Ο Ραφαέλ Γκρόσι ζητά επιστροφή ΗΠΑ και Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια μακροπρόθεσμη πυρηνική συμφωνία. Η ΔΟΑΕ δηλώνει έτοιμη να στηρίξει τεχνικά τη διαδικασία.
Την ελπίδα του ότι οι συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης θα επανεκκινήσουν εξέφρασε ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Οργάνωσης Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) Ραφαέλ Γκρόσι.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Γκρόσι υπογράμμισε ότι ο διεθνής οργανισμός «προσπαθεί» να συμβάλει σε αυτή την κατεύθυνση, τονίζοντας πως είναι «ξεκάθαρο σε όλους» ότι απαιτείται μια μακροπρόθεσμη λύση στο πυρηνικό ζήτημα του Ιράν. Για να επιτευχθεί αυτό, όπως είπε, είναι αναγκαία η «επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», με την τεχνική συνδρομή και υποστήριξη της ΔΟΑΕ.
Ανάγκη για σταθερό πλαίσιο και ρόλος της ΔΟΑΕ
Οι δηλώσεις Γκρόσι επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ανάγκη ενός σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Η ΔΟΑΕ, ως ο κατεξοχήν τεχνικός και επιθεωρητικός βραχίονας του συστήματος μη διάδοσης, επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε πολιτική συμφωνία θα συνοδεύεται από σαφείς μηχανισμούς ελέγχου και διαφάνειας.
Η επιστροφή σε διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για την περιφερειακή ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, αλλά και για τη συνολική αξιοπιστία του καθεστώτος μη διάδοσης πυρηνικών όπλων. Η ΔΟΑΕ, όπως άφησε να εννοηθεί ο Γκρόσι, είναι έτοιμη να παράσχει την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη που απαιτείται, εφόσον οι πολιτικές αποφάσεις ληφθούν από τα εμπλεκόμενα κράτη.
Σύνδεση με την πυρηνική ασφάλεια στην Ουκρανία
Οι τοποθετήσεις του Γκρόσι έγιναν μετά τις συνομιλίες της ρωσικής αντιπροσωπείας με τη ΔΟΑΕ στη Μόσχα σχετικά με την ασφάλεια του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια στην Ουκρανία. Η συγκυρία αναδεικνύει ότι η ΔΟΑΕ κινείται σε δύο παράλληλα μέτωπα: αφενός την αποτροπή στρατιωτικοποίησης ή μυστικής κλιμάκωσης πυρηνικών προγραμμάτων, αφετέρου τη διαχείριση άμεσων κινδύνων πυρηνικής ασφάλειας σε εμπόλεμες ζώνες.
Η συνύπαρξη του ουκρανικού μετώπου και του ιρανικού πυρηνικού ζητήματος ενισχύει το βάρος του ρόλου της ΔΟΑΕ στο παγκόσμιο σύστημα ασφάλειας. Η επανεκκίνηση διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ιράν, εφόσον υλοποιηθεί, θα αποτελούσε σημαντική δοκιμασία για το κατά πόσο η διεθνής κοινότητα μπορεί ακόμη να επιβάλλει κανόνες και διαφάνεια σε ένα ολοένα πιο κατακερματισμένο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Σχόλιο
: Η δημόσια πίεση του Γκρόσι λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι χωρίς πολιτική βούληση από Ουάσινγκτον και Τεχεράνη, η τεχνική επάρκεια της ΔΟΑΕ δεν αρκεί. Η επανέναρξη συνομιλιών θα είναι κεντρικός δείκτης για το αν το σύστημα μη διάδοσης μπορεί να παραμείνει λειτουργικό σε μια εποχή αυξανόμενων γεωπολιτικών ρήξεων.






