Η κυβέρνηση ενεργοποιεί ανενεργή δημόσια γη και στρατόπεδα για τη δημιουργία κοινωνικής και προσιτής κατοικίας. Δύο νέα προγράμματα φιλοδοξούν να αυξήσουν το στεγαστικό απόθεμα και να συγκρατήσουν τις τιμές.
Δύο νέες στρατηγικές παρεμβάσεις στη στεγαστική πολιτική παρουσίασε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, στο Hellenic Public Property Conference. Ο πυρήνας τους είναι η ενεργοποίηση αδρανούς δημόσιας περιουσίας –οικοπέδων και ανενεργών στρατοπέδων– με αποκλειστικό σκοπό την ανάπτυξη κοινωνικής και προσιτής κατοικίας μέσα στον αστικό ιστό.
Κοινωνική Αντιπαροχή σε δημόσια γη
Το πρώτο σκέλος αφορά το πρόγραμμα «Κοινωνικής Αντιπαροχής». Βασίζεται στη λογική της κλασικής αντιπαροχής, αλλά με κρίσιμη διαφορά: αντί για ιδιωτικά, αξιοποιούνται δημόσια οικόπεδα. Η υπουργός μίλησε για «αξιοποίηση λιμνάζουσας δημόσιας γης» με διπλό στόχο: αφενός την αύξηση του συνολικού στεγαστικού αποθέματος ώστε να ενισχυθεί η προσφορά και να σταθεροποιηθούν οι τιμές, αφετέρου τη δέσμευση τουλάχιστον 30% των νέων κατοικιών για κοινωνικά ευάλωτους πολίτες.
Τα πρώτα ακίνητα έχουν ήδη εντοπιστεί σε Αττική, Πάτρα, Πύργο και Λάρισα, όπου θα ξεκινήσει η διαδικασία αξιοποίησης. Η φιλοσοφία του προγράμματος διαφοροποιείται από παλαιότερα μοντέλα στεγαστικής πολιτικής που κατέληγαν σε γκετοποίηση ή απομονωμένες δομές. Αντίθετα, επιδιώκεται η δημιουργία σύγχρονων κατοικιών ενταγμένων στις γειτονιές και στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων.
Παρά το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα, η υπουργός υπογράμμισε ότι «τρεις στους δέκα πολίτες, πρωτίστως οι νεότεροι, αδυνατούν να εξασφαλίσουν οικονομικά προσιτή στέγη». Οι νέες παρεμβάσεις στοχεύουν ακριβώς σε αυτό το κενό, αυξάνοντας το προσφερόμενο απόθεμα για νέους, ζευγάρια και ευάλωτες ομάδες.
Ανενεργά στρατόπεδα και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Το δεύτερο πρόγραμμα αφορά την «Αξιοποίηση Ανενεργών Στρατοπέδων», σε στενή συνεργασία με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Προβλέπεται η δημιουργία 2.300 σύγχρονων διαμερισμάτων με άμεσο ορίζοντα υλοποίησης, σε τρία στρατόπεδα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη (στρατόπεδο Ζιάκα) και Πάτρα. Το σχέδιο δεν περιορίζεται στην ανέγερση κατοικιών, αλλά στη διαμόρφωση νέων, πλήρως λειτουργικών γειτονιών με σχολεία, κοινόχρηστους χώρους και αθλητικές εγκαταστάσεις.
Καθοριστικός μοχλός είναι η χρηματοδότηση: όπως ανέφερε η κα Μιχαηλίδου, μετά από διαπραγματεύσεις με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς εξασφαλίστηκαν 400 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Πρόκειται για νέο εργαλείο, το οποίο –όπως τόνισε– η Ελλάδα αξιοποιεί για πρώτη φορά για άμεση ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μεγάλων στεγαστικών έργων.
Οι δύο παρεμβάσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο 43 στεγαστικών πολιτικών, με συνολικό προϋπολογισμό 7 δισ. ευρώ. Στόχος, κατά την υπουργό, είναι «η ουσιαστική μείωση της στεγαστικής πίεσης, η ενίσχυση των νοικοκυριών και η δημιουργία μόνιμων, βιώσιμων λύσεων για το στεγαστικό πρόβλημα της χώρας».
Σχόλιο 
: Η στροφή σε στοχευμένη αξιοποίηση δημόσιας γης και στρατοπέδων για κοινωνική κατοικία συνιστά δομική αλλαγή, εφόσον προχωρήσει με ταχύτητα, διαφάνεια και αστικό σχεδιασμό υψηλής ποιότητας. Το πραγματικό τεστ θα είναι αν τα έργα αυτά παραδώσουν έγκαιρα χιλιάδες κατοικίες, ικανές να επηρεάσουν ουσιαστικά τις τιμές ενοικίων και αγοράς στις μεγάλες πόλεις, και όχι απλώς να προσθέσουν μεμονωμένες νησίδες στεγαστικής πολιτικής.
#στέγη #κοινωνική_κατοικία #δημόσια_περιουσία #στεγαστική_πολιτική
