Ισχυρό νέο κύμα εξόδου από την εργασία καταγράφεται στις αρχές του 2026, με τις αιτήσεις συνταξιοδότησης να αυξάνονται διψήφια. Τα στοιχεία του «Άτλας» δείχνουν ότι η πίεση στο ασφαλιστικό θα διατηρηθεί τουλάχιστον έως το 2028.
Η έξοδος των ασφαλισμένων προς τη σύνταξη συνεχίζει με αμείωτη ένταση, προδιαγράφοντας ένα ακόμη έτος αυξημένων αποχωρήσεων από την αγορά εργασίας. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση «Άτλας», τον Ιανουάριο του 2026 υποβλήθηκαν 18.636 αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός αυξημένος κατά 17% σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2025, όταν είχαν κατατεθεί 15.896 αιτήσεις.
Το αποτύπωμα των baby boomers και των κινήτρων μετά τη σύνταξη
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι το νέο κύμα συνταξιοδοτήσεων δεν αποτελεί παροδικό φαινόμενο, αλλά τάση που θα επεκταθεί έως το 2027-2028. Κεντρικός παράγοντας είναι η μαζική αποχώρηση της γενιάς των baby boomers, η οποία σταδιακά εγκαταλείπει την ενεργό απασχόληση. Η κλίμακα του φαινομένου έχει ήδη ξεπεράσει τις μαζικές συνταξιοδοτήσεις της προηγούμενης δεκαετίας, που είχαν πυροδοτηθεί από τις αλλαγές στα όρια ηλικίας με το πρώτο μνημόνιο και τα μεγάλα προγράμματα εθελούσιας εξόδου σε ΟΤΕ, ΔΕΗ και τράπεζες.
Ωστόσο, η πίεση δεν αποδίδεται μόνο στη δημογραφική γήρανση. Καθοριστικό ρόλο παίζει και το ευνοϊκό καθεστώς απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση, το οποίο επιτρέπει σε πολλούς ασφαλισμένους με 35ετία ή κοντά σε αυτήν να καταθέτουν αίτηση, διατηρώντας τη δυνατότητα να συνεχίσουν να εργάζονται. Η προοπτική λήψης πλήρους σύνταξης χωρίς σημαντικές περικοπές και με καταβολή μόνο μιας σχετικά μικρής εισφοράς επί του μισθού λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο πρόωρης εξόδου για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες.
Ιστορικό ρεκόρ συνταξιοδοτήσεων και εποχικά μοτίβα
Την περίοδο 2019-2025 οι συνταξιοδοτήσεις έφτασαν τα 1.356.146 άτομα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, καταγράφοντας ιστορικό ρεκόρ. Μόνο το 2025 υπέβαλαν αίτηση 199.450 ασφαλισμένοι, επίπεδα που προσεγγίζουν τα ρεκόρ των ετών 2021-2022. Η μηνιαία κατανομή αποτυπώνει σαφή εποχικότητα: Σεπτέμβριος (20.552 αιτήσεις) και Ιούλιος (19.541) βρίσκονται στην κορυφή, με τον Ιανουάριο να ακολουθεί, καθώς οι συγκεκριμένοι μήνες προτιμώνται από εκπαιδευτικούς και μισθωτούς. Σημαντικό κίνητρο για τους τελευταίους αποτελεί και το δικαίωμα σε μέρος του δώρου Χριστουγέννων της επόμενης χρονιάς.
Σε επίπεδο κανόνων, δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν όσοι συμπληρώνουν 40 έτη ασφάλισης και το 62ο έτος της ηλικίας τους, καθώς και όσοι φτάνουν στο 67ο έτος, ανεξαρτήτως ετών ασφάλισης. Το ύψος της σύνταξης προκύπτει από το άθροισμα της εθνικής σύνταξης – 446,87 ευρώ με 20 έτη ασφάλισης ή 402,18 ευρώ με 15 έτη – και της ανταποδοτικής. Η τελευταία υπολογίζεται βάσει του ποσοστού αναπλήρωσης που αντιστοιχεί στα έτη ασφάλισης και στον μέσο μισθό από το 2002 έως την ημερομηνία συνταξιοδότησης.
Πιέσεις στο ασφαλιστικό και στην αγορά εργασίας
Η συνδυαστική επίδραση της δημογραφικής γήρανσης και των θεσμικών κινήτρων δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένων πιέσεων για το ασφαλιστικό σύστημα, αλλά και για την αγορά εργασίας. Η ταχεία αποχώρηση έμπειρου ανθρώπινου δυναμικού ενδέχεται να εντείνει τις ελλείψεις δεξιοτήτων σε κρίσιμους κλάδους, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει το βάρος χρηματοδότησης των συντάξεων στις νεότερες γενιές εργαζομένων. Το ζητούμενο για την οικονομική πολιτική είναι η ισορροπία ανάμεσα στην παροχή κινήτρων για παράταση του εργασιακού βίου και στη διατήρηση ενός βιώσιμου, κοινωνικά αποδεκτού επιπέδου συνταξιοδοτικών παροχών.
Σχόλιο 
: Η εκρηκτική αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα εισέρχεται στην πιο απαιτητική φάση της δημογραφικής μετάβασης: οι baby boomers αποχωρούν μαζικά, ενώ το θεσμικό πλαίσιο ευνοεί την έξοδο αντί της παραμονής στην εργασία. Αν δεν υπάρξει στοχευμένη στρατηγική για παράταση του εργασιακού βίου, αναβάθμιση δεξιοτήτων και ενίσχυση της απασχόλησης των μεγαλύτερων ηλικιών, το κόστος για το ασφαλιστικό και την παραγωγικότητα θα αποδειχθεί δυσβάσταχτο την επόμενη δεκαετία.
#συντάξεις #ΕΦΚΑ #ασφαλιστικό #αγορά_εργασίας #οικονομία
