Η Κομισιόν προειδοποιεί για «πολύ σοβαρή κατάσταση» στην ενέργεια λόγω πολέμου με το Ιράν και απογειωμένων τιμών. Ζητά αλλαγές στη συμπεριφορά των πολιτών και επιτάχυνση των ΑΠΕ.
Σε δραματικούς τόνους, που θύμισαν τις πρώτες εβδομάδες της πανδημίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε τους Ευρωπαίους να αλλάξουν άμεσα καθημερινές συνήθειες, ώστε να περιοριστεί η κατανάλωση καυσίμων εν μέσω κλιμακούμενης ενεργειακής κρίσης που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν μίλησε για «πολύ σοβαρή κατάσταση» χωρίς ορατό τέλος, προειδοποιώντας ότι ακόμη και αν ο πόλεμος σταματούσε αύριο, «δεν θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα στο ορατό μέλλον».
Έκκληση για τηλεργασία, λιγότερες μετακινήσεις και εξοικονόμηση καυσίμων
Η Κομισιόν ζητά από τους πολίτες να εργάζονται από το σπίτι όπου είναι εφικτό, να περιορίσουν τη χρήση αυτοκινήτου και να μειώσουν τις αεροπορικές μετακινήσεις. Ο Γιόργκενσεν τόνισε ότι «όσο περισσότερα κάνουμε για να εξοικονομήσουμε πετρέλαιο – κυρίως ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών – τόσο καλύτερα θα τα καταφέρουμε».
Οι συστάσεις ευθυγραμμίζονται με τις προτάσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας: τηλεργασία όπου είναι δυνατόν, μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά 10 χιλιόμετρα την ώρα, ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, περιορισμός της χρήσης ΙΧ, ανάπτυξη συστημάτων συνεπιβίβασης (car sharing) και υιοθέτηση πιο αποδοτικών πρακτικών οδήγησης.
Πρόκειται για παρεμβάσεις χαμηλού κόστους, αλλά με άμεσο αντίκτυπο στη ζήτηση καυσίμων, που στοχεύουν να κερδίσουν χρόνο σε μια συγκυρία όπου η προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου πιέζεται ασφυκτικά.
Πόλεμος στο Ιράν, άλμα τιμών και αδιέξοδο στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας
Από τις πρώτες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, πριν από περισσότερο από έναν μήνα, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί έως και 70%. Περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών αργού και υγροποιημένου φυσικού αερίου παραμένει ουσιαστικά «εγκλωβισμένο» στον Περσικό Κόλπο, εντείνοντας τους φόβους για έναν νέο, ίσως βαθύτερο, «πετρελαϊκό σοκ» από εκείνο της δεκαετίας του 1970.
Παρά την κρισιμότητα της κατάστασης, το έκτακτο Συμβούλιο των 27 υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες δεν κατέληξε σε συγκεκριμένα μέτρα. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι προσδοκίες ήταν εξαρχής χαμηλές και ο βασικός στόχος ήταν ο συντονισμός εθνικών πρωτοβουλιών, όχι η υιοθέτηση δεσμευτικού ευρωπαϊκού πακέτου.
Στο τραπέζι βρέθηκαν η χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων για στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η επιτάχυνση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και – για ορισμένα κράτη – η ενίσχυση της πυρηνικής ενέργειας ως εργαλείου ενεργειακής ασφάλειας. Συζητήθηκε επίσης η προώθηση βιοκαυσίμων και η ανάγκη θωράκισης ενεργειακών υποδομών, με τις σκανδιναβικές χώρες να αναδεικνύουν ιδιαίτερα τον κίνδυνο υβριδικών επιθέσεων.
Διπλασιασμός ΑΠΕ και στρατηγική ενεργειακής ανεξαρτησίας
Σε πιο μακροπρόθεσμο επίπεδο, ο Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη-μέλη να διπλασιάσουν τον ρυθμό ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι «τώρα πρέπει επιτέλους να αλλάξουμε ρότα και να γίνουμε πραγματικά ενεργειακά ανεξάρτητοι». Η Κομισιόν προανήγγειλε δέσμη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ στο άμεσο μέλλον, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή περιεχόμενο.
Η νέα κρίση αναδεικνύει για μια ακόμη φορά τη στρατηγική ευαλωτότητα της Ευρώπης απέναντι σε γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς στις ενεργειακές αγορές. Η εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, σε συνδυασμό με την αργή πρόοδο στην ενεργειακή μετάβαση, δημιουργεί έναν εκρηκτικό συνδυασμό οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού ρίσκου, με πιθανές επιπτώσεις συγκρίσιμες – όπως προειδοποιούν στις Βρυξέλλες – με εκείνες της πανδημίας.
Σχόλιο 
: Η Κομισιόν επιχειρεί να κερδίσει χρόνο με συστάσεις συμπεριφοράς, αλλά η ουσία παραμένει: χωρίς επιθετική επιτάχυνση ΑΠΕ, αποθήκευσης και διαφοροποίησης προμηθευτών, η Ευρώπη θα συνεχίσει να αντιδρά αμυντικά σε κάθε γεωπολιτικό σοκ, πληρώνοντας υψηλό οικονομικό και κοινωνικό τίμημα.
#ΕΕ #Ενέργεια #ΕνεργειακήΚρίση #Ιράν #ΑΠΕ
