Η Ισπανία κλιμακώνει την αντίθεσή της στον πόλεμο στο Ιράν, απαγορεύοντας τη χρήση του εναέριου χώρου της από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη που εμπλέκονται στις επιχειρήσεις. Η κίνηση οξύνει περαιτέρω τη σύγκρουση Μαδρίτης – Ουάσιγκτον και δοκιμάζει τις ισορροπίες εντός ΝΑΤΟ και ΕΕ.
Η κυβέρνηση της Ισπανίας ανακοίνωσε ότι απαγορεύει τη χρήση του ισπανικού εναέριου χώρου από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και ειδικά στις επιχειρήσεις στο Ιράν, εδραιώνοντας τη σκληρή γραμμή της Μαδρίτης έναντι της Ουάσιγκτον.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κάρλος Κουέρπο επιβεβαίωσε ότι η απόφαση εντάσσεται στο ήδη ισχύον πλαίσιο, με το οποίο η Ισπανία είχε απαγορεύσει τη χρήση των κοινών αμερικανοϊσπανικών βάσεων για επιθέσεις στο Ιράν και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή.
Πολιτικό μήνυμα κατά του πολέμου στο Ιράν
«Αυτό αποτελεί μέρος της απόφασης που έχει ήδη λάβει η ισπανική κυβέρνηση να μην συμμετάσχει ούτε να συνεισφέρει σε έναν πόλεμο που ξεκίνησε μονομερώς και είναι αντίθετος με το διεθνές δίκαιο», δήλωσε ο Κουέρπο σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο Cadena SER, αποδίδοντας σαφές νομικοπολιτικό πλαίσιο στην κίνηση της Μαδρίτης.
Η υπουργός Άμυνας Μαργαρίτα Ρόμπλες υπογράμμισε ότι η απαγόρευση ισχύει από την έναρξη της σύγκρουσης και είχε γίνει «απολύτως σαφής» προς το αμερικανικό Πεντάγωνο. «Δεν επιτρέπουμε ούτε τη χρήση στρατιωτικών βάσεων ούτε του εναέριου χώρου για ενέργειες που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παρά την απαγόρευση, οι ισπανικές αρχές διευκρίνισαν ότι αμερικανικά αεροσκάφη εξακολουθούν να λαμβάνουν βασική λογιστική υποστήριξη από την Ισπανία και μπορούν να εισέλθουν στον εναέριο χώρο της χώρας σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, κάτι που δείχνει ότι η Μαδρίτη επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην πολιτική καταδίκη του πολέμου και στις συμμαχικές της υποχρεώσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Κλιμάκωση έντασης με ΗΠΑ και ευρωπαϊκές προεκτάσεις
Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει αναδειχθεί σε κεντρική φωνή της ευρωπαϊκής αντίθεσης στον πόλεμο στο Ιράν. Η στάση αυτή έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ήδη επιτεθεί λεκτικά στη Μαδρίτη για την άρνησή της να επιτρέψει τη χρήση των κοινών βάσεων από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Πιο πρόσφατα, ο Τραμπ χαρακτήρισε την κυβέρνηση Σάντσεθ «τρομερή» και «μη φιλική» και απείλησε ακόμη και με διακοπή εμπορικών σχέσεων με την Ισπανία, την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης. Μια τέτοια εξέλιξη, αν υλοποιούνταν, θα είχε σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο για τη διμερή σχέση, αλλά και για τις εμπορικές και επενδυτικές ροές μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ συνολικά.
Παράλληλα, η κίνηση της Μαδρίτης ανοίγει ευρύτερη συζήτηση για τον βαθμό αυτονομίας των ευρωπαϊκών κρατών εντός του ΝΑΤΟ όταν διαφωνούν με τις επιχειρησιακές επιλογές της Ουάσιγκτον. Η Ισπανία επιχειρεί να τοποθετηθεί ως χώρα που σέβεται τις συμμαχικές της δεσμεύσεις, αλλά θέτει σαφή κόκκινη γραμμή όταν θεωρεί ότι παραβιάζεται το διεθνές δίκαιο.
Για την Ελλάδα, η υπόθεση έχει έμμεσο ενδιαφέρον: αναδεικνύει πώς ένα μεσαίο κράτος της ΕΕ μπορεί να αξιοποιεί το θεσμικό και γεωπολιτικό του βάρος για να διαμορφώνει όρους στη σχέση του με τις ΗΠΑ, χωρίς να διαρρηγνύει πλήρως τους δεσμούς ασφαλείας και συνεργασίας.
Σχόλιο 
: Η Ισπανία δοκιμάζει τα όρια της «στρατηγικής αυτονομίας» της Ευρώπης, στέλνοντας μήνυμα στην Ουάσιγκτον ότι η συμμετοχή σε συμμαχίες δεν συνεπάγεται αυτόματη συναίνεση σε κάθε στρατιωτική επιχείρηση. Το αν η κίνηση θα μείνει σε επίπεδο συμβολισμού ή θα έχει υλικές συνέπειες στις διατλαντικές σχέσεις θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο ο Λευκός Οίκος θα μετατρέψει τις απειλές σε συγκεκριμένα εμπορικά ή αμυντικά αντίποινα.
#Ισπανία #ΗΠΑ #Ιράν #ΝΑΤΟ #ΜέσηΑνατολή
