Ο πόλεμος με το Ιράν και ο κίνδυνος αποκλεισμού των ενεργειακών ροών από τα Στενά του Ορμούζ αναζωπυρώνουν τους φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού στη Γερμανία. Πολιτική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και τον Ντόναλντ Τραμπ περιπλέκει περαιτέρω το σκηνικό.
Η γερμανική οικονομία βρίσκεται ξανά σε καθεστώς έντονης αβεβαιότητας, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν και η απειλή διακοπής των ροών πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ τροφοδοτούν προσδοκίες για νέα άνοδο του πληθωρισμού. Παρά το γεγονός ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή υποχώρησε στο 1,9% τον Φεβρουάριο, κάτω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ, η κοινωνία και οι αγορές φοβούνται ότι η αποκλιμάκωση ήταν πρόσκαιρη.
Κοινωνική ανησυχία για κόστος ζωής και ενεργειακό σοκ
Σύμφωνα με έρευνα της YouGov για την Postbank, εννέα στους δέκα κατοίκους της Γερμανίας αναμένουν αύξηση του κόστους ζωής τους επόμενους μήνες. Σχεδόν το ένα τρίτο των ερωτηθέντων συνδέει ευθέως τον πόλεμο με το Ιράν με σημαντικές ανατιμήσεις, ιδίως σε τρόφιμα, ενέργεια και μεταφορές – τους τρεις βασικούς πυλώνες πίεσης στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα ζοφερή για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα: σχεδόν το 25% όσων κερδίζουν λιγότερα από 2.500 ευρώ μηνιαίως δηλώνουν ότι μετά βίας καλύπτουν βασικές ανάγκες, έναντι περίπου 13% στο σύνολο του δείγματος. Η κληρονομιά του πληθωριστικού σοκ της περιόδου πανδημίας και της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία παραμένει βαριά, όπως επισημαίνει και ο επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Deutsche Bank, Ούλριχ Στέφαν, ο οποίος αποδίδει τη χειροτέρευση της οικονομικής αίσθησης των νοικοκυριών στο προηγούμενο κύμα ανατιμήσεων.
Οι τιμές των καυσίμων στη Γερμανία έχουν ήδη αυξηθεί κατά 15% έως 30% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, αντανακλώντας τον φόβο ότι το Ιράν θα κλείσει de facto τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου. Ο υπουργός Μεταφορών προωθεί το φθηνό μηνιαίο εισιτήριο δημόσιων συγκοινωνιών «Deutschlandticket» ως μερικό αντίδοτο στις αυξήσεις καυσίμων, ωστόσο πρόκειται για περιορισμένης εμβέλειας ανακούφιση.
Πολιτική σύγκρουση Μερτς – Τραμπ και στρατιωτικές επιλογές
Στο πολιτικό επίπεδο, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς κλιμακώνει τη ρητορική του απέναντι στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, κατηγορώντας τον για «μαζική κλιμάκωση» του πολέμου με το Ιράν. Όπως τόνισε σε εκδήλωση στη Φρανκφούρτη, οι κινήσεις της Ουάσιγκτον δεν αποτελούν προσπάθεια αποκλιμάκωσης, αλλά ενέχουν «αβέβαιο αποτέλεσμα» και απειλούν όχι μόνο την περιοχή, αλλά «όλους μας».
Ο Μερτς αμφισβήτησε ανοιχτά και τη ρεαλιστικότητα τυχόν στόχου αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, υπενθυμίζοντας ότι αντίστοιχες προσπάθειες στο παρελθόν «συνήθως πήγαν στραβά». Η αντιπαράθεση με τον Τραμπ οξύνθηκε περαιτέρω, μετά τις επικρίσεις του Αμερικανού προέδρου για τη «μη εμπλοκή» της Γερμανίας στην ασφάλεια των ενεργειακών ροών μέσω του Ορμούζ.
Παράλληλα, ο καγκελάριος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής της Μπούντεσβερ σε επιχείρηση εκκαθάρισης ναρκών στα Στενά του Ορμούζ, μετά τη λήξη των εχθροπραξιών και μόνο υπό σαφή πολυμερή εντολή – ΟΗΕ, ΝΑΤΟ ή ΕΕ – και με έγκριση της Μπούντεσταγκ. Υπενθύμισε ότι η Γερμανία διαθέτει εξειδικευμένα ναρκαλιευτικά πλοία, αλλά χαρακτήρισε το σενάριο «θεωρητικό» όσο το Ιράν δεν έχει προχωρήσει σε ναρκοθέτηση.
Η Ουάσιγκτον έχει θέσει προθεσμία έως τις 6 Απριλίου για επαναλειτουργία του Ορμούζ ή επίτευξη συμφωνίας τερματισμού του πολέμου, προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα πλήξει ιρανικές ενεργειακές υποδομές. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα έκρηξη τιμών ενέργειας στην Ευρώπη, επαναφέροντας σενάρια στασιμοπληθωρισμού και πιέζοντας την ΕΚΤ να ισορροπήσει ανάμεσα στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και τη στήριξη μιας ήδη εύθραυστης ανάπτυξης.
Σχόλιο
: Η γερμανική περίπτωση λειτουργεί ως προειδοποιητικό καμπανάκι και για την Ελλάδα: η φαινομενική επιστροφή του πληθωρισμού σε «κανονικά» επίπεδα μπορεί να ανατραπεί γρήγορα από ένα νέο ενεργειακό σοκ. Η στρατηγική διαφοροποίησης πηγών ενέργειας και η ενίσχυση των δημοσίων συγκοινωνιών ως αντιστάθμισμα στο ακριβό καύσιμο παύουν να είναι επιλογές πολιτικής και μετατρέπονται σε αναγκαστική άμυνα απέναντι σε έναν ολοένα πιο ασταθή γεωπολιτικό περίγυρο.






