Το Κρεμλίνο κατηγορεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι υπονομεύει τα δικά της ενεργειακά συμφέροντα με το σχέδιο διακοπής εισαγωγών ρωσικού LNG. Παράλληλα, η Μόσχα επιταχύνει τη στροφή της σε νέες αγορές και ενισχύει τον ρόλο της στην ενεργειακή στήριξη της Κούβας.
Η κλιμάκωση της ενεργειακής αντιπαράθεσης μεταξύ Βρυξελλών και Μόσχας περνά σε νέα φάση, με το Κρεμλίνο να χαρακτηρίζει «αυτοκαταστροφικό» το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έως τα τέλη του 2026. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ υποστήριξε ότι η Ευρώπη «πυροβολεί τα πόδια των ψηφοφόρων της», επιμένοντας σε μια στρατηγική που, κατά τη ρωσική πλευρά, πλήττει πρωτίστως την ευρωπαϊκή οικονομία.
Η στρατηγική απεξάρτησης της ΕΕ και η ρωσική απάντηση
Οι δηλώσεις Πεσκόφ ήρθαν ως απάντηση στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία επανέλαβε ότι η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στους «ξεκάθαρους στόχους» της για τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού LNG, παρά την άνοδο του ενεργειακού κόστους λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η ευρωπαϊκή στρατηγική προβλέπει διακοπή του ρωσικού LNG μέχρι το τέλος του 2026 και του αερίου μέσω αγωγών έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.
Πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, πάνω από το 40% του φυσικού αερίου της Ευρώπης προερχόταν από τη Ρωσία. Ωστόσο, το 2025, οι συνολικές ρωσικές προμήθειες –αγωγοί και LNG– είχαν ήδη περιοριστεί στο 13% των εισαγωγών της ΕΕ, καταδεικνύοντας τη γρήγορη στροφή της Ευρώπης σε εναλλακτικές πηγές. Παρά ταύτα, η Μόσχα επιχειρεί να παρουσιάσει την διαδικασία αυτή ως οικονομικό πλήγμα για την ίδια την ΕΕ, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο διαρκούς ακριβής ενέργειας για βιομηχανία και νοικοκυριά.
Ο Πεσκόφ τόνισε ότι η Ρωσία «πρέπει και θα κάνει αυτό που εξυπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο τα συμφέροντά της», επισημαίνοντας ότι νέες, αναπτυσσόμενες αγορές με υψηλή ενεργειακή ζήτηση για αέριο, LNG, πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα θεωρούνται πλέον πιο ελκυστικές. Στο πλαίσιο αυτό, η Μόσχα επιταχύνει την αναδιάρθρωση των ενεργειακών της ροών προς Ασία, Αφρική και άλλες αναδυόμενες οικονομίες, ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Ρωσία θα μπορούσε να διακόψει μονομερώς τις εξαγωγές προς την ΕΕ πριν από τα ευρωπαϊκά χρονοδιαγράμματα.
Κούβα, κυρώσεις και η «γκρίζα ζώνη» των ροών πετρελαίου
Παράλληλα με το ευρωπαϊκό μέτωπο, το Κρεμλίνο αναδεικνύει τον ρόλο του ως προμηθευτή ενέργειας σε χώρες που βρίσκονται υπό πίεση από τις αμερικανικές κυρώσεις. Ο Πεσκόφ επιβεβαίωσε ότι η Ρωσία βρίσκεται σε «συνεχή επαφή» με την Κούβα και συζητά τρόπους στήριξης του νησιού, το οποίο αντιμετωπίζει σοβαρό ενεργειακό έλλειμμα λόγω του αμερικανικού αποκλεισμού και της ανατροπής του βασικού συμμάχου της, της κυβέρνησης Μαδούρο στη Βενεζουέλα.
Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης θαλάσσιων μεταφορών Windward, το δεξαμενόπλοιο Sea Horse, με σημαία Χονγκ Κονγκ, μεταφέρει περίπου 190.000 βαρέλια ρωσικού ντίζελ, το οποίο φορτώθηκε από άλλο πλοίο ανοικτά της Κύπρου στις αρχές Φεβρουαρίου, με προορισμό την Κούβα. Επίσης, άλλο ρωσικό πετρελαιοφόρο, ήδη ενταγμένο σε λίστα δυτικών κυρώσεων και φορτωμένο με πάνω από 700.000 βαρέλια πετρελαίου, κατευθύνεται προς το νησί.
Η Ουάσινγκτον, παρότι έχει χαλαρώσει πρόσφατα ορισμένες κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο, διατηρεί αυστηρή απαγόρευση για παραδόσεις ρωσικών υδρογονανθράκων στην Κούβα. Ωστόσο, η πρακτική των μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο και η χρήση σημαιών τρίτων χωρών δημιουργούν μια «γκρίζα ζώνη» στην επιβολή των περιορισμών, αναδεικνύοντας τα όρια της πολιτικής κυρώσεων σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά ενέργειας.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση για το ρωσικό LNG ξεπερνά το επίπεδο των κυρώσεων και εξελίσσεται σε μάχη μακροπρόθεσμης γεωοικονομικής ισχύος: η ΕΕ επιδιώκει στρατηγική ασφάλεια με κόστος υψηλότερων τιμών και αναδιάταξης της βιομηχανίας της, ενώ η Ρωσία χρησιμοποιεί την ανακατεύθυνση ροών προς αναδυόμενες αγορές και χώρες υπό πίεση, όπως η Κούβα, για να διατηρήσει έσοδα και πολιτική επιρροή. Το τελικό ισοζύγιο θα κριθεί από το πόσο γρήγορα η Ευρώπη θα εξασφαλίσει σταθερές εναλλακτικές πηγές και από το κατά πόσο οι δυτικές κυρώσεις θα μπορέσουν να περιορίσουν ουσιαστικά τη ρωσική ενεργειακή διπλωματία.
#Ρωσία #ΕΕ #LNG #Ενέργεια #Κυρώσεις #Κούβα
