Ο πόλεμος στο Ιράν αρχίζει να αφήνει βαθύ αποτύπωμα στις οικονομίες του Περσικού Κόλπου, με τις μεγαλύτερες χώρες της περιοχής να βρίσκονται αντιμέτωπες με σοβαρούς κινδύνους ύφεσης εάν η σύγκρουση παραταθεί.
Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, καθώς η ένταση κλιμακώνεται και η Τεχεράνη συνεχίζει επιθετικές ενέργειες σε γειτονικές χώρες, ως απάντηση στα πλήγματα από ΗΠΑ και Ισραήλ.
Σενάρια ύφεσης έως και 14% για Κατάρ και Κουβέιτ
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών της Goldman Sachs, το βασικό αρνητικό σενάριο προβλέπει σημαντική συρρίκνωση των οικονομιών.
Ειδικότερα:
-
Το Κατάρ και το Κουβέιτ ενδέχεται να καταγράψουν πτώση ΑΕΠ έως και 14% μέσα στο 2026
-
Προϋπόθεση είναι η συνέχιση της σύγκρουσης και το παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ
Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη οικονομική αναταραχή από τη δεκαετία του 1990, όταν η Πόλεμος του Κόλπου είχε προκαλέσει σοκ στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Πιο ανθεκτικές αλλά όχι ανεπηρέαστες Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ
Σε καλύτερη θέση εμφανίζονται η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κυρίως λόγω της δυνατότητάς τους να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ στις εξαγωγές πετρελαίου.
Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το σενάριο:
-
Η Σαουδική Αραβία αναμένεται να δει πτώση ΑΕΠ περίπου 3%
-
Τα ΗΑΕ έως και 5%
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επιβράδυνση από την περίοδο της πανδημίας COVID-19.
Στρατηγικό ρίσκο τα Στενά του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το βασικό σημείο πίεσης, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Ιράν, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες για τη δημιουργία διεθνούς συμμαχίας που θα διασφαλίζει τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Ράλι τιμών ενέργειας και σοκ στο LNG
Η γεωπολιτική κρίση έχει ήδη μεταφερθεί στις αγορές ενέργειας:
-
Το πετρέλαιο Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια/βαρέλι
-
Τα συμβόλαια έχουν αυξηθεί πάνω από 40% μέσα σε δύο εβδομάδες
-
Οι εξαγωγές LNG του Κατάρ έχουν δεχθεί ισχυρό πλήγμα
Παράλληλα, το Μπαχρέιν προχωρά σε μείωση παραγωγής στο μεγαλύτερο εργοστάσιο αλουμινίου παγκοσμίως, ένδειξη της πίεσης που δέχεται η βιομηχανία.
Επιπτώσεις σε επενδύσεις, real estate και τουρισμό
Η κρίση δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Οι οικονομίες του Κόλπου βλέπουν:
-
επιβράδυνση επενδύσεων
-
πίεση στην αγορά ακινήτων
-
κάμψη στον τουρισμό
Η αβεβαιότητα λειτουργεί αποτρεπτικά για κεφάλαια και επιχειρηματικές κινήσεις.
Δημοσιονομικές πιέσεις και στροφή στο χρέος
Για τη Σαουδική Αραβία, το βασικό ρίσκο εντοπίζεται στα δημόσια οικονομικά.
Αναλυτές εκτιμούν ότι:
-
ενδέχεται να προκύψει βαθύτερο έλλειμμα βραχυπρόθεσμα
-
το δημοσιονομικό ισοζύγιο θα εξαρτηθεί από:
-
την παραγωγή πετρελαίου
-
την πορεία των τιμών
-
Την ίδια στιγμή:
-
Τα ΗΑΕ αναμένεται να διατηρήσουν πλεόνασμα
-
Το Κατάρ ενδέχεται να δει διεύρυνση ελλείμματος
Οι κυβερνήσεις στρέφονται όλο και περισσότερο στις αγορές ομολόγων για χρηματοδότηση.
Οι αγορές παραμένουν ψύχραιμες – προς το παρόν
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι επενδυτές δεν έχουν ακόμη τιμολογήσει πλήρως το ρίσκο.
Όπως επισημαίνουν διαχειριστές κεφαλαίων, το πραγματικό πρόβλημα θα προκύψει εάν η σύγκρουση:
-
παραταθεί χρονικά
-
επηρεάσει μόνιμα τις ενεργειακές ροές
Σε αυτό το σενάριο, οι οικονομίες του Κόλπου ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με μια κρίση μεγαλύτερης διάρκειας και έντασης.
