Οι αγορές ανατρέπουν τα σενάρια για άμεσες μειώσεις επιτοκίων στη Βρετανία, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εκτοξεύει το πετρέλαιο και τον πληθωριστικό κίνδυνο. Τα νέα δεδομένα φέρνουν στο τραπέζι ακόμη και νέα αύξηση επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας το 2026.
Η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν ανατρέπει πλήρως τον οδικό χάρτη νομισματικής πολιτικής στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα χρηματοπιστωτικά παράγωγα δείχνουν πλέον ότι η Τράπεζα της Αγγλίας είναι πολύ πιθανό να διατηρήσει το βασικό της επιτόκιο στο 3,75% για το σύνολο του 2026 και να εξετάσει ακόμη και αύξηση στο 4% τον Ιούνιο, καθώς οι αγορές προεξοφλούν παρατεταμένο σοκ στις τιμές ενέργειας.
Από βέβαιη μείωση σε πιθανή αύξηση επιτοκίων
Πριν από το ξέσπασμα της σύρραξης με το Ιράν, οι αγορές έβλεπαν με πιθανότητα περίπου 80% μείωση επιτοκίων στη συνεδρίαση της Τράπεζας της Αγγλίας στις 19 Μαρτίου. Πλέον, η πιθανότητα αυτή έχει σχεδόν εξαφανιστεί: οι τιμολογήσεις δείχνουν 99% πιθανότητα διατήρησης των επιτοκίων και καμία ουσιαστική προσδοκία για μειώσεις μέσα στο 2026.
Η στροφή αυτή αντανακλά την εκτίναξη των αποδόσεων στα βρετανικά κρατικά ομόλογα. Η απόδοση του διετούς τίτλου ανέβηκε κοντά στο 4,13%, από 3,52% πριν από την κρίση, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από το σοκ της «mini-budget» της Λιζ Τρας το 2022. Η άνοδος των αποδόσεων λειτουργεί ως έμμεσος δείκτης για την πορεία των επιτοκίων, καθώς οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερη αποζημίωση για τον πληθωριστικό κίνδυνο.
Πετρέλαιο πάνω από 100 δολάρια και πίεση σε νοικοκυριά
Ο πυρήνας της ανησυχίας είναι η ενεργειακή διάσταση της σύρραξης. Με τα στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου– ουσιαστικά κλειστά, οι τιμές του Brent εκτινάχθηκαν μέχρι τα 119 δολάρια ανά βαρέλι, πριν υποχωρήσουν γύρω στα 104 δολάρια μετά την ανακοίνωση ότι οι υπουργοί Οικονομικών του G7 θα συζητήσουν διαδικτυακά το άνοιγμα στρατηγικών αποθεμάτων.
Η άνοδος του πετρελαίου και των καυσίμων απειλεί να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό σε Ηνωμένο Βασίλειο και Ευρωζώνη, οικονομίες που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγόμενη ενέργεια. Οι τράπεζες ήδη μετακυλίουν το νέο περιβάλλον στους δανειολήπτες: τα στοιχεία της Moneyfacts δείχνουν ότι το μέσο επιτόκιο διετούς σταθερού στεγαστικού ανήλθε σε 4,87%, ενώ το πενταετές σε 4,98%, επιτείνοντας την πίεση στα βρετανικά νοικοκυριά.
Παγκόσμιες αγορές σε αναταραχή και ο κίνδυνος βαθύτερης ύφεσης
Οι ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν με έντονη νευρικότητα. Ο FTSE 100 στο Λονδίνο υποχώρησε έως και 1,9% στην έναρξη, ενώ ο DAX στη Γερμανία και ο CAC στο Παρίσι σημείωσαν απώλειες άνω του 2%. Ακόμη και οι μετοχές αμυντικών βιομηχανιών, που συνήθως επωφελούνται από γεωπολιτικές εντάσεις, δέχθηκαν ισχυρές πιέσεις, καθώς οι επενδυτές επιλέγουν ρευστοποίηση κερδών και αναμονή.
Αναλυτές όπως ο Κρις Μπόουτσαμπ από την IG προειδοποιούν ότι οι αγορές αρχίζουν να τιμολογούν αυξήσεις επιτοκίων τόσο από την Τράπεζα της Αγγλίας όσο και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, παρότι το σοκ είναι καθαρά από την πλευρά της προσφοράς και όχι αποτέλεσμα υπερβάλλουσας ζήτησης. Ήδη, τα παράγωγα δείχνουν περίπου 70% πιθανότητα για δύο αυξήσεις των 25 μονάδων βάσης στην Ευρωζώνη μέσα στο έτος.
Ο κίνδυνος, όπως επισημαίνουν οικονομολόγοι, είναι οι κεντρικές τράπεζες να επαναλάβουν τα λάθη του 2021: να αντιδράσουν σε εισαγόμενο πληθωρισμό με υπερβολική σύσφιξη, οδηγώντας τις οικονομίες σε βαθύτερη και πιο παρατεταμένη ύφεση, τη στιγμή που η κατανάλωση ήδη δέχεται ισχυρό πλήγμα από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Σχόλιο 
: Η μετατόπιση των προσδοκιών για τα βρετανικά και ευρωπαϊκά επιτόκια δείχνει πόσο γρήγορα οι γεωπολιτικές εντάσεις μεταφράζονται σε νομισματικό ρίσκο. Για την Ευρώπη –και κατ’ επέκταση για χώρες όπως η Ελλάδα– η παρατεταμένη περίοδος υψηλότερων επιτοκίων σε περιβάλλον ενεργειακού σοκ απειλεί να συμπιέσει επενδύσεις, κατανάλωση και αξίες περιουσιακών στοιχείων. Το στοίχημα πλέον είναι αν οι κεντρικές τράπεζες θα μπορέσουν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον έλεγχο του πληθωρισμού και την αποφυγή μιας νέας, βαθύτερης ύφεσης.
#ΗνωμενοΒασιλειο #Επιτοκια #ΤραπεζαΤηςΑγγλιας #ΕΚΤ #Ιραν #Πετρελαιο #Πληθωρισμος #Αγορες
