Ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν εισέρχεται στην 30ή ημέρα, με το επιχειρησιακό και γεωπολιτικό ρίσκο να αυξάνεται αντί να αποκλιμακώνεται. Το βασικό συμπέρασμα από το πεδίο είναι ξεκάθαρο: η σύγκρουση έχει περάσει από τη φάση του «shock and awe» σε φάση πολυεπίπεδης φθοράς, χωρίς καθαρή στρατηγική έξοδο.
Παράλληλα με τη στρατιωτική κλιμάκωση, βρίσκεται σε εξέλιξη διπλωματική προσπάθεια στο Ισλαμαμπάντ, όπου το Πακιστάν φιλοξενεί συνομιλίες με συμμετοχή της Τουρκίας, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, σε μια προσπάθεια να μπει φρένο στη σύγκρουση. Ωστόσο, το timing δείχνει ότι η διπλωματία τρέχει πίσω από τα γεγονότα.
Στο εσωτερικό του Ιράν, οι αεροπορικές επιθέσεις συνεχίζονται με πλήγματα ακόμη και σε κατοικημένες περιοχές της Τεχεράνης, ενώ αναφορές κάνουν λόγο για θύματα και ζημιές σε κρίσιμες υποδομές, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων νερού. Η στόχευση δεν περιορίζεται πλέον σε στρατιωτικά assets, αλλά επεκτείνεται σε ευρύτερο φάσμα υποδομών, επιβεβαιώνοντας ότι οι «κόκκινες γραμμές» έχουν ουσιαστικά καταρρεύσει.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη περνά σε επιθετική απάντηση με strikes σε πολλαπλά μέτωπα. Η ιρανική στρατηγική δεν είναι συμμετρική· είναι διασπορά ρίσκου. Επιθέσεις καταγράφονται σε βιομηχανικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις που συνδέονται με Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ γίνεται λόγος ακόμη και για πλήγματα σε αεροπορικές και ενεργειακές υποδομές. Παράλληλα, η ρητορική περί εξόδου από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών εντείνει το στρατηγικό ρίσκο σε επίπεδο αποτροπής.
Η κρίση έχει πλέον ξεκάθαρα περιφερειακή διάσταση. Στον Κόλπο, συστήματα αεράμυνας ενεργοποιούνται διαρκώς, με αναχαιτίσεις drones και πυραύλων σε Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κουβέιτ. Επιθέσεις σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις αλουμινίου σε Αμπού Ντάμπι και Μπαχρέιν δείχνουν ότι το Ιράν στοχεύει κρίσιμες αλυσίδες παραγωγής, όχι μόνο στρατιωτικούς στόχους.
Παράλληλα, το μέτωπο ανοίγει ακόμη περισσότερο. Η Χεζμπολάχ εντείνει τις επιθέσεις από τον Λίβανο, οι Χούθι μπαίνουν ενεργά στο παιχνίδι με βαλλιστικά πλήγματα προς το Ισραήλ, ενώ επιθέσεις καταγράφονται και στο Ιράκ. Το Ισραήλ, σύμφωνα με αναλύσεις πεδίου, επιχειρεί πλέον ταυτόχρονα σε τρία μέτωπα: Ιράν, Λίβανο και Υεμένη.
Στο στρατιωτικό σκέλος, οι ΗΠΑ αυξάνουν την παρουσία τους στην περιοχή. Η ανάπτυξη 3.500 πεζοναυτών μέσω του USS Tripoli και οι αναφορές για πιθανές χερσαίες επιχειρήσεις δείχνουν ότι το σενάριο escalation δεν είναι θεωρητικό. Αντίθετα, μπαίνει πλέον στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, έστω και με τη μορφή περιορισμένων επιχειρήσεων.
Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, η πίεση αυξάνεται. Μαζικές διαδηλώσεις κατά του πολέμου καταγράφονται σε όλες τις πολιτείες, ενώ η πολιτική συζήτηση μετατοπίζεται από το «αν» στο «μέχρι πού» μπορεί να φτάσει η σύγκρουση. Την ίδια στιγμή, φωνές εντός και εκτός συστήματος ζητούν ακόμη πιο σκληρή γραμμή, ακόμη και αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν.
Στο οικονομικό πεδίο, η κρίση έχει ήδη περάσει στις τιμές. Τα καύσιμα αυξάνονται διεθνώς, ενώ η μερική «ασφυξία» στο Στενό του Ορμούζ συνεχίζει να επηρεάζει την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Η συμφωνία για διέλευση περιορισμένου αριθμού πλοίων υπό πακιστανική σημαία αποτελεί μικρή ανάσα, αλλά δεν αλλάζει τη μεγάλη εικόνα: η ροή παραμένει ελεγχόμενη και πολιτικά διαχειριζόμενη.
Το βασικό takeaway μετά από 30 ημέρες είναι ότι καμία πλευρά δεν πέτυχε γρήγορη νίκη. Το αρχικό σενάριο μιας σύντομης σύγκρουσης έχει καταρρεύσει. Το Ιράν δεν κατέρρευσε, όπως ίσως είχε εκτιμηθεί, και αντίθετα δείχνει ικανότητα να απαντά ασύμμετρα και να ανοίγει πολλαπλά μέτωπα.
SBC Analysis
Η σύγκρουση έχει αλλάξει φάση.
Δεν είναι πλέον πόλεμος ταχύτητας. Είναι πόλεμος αντοχής.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν στρατιωτική υπεροχή. Το Ιράν έχει γεωγραφία, proxies και willingness to escalate.
Κανείς δεν μπορεί να κερδίσει γρήγορα. Όλοι μπορούν να χάσουν αργά.
Το πιο κρίσιμο σημείο είναι ότι η σύγκρουση έχει ήδη ξεφύγει από τον έλεγχο των αρχικών στόχων. Όσο ανοίγουν νέα μέτωπα και εμπλέκονται περισσότερες χώρες, τόσο μειώνεται η πιθανότητα ελεγχόμενης αποκλιμάκωσης.
Και όταν η διπλωματία τρέχει πίσω από τον πόλεμο, συνήθως δεν τον σταματά. Τον ακολουθεί.
