Την αναβάθμιση και γεωγραφική επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου προς τα Δυτικά Βαλκάνια έθεσε ο Σταύρος Παπασταύρου στο συνέδριο του Economist. Η Αθήνα προωθεί τον διάδρομο ως στρατηγική ενεργειακή αρτηρία ασφάλειας, ανάπτυξης και περιφερειακής σταθερότητας.
Τη μετατροπή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης σε πραγματικό ενεργειακό κόμβο με επίκεντρο την Ελλάδα έθεσε ως στρατηγικό στόχο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας σε στρογγυλή τράπεζα της ρουμανικής κυβέρνησης στο Βουκουρέστι, στο πλαίσιο συνεδρίου του Economist με θέμα «Το επόμενο άλμα προς τα εμπρός της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».
Ο Έλληνας υπουργός συμμετείχε σε πάνελ με τον Ρουμάνο ομόλογό του Bogdan-Gruia Ivan και την αναπληρώτρια υπουργό Ενέργειας της Βουλγαρίας, Teodora Georgieva-Mileva, ενώ παρενέβησαν προηγουμένως οι πρέσβεις των ΗΠΑ σε Ελλάδα και Ρουμανία, Kimberly Guilfoyle και Darryl Nirenberg, καθώς και ο CEO της AKTOR και της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, εκπροσωπώντας τον ιδιωτικό τομέα.
Η ενέργεια ως εργαλείο ασφάλειας και ανθεκτικότητας
Ο Σταύρος Παπασταύρου ανέδειξε τον κεντρικό ρόλο της ενέργειας στη γεωπολιτική σταθερότητα, υπογραμμίζοντας ότι «η ενέργεια είναι ασφάλεια, είναι σταθερότητα, είναι ζωή». Όπως σημείωσε, χωρίς αξιόπιστη και προσιτή ενέργεια «τα νοικοκυριά δεν μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια, οι οικονομίες δεν μπορούν να αναπτυχθούν, οι βιομηχανίες δεν γίνονται ανταγωνιστικές και τα κράτη δεν παραμένουν ανθεκτικά σε περιόδους κρίσης».
Ο υπουργός θύμισε ότι η Ευρώπη «έμαθε με τον δύσκολο τρόπο» πως η ενέργεια δεν μπορεί να θεωρείται φθηνή αν δεν είναι ασφαλής, παραπέμποντας εμμέσως στην εμπειρία της ενεργειακής κρίσης και της εξάρτησης από προμηθευτές που χρησιμοποιούν την ενέργεια ως μέσο πίεσης. Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε την ανάγκη για διαφοροποίηση πηγών, διαδρομών και τεχνολογιών σε επίπεδο χωρών αλλά και περιφέρειας.
Η Ελλάδα, όπως είπε, ακολουθεί «ρεαλιστική ενεργειακή στρατηγική» και έχει ήδη διαφοροποιήσει το ενεργειακό της μείγμα, επιδιώκοντας να λειτουργήσει ως αξιόπιστος πυλώνας τροφοδοσίας για γειτονικά κράτη.
Ο Κάθετος Διάδρομος ως γεωοικονομική αρτηρία
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης Παπασταύρου ήταν ο Κάθετος Διάδρομος, το δίκτυο αγωγών και υποδομών που συνδέει την Ελλάδα με Βουλγαρία, Ρουμανία και ευρύτερα με την Κεντρική Ευρώπη. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι «ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι μόνο ένα δίκτυο αγωγών. Είναι αρτηρία ανάπτυξης, σταθερότητας, ευημερίας και ελευθερίας», καθώς ενισχύει τη διασυνδεσιμότητα, μειώνει τις εξαρτήσεις και δημιουργεί συνθήκες που «δεν επιτρέπουν επιστροφή στο παρελθόν».
Ο Παπασταύρου πρότεινε ρητά την επέκταση του διαδρόμου προς τα Δυτικά Βαλκάνια, συμπεριλαμβάνοντας τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία. Μια τέτοια κίνηση θα αναβάθμιζε γεωοικονομικά τον ρόλο της Ελλάδας, θα ενίσχυε την ενεργειακή ασφάλεια χωρών που παραμένουν ευάλωτες και θα συνέδεε ακόμη στενότερα την περιοχή με ασφαλείς και προσιτές πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ροών από τις ΗΠΑ.
Χαρακτήρισε το έργο «game changer» για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σημειώνοντας ότι σε συνδυασμό με αξιόπιστες προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου μπορεί να «φέρει ειρήνη και ευημερία στην περιοχή». Το μήνυμα είναι σαφές: η ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής μετατρέπεται σε κρίσιμο πεδίο άσκησης πολιτικής επιρροής και οικονομικής ολοκλήρωσης.
Σχόλιο 
: Η πρωτοβουλία Παπασταύρου για επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου στα Δυτικά Βαλκάνια ευθυγραμμίζεται με τη στρατηγική της Αθήνας να κεφαλαιοποιήσει τις επενδύσεις σε LNG, αγωγούς και διασυνδέσεις, μετατρέποντας την Ελλάδα από «πελάτη» σε περιφερειακό διανομέα ενέργειας. Αν προχωρήσει, η ένταξη Βόρειας Μακεδονίας και Σερβίας στον διάδρομο θα ενισχύσει την επιρροή της χώρας, θα θωρακίσει την περιοχή από μονομερείς εξαρτήσεις και θα προσδώσει ουσιαστικό περιεχόμενο στις συζητήσεις για ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων. Το διακύβευμα πλέον είναι η ταχύτητα υλοποίησης, η χρηματοδότηση υποδομών και η ικανότητα συντονισμού με Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, ώστε η γεωπολιτική ρητορική να μετατραπεί σε απτά έργα δικτύων.
#ενέργεια #ΚάθετοςΔιάδρομος #Παπασταύρου #ΔυτικάΒαλκάνια #ενεργειακή_ασφάλεια
