Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και 63 κατηγορίες προϊόντων δεν αρκεί να κατευνάσει την αγωνία των νοικοκυριών. Οι ανατιμήσεις σε βασικά τρόφιμα συνεχίζονται, ενώ οι καταναλωτικές συνήθειες αλλάζουν δραστικά.
Η ακρίβεια στα βασικά αγαθά έχει μετατραπεί σε μόνιμο καθεστώς για τα ελληνικά νοικοκυριά, τα οποία βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να διαβρώνεται, παρά τις κυβερνητικές παρεμβάσεις. Το νέο πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και 63 κατηγορίες προϊόντων σούπερ μάρκετ, με ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2026, επιχειρεί να προλάβει ένα νέο ράλι τιμών στον απόηχο του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, ενώ οι τιμές έχουν ήδη απογειωθεί, ενώσεις καταναλωτών και στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι η πίεση όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά ενδέχεται να ενταθεί.
Πλαφόν σε ήδη υψηλές τιμές και κίνδυνος νέου γύρου ανατιμήσεων
Το μέτρο καλύπτει βασικά τρόφιμα – από ρύζι, αλεύρι, όσπρια, γάλα, κρέας και ψάρια, έως αυγά, ελαιόλαδο, καφέ – καθώς και βρεφικά προϊόντα, χαρτικά, απορρυπαντικά και τροφές για κατοικίδια. Επισήμως στόχος είναι ο περιορισμός της αισχροκέρδειας. Ωστόσο, η πρόεδρος της Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ Παναγιώτα Καλαποθαράκου χαρακτηρίζει τις παρεμβάσεις «ημίμετρα», υπογραμμίζοντας ότι το πλαφόν επιβάλλεται όταν «οι τιμές βρίσκονται ήδη ψηλά» και προειδοποιεί για νέες αυξήσεις. Κατά την ίδια, η εμπειρία αντίστοιχων μέτρων την προηγούμενη πενταετία δείχνει ότι δεν αρκούν για ουσιαστική αποκλιμάκωση, καθώς δεν πρόκειται για πάγωμα τιμών αλλά για προσπάθεια συγκράτησης των πιο ακραίων πρακτικών κέρδους.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας Απόστολος Ραυτόπουλος μιλά για «κρυφές ανατιμήσεις», φέρνοντας συγκεκριμένα παραδείγματα: κονσέρβα ντοματάκια που από 0,90 ευρώ σε προσφορά βρέθηκε σε 0,94 ευρώ την επόμενη ημέρα, ή μαργαρίνη 200 γραμμαρίων που από 1,03 ευρώ ανέβηκε σε 1,23 ευρώ, επίσης σε προσφορά. Όπως τονίζει, οι αυξήσεις αυτές είναι «εντελώς αδικαιολόγητες» και συνδέονται περισσότερο με προσδοκίες παρά με πραγματικό κόστος.
Επίμονος πληθωρισμός τροφίμων και ανατροπή στο καλάθι της νοικοκυράς
Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ καταγράφουν άνοδο του γενικού δείκτη τιμών κατά 2,7% τον Φεβρουάριο σε ετήσια βάση, πριν ακόμη αποτυπωθούν οι πλήρεις επιπτώσεις της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα: το μοσχάρι ακριβαίνει κατά 25,6%, το αρνί και το κατσίκι κατά 12,1%, τα φρούτα κατά 13,5%, ενώ οι σοκολάτες και ο καφές αυξάνονται κατά 16,7% και 15% αντίστοιχα. Μόνη ουσιαστική ανάσα αποτελεί η πτώση 27,4% στο ελαιόλαδο, ως διόρθωση μετά την προηγούμενη εκτόξευση. Συνολικά, τα είδη διατροφής και μη αλκοολούχα ποτά καταγράφουν ανατιμήσεις 5,2%.
Παράλληλα, τα δελτία τιμών του ΟΚΑΑ δείχνουν ότι η ακρίβεια περνά και στα οπωροκηπευτικά: καρότα από 0,45 σε 0,50 ευρώ/κιλό, κουνουπίδι από 0,90 σε 1,30 ευρώ, μπρόκολο από 1,70 σε 2,00 ευρώ και ντομάτες από 1,70 σε 1,90 ευρώ στη χονδρική. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι τιμές αυτές θα μετακυλιστούν στον τελικό καταναλωτή.
Πιεσμένη ψυχολογία, μετατόπιση στην ιδιωτική ετικέτα και νέα κανονικότητα
Σύμφωνα με τη NielsenIQ, το 52% των Ελλήνων δηλώνει ότι βρίσκεται οικονομικά σε χειρότερη θέση από πριν, έναντι 32% παγκοσμίως, ενώ μόλις το 3% αισθάνεται ότι μπορεί να ξοδεύει ελεύθερα. Το 63% έχει «μόνο για τα βασικά». Η σωρευτική πληθωριστική επίδραση στην περίοδο 2004-2025 φτάνει το 48,8%, ενώ το ενεργειακό κόστος έχει εκτιναχθεί – ο δείκτης ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και θερμικής ενέργειας έχει αυξηθεί κατά περίπου 120 μονάδες σε σχέση με το 2006.
Παρά τις πιέσεις, ο τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου αυξήθηκε κατά 6,1% στο πρώτο δίμηνο του 2026, με την αξία πωλήσεων στα ταχέως κινούμενα καταναλωτικά προϊόντα να ενισχύεται κατά 4,9%, αλλά με σαφώς χαμηλότερη δυναμική σε σχέση με το 2025. Η ανάπτυξη στηρίζεται κυρίως στον όγκο και λιγότερο στις τιμές, ενώ η κατανάλωση μετατοπίζεται στις μεγάλες αλυσίδες και, κυρίως, στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Έρευνα της Circana δείχνει ότι 60% των καταναλωτών αγοράζει κυρίως προϊόντα σε προσφορά, 57% έχει περιορίσει μη αναγκαίες αγορές, 52% επιλέγει συνήθως τη φθηνότερη μάρκα και 43% στρέφεται περισσότερο σε ιδιωτική ετικέτα. Το μερίδιο της ιδιωτικής ετικέτας έφτασε το 2025 στο 27,3% σε αξία (περίπου 35% σε όγκο), αποτελώντας τον κύριο μοχλό ανάπτυξης της αγοράς, καθώς είναι κατά περίπου 30% φθηνότερη από τα επώνυμα προϊόντα.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί με οριζόντιο πλαφόν να στείλει μήνυμα αποφασιστικότητας, όμως τα δεδομένα δείχνουν πως η μάχη με την ακρίβεια δεν κρίνεται σε επικοινωνιακό επίπεδο αλλά στη δομή του κόστους: φόροι, ΕΦΚ, ΦΠΑ και ενεργειακό βάρος. Χωρίς στοχευμένες φορολογικές παρεμβάσεις και αυστηρή εποπτεία της αγοράς, το πλαφόν κινδυνεύει να λειτουργήσει ως λεπτό «φίλτρο» πάνω σε ένα ήδη υπερτιμημένο καλάθι, ενώ οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να απαντούν με άμυνα: προσφορές, ιδιωτική ετικέτα και δραστική περιστολή κατανάλωσης.
#ακρίβεια #τιμές #σουπερμαρκετ #πληθωρισμός #ιδιωτικήΕτικέτα
