Η Coface προειδοποιεί ότι η στρατιωτική κλιμάκωση ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν μετατρέπει τη Μέση Ανατολή σε εστία ενεργειακού κινδύνου. Ένα παρατεταμένο μπλοκάρισμα στο Στενό του Ορμούζ θα μπορούσε να εκτοξεύσει το Brent έως και τα 147 δολάρια το βαρέλι.
Η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν αναβαθμίζεται πλέον σε μείζονα πηγή συστημικού κινδύνου για τις αγορές ενέργειας και την παγκόσμια οικονομία. Σε εκτενή ανάλυσή της, η Coface καταγράφει τον κίνδυνο ενός νέου παγκόσμιου σοκ, εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραταθεί και μεταφερθεί στις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
Καίριο σημείο θεωρείται το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και σχεδόν το 30% των θαλάσσιων φορτίων αργού. Η Coface εκτιμά ότι σε περίπτωση παρατεταμένων διαταραχών, η τιμή του Brent θα μπορούσε να ξεπεράσει όχι μόνο τα επίπεδα του 2022, αλλά ακόμη και το ιστορικό ρεκόρ του 2008, φθάνοντας θεωρητικά έως τα 147 δολάρια το βαρέλι.
Από πλεόνασμα προσφοράς σε σοκ ασφάλειας εφοδιασμού
Πριν από την πρόσφατη κλιμάκωση, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρισκόταν σε κατάσταση σχετικού πλεονάσματος. Η ισχυρή παραγωγή από χώρες εκτός ΟΠΕΚ+ και η ταχεία αναπλήρωση αποθεμάτων είχαν συγκρατήσει τις τιμές, με μέσο όρο γύρω στα 68 δολάρια το βαρέλι το 2025, σύμφωνα με την ανάλυση.
Οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν λειτούργησαν ως σημείο καμπής: στην έναρξη των συναλλαγών της Δευτέρας, το Brent κατέγραψε άλμα άνω του 10%, κίνηση που αποδίδεται κυρίως στην εκτίναξη του «ασφαλίστρου γεωπολιτικού κινδύνου» και όχι σε πραγματική έλλειψη φυσικού πετρελαίου. Ωστόσο, η δυνατότητα παράκαμψης του Στενού του Ορμούζ είναι περιορισμένη, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή ικανή να οδηγήσει τις τιμές σε τριψήφια επίπεδα για μεγάλο διάστημα.
Επιπλέον, το Ιράν, αν και δεν είναι ο κυρίαρχος παραγωγός της περιοχής, διαθέτει παραγωγή άνω των 3 εκατ. βαρελιών ημερησίως και εξάγει πάνω από 1,5 εκατ. βαρέλια, κυρίως προς την Κίνα. Μια σοβαρή διαταραχή αυτών των ροών θα ανάγκαζε ασιατικούς κυρίως αγοραστές να στραφούν σε ακριβότερες εναλλακτικές, εντείνοντας την ανοδική πίεση στις τιμές.
Κίνδυνοι για LNG, μεταφορές και παγκόσμιο πληθωρισμό
Η Coface υπογραμμίζει ότι τα διακυβεύματα ξεπερνούν κατά πολύ το πετρέλαιο. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμη δίοδο και για υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), λιπάσματα, βιομηχανικά μέταλλα όπως το αλουμίνιο και πετροχημικά. Μια γενικευμένη περιφερειακή κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει και άλλα σημεία συμφόρησης, όπως το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και τη Διώρυγα του Σουέζ, αυξάνοντας δραστικά τα κόστη μεταφοράς και τα ασφάλιστρα ναυτιλίας.
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, η Coface προειδοποιεί ότι ένα σενάριο με τιμές πετρελαίου σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια θα πυροδοτούσε νέο κύμα παγκόσμιου πληθωρισμού. Μια παρατεταμένη αύξηση της τιμής του Brent κατά 15 δολάρια ανά βαρέλι εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μειώσει την παγκόσμια ανάπτυξη κατά περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες και να προσθέσει σχεδόν 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκάζονταν ενδεχομένως να εγκαταλείψουν τη σταδιακή νομισματική χαλάρωση και να επιστρέψουν σε αυστηρότερη πολιτική, αναβιώνοντας το φάσμα της στασιμοπληθωριστικής παγίδας: χαμηλή ανάπτυξη, υψηλές τιμές, έντονη πίεση σε επιχειρήσεις, εμπόριο και δημόσια οικονομικά.
Σχόλιο 
: Η ανάλυση της Coface αναδεικνύει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν είναι απλώς ένα ακόμη γεωπολιτικό επεισόδιο, αλλά δυνητικός καταλύτης για νέο ενεργειακό και πληθωριστικό σοκ. Με δεδομένη την περιορισμένη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα του ΟΠΕΚ+ και τη συγκέντρωσή της σε λίγες χώρες του Κόλπου, κάθε πλήγμα σε υποδομές ή θαλάσσιες οδούς μπορεί να έχει δυσανάλογα μεγάλη επίδραση. Για εισαγωγικές οικονομίες, όπως η ελληνική και συνολικά η ευρωπαϊκή, η προοπτική στασιμοπληθωρισμού καθιστά επιτακτική την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, της διαφοροποίησης πηγών και της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού.
#Coface #ΜέσηΑνατολή #Πετρέλαιο #Brent #Ενέργεια #Πληθωρισμός
