Ένα φαινομενικά «μικρό» επεισόδιο με την Chappell Roan στο Σάο Πάολο ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το τι οφείλουν οι διάσημοι στους θαυμαστές τους. Πού τελειώνει η ανθρώπινη ευγένεια και πού αρχίζει το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα;
Αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τη σχέση διασήμων και κοινού στάθηκε πρόσφατο περιστατικό με την ανερχόμενη ποπ σταρ Chappell Roan σε εστιατόριο στο Σάο Πάολο. Ο πρώην ποδοσφαιριστής της Τσέλσι, Ζορζίνιο, κατήγγειλε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι, όταν η κόρη του χαμογέλασε στην τραγουδίστρια περνώντας δίπλα από το τραπέζι της, ένας άνδρας ασφαλείας της μίλησε «εξαιρετικά επιθετικά», με αποτέλεσμα το παιδί να τρομάξει και να βάλει τα κλάματα.
Η Roan ζήτησε δημόσια συγγνώμη, διευκρινίζοντας ότι ο συγκεκριμένος άνδρας δεν ανήκει στη δική της προσωπική ασφάλεια και ότι η ίδια δεν είδε ποτέ το κορίτσι. Ωστόσο, το επεισόδιο άναψε τη συζήτηση: τι ακριβώς «οφείλει» ένας διάσημος στους θαυμαστές του, ειδικά όταν πρόκειται για παιδιά;
Παρασεοσιακές σχέσεις και κουλτούρα εμμονής
Στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, η απόσταση ανάμεσα σε σταρ και κοινό έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Οι θαυμαστές αισθάνονται ότι «γνωρίζουν» τον καλλιτέχνη, αναπτύσσοντας παρασεοσιακές σχέσεις – σχέσεις μονομερούς οικειότητας, όπου ο θαυμαστής επενδύει συναισθηματικά σε κάποιον που δεν τον γνωρίζει προσωπικά. Αυτό το κλίμα ευνοεί την αίσθηση δικαιώματος: αφού στηρίζω, ακολουθώ, πληρώνω εισιτήρια και προϊόντα, «δικαιούμαι» προσοχή, χαμόγελο, φωτογραφία.
Η ίδια η Chappell Roan έχει στο παρελθόν καταγγείλει επιθετικές συμπεριφορές θαυμαστών, μιλώντας για «αρπακτική συμπεριφορά» και «παρενόχληση». Έχει επίσης συγκρουστεί δημόσια με φωτογράφο σε κόκκινο χαλί, όταν θεώρησε ότι την αντιμετώπισε με προσβλητικό τρόπο. Οι καλλιτέχνες ζουν σε καθεστώς διαρκούς έκθεσης, όπου η ασφάλεια και η ψυχική τους υγεία συχνά τίθενται σε δεύτερη μοίρα μπροστά στην απαίτηση για διαθεσιμότητα και «καλή διάθεση» 24/7.
Από την άλλη, αν ακόμη και ένα παιδί δεν μπορεί να εκφράσει αυθόρμητα τον ενθουσιασμό του βλέποντας τον αγαπημένο του καλλιτέχνη, τότε κάτι έχει πάει στραβά στην ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των διασήμων και τη στοιχειώδη ανθρώπινη επαφή.
Τι είναι εύλογο να απαιτούμε από τους διάσημους;
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν οι σταρ «χρωστούν» ευγένεια στο κοινό – αυτό είναι αυτονόητο σε μια κοινωνία που λειτουργεί. Το ζήτημα είναι κατά πόσο τους επιτρέπουμε να παραμένουν άνθρωποι: κουρασμένοι, αγχωμένοι, κακοδιάθετοι, με ανάγκη για ιδιωτικότητα, χωρίς αυτό να μεταφράζεται αυτόματα σε αγνωμοσύνη ή ύβρη προς τους θαυμαστές.
Η δημόσια σφαίρα τείνει να θεοποιεί πρόσωπα με εξαιρετικά επαγγέλματα, απαιτώντας απ’ αυτά υπεράνθρωπα στάνταρ συμπεριφοράς. Όταν αποτυγχάνουν, η απογοήτευση είναι δυσανάλογη, γιατί έχουμε ήδη χτίσει πάνω τους μια φαντασιακή εικόνα τελειότητας. Αν όμως τους κατεβάσουμε από το βάθρο και τους αντιμετωπίσουμε ως «απλούς ανθρώπους με ασυνήθιστη δουλειά», το σοκ της ατέλειας γίνεται πολύ μικρότερο.
Οι θαυμαστές έχουν δικαίωμα να περιμένουν στοιχειώδη καλοσύνη από όσους στηρίζουν οικονομικά και συναισθηματικά. Όμως η «χάρη» αυτή δεν μπορεί να είναι αδιάλειπτη ούτε απεριόριστη. Το πραγματικό ζητούμενο είναι μια νέα κοινωνική σύμβαση: σεβασμός και από τις δύο πλευρές, απομυθοποίηση χωρίς κυνισμό, και σαφή όρια ανάμεσα στο δημόσιο πρόσωπο και τον ιδιωτικό άνθρωπο.
Σχόλιο 
: Το επεισόδιο με την Chappell Roan δεν είναι απλώς «κουτσομπολιό» της ποπ σκηνής, αλλά σύμπτωμα μιας βαθύτερης στρέβλωσης: μιας οικονομίας προσοχής που εμπορευματοποιεί τόσο τους σταρ όσο και τους θαυμαστές, θολώνοντας τα όρια μεταξύ επαγγελματικής υποχρέωσης και ανθρώπινης αντοχής. Όσο η βιομηχανία κερδίζει από την ψευδαίσθηση εγγύτητας, θα βλέπουμε όλο και συχνότερα τέτοιες συγκρούσεις στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας.
#διασημότητες #θαυμαστές #κοινωνικάΔίκτυα #πολιτισμός
