλαγή μηνυμάτων, αλλά δεν αναγνωρίζει επίσημη διαδικασία διαλόγου, διατηρώντας έτσι διαπραγματευτικό περιθώριο και δυνατότητα σκλήρυνσης της στάσης της.
Για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η ιρανική κριτική αναδεικνύει τον κίνδυνο που δημιουργεί η αρχική διστακτικότητα ή η εσωτερική διχογνωμία ως προς την έγκαιρη καταδίκη συγκρούσεων: οι καθυστερήσεις μετατρέπονται εύκολα σε εργαλείο προπαγάνδας τρίτων δυνάμεων, οι οποίες αμφισβητούν συνολικά την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής.
Σχόλιο
: Ο Αραγτσί εκμεταλλεύεται την ευρωπαϊκή αδυναμία για ενιαία, έγκαιρη γραμμή στον πόλεμο ώστε να αποδομήσει το αφήγημα της ΕΕ ως αξιόπιστου «φρουρού» του διεθνούς δικαίου, ενώ ταυτόχρονα υποβαθμίζει τις επαφές με τις ΗΠΑ για να μην εμφανιστεί ότι το Ιράν τρέχει πίσω από τη διαπραγμάτευση. Για τις Βρυξέλλες, το μήνυμα είναι σαφές: η βραδύτητα και οι εσωτερικές αντιφάσεις δεν μένουν χωρίς διπλωματικό κόστος.






