Η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur τίθεται σε προσωρινή εφαρμογή την 1η Μαΐου, με στοχευμένη άρση δασμών και ρήτρες προστασίας. Η κίνηση αναζωπυρώνει ενδοευρωπαϊκές εντάσεις, ιδιαίτερα στη Γαλλία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur θα τεθεί σε προσωρινή εφαρμογή από την 1η Μαΐου, επιβεβαιώνοντας προηγούμενη δήλωση της προέδρου Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η εφαρμογή θα αφορά όλα τα κράτη της Mercosur που θα έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία κύρωσης και θα έχουν ενημερώσει επισήμως την ΕΕ έως το τέλος Μαρτίου, κάτι που έχουν ήδη πράξει η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Παραγουάη.
Τι αλλάζει με την προσωρινή εφαρμογή
Η συμφωνία προβλέπει την άρση δασμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, δημιουργώντας νέες δυνατότητες πρόσβασης στις αγορές εκατέρωθεν του Ατλαντικού. Σύμφωνα με την Κομισιόν, πρόκειται για στοχευμένη απελευθέρωση του εμπορίου, με πρόνοια ώστε «ευαίσθητοι κλάδοι της οικονομίας της ΕΕ να προστατεύονται πλήρως μέσω ισχυρών δικλίδων ασφαλείας».
Η προσωρινή εφαρμογή σημαίνει ότι βασικά τμήματα της εμπορικής συμφωνίας τίθενται σε ισχύ πριν από την πλήρη, οριστική επικύρωση από όλα τα εθνικά κοινοβούλια. Πρόκειται για συνήθη πρακτική σε μεγάλες εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ, που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να αρχίσουν να απολαμβάνουν εμπορικά οφέλη νωρίτερα, ενώ συνεχίζονται οι εσωτερικές θεσμικές διαδικασίες.
Ενδοευρωπαϊκές αντιδράσεις και πολιτικό ρίσκο
Παρά τις διαβεβαιώσεις της Επιτροπής, η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε ορισμένα κράτη-μέλη. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει καταγγείλει τη συμφωνία ως «μονομερή», υποστηρίζοντας ότι θα πλήξει τους Γάλλους αγρότες και θα εντείνει τον ανταγωνισμό από χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα.
Οι ανησυχίες αυτές αγγίζουν ευρύτερα τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα, που βρίσκεται ήδη υπό πίεση από το αυξημένο κόστος παραγωγής, τη ρυθμιστική επιβάρυνση και τις γεωπολιτικές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο τροφίμων. Η Κομισιόν επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και υπηρεσιών και στην πολιτική ευαισθησία των αγροτικών κοινωνιών, ιδιαίτερα σε χώρες με έντονη κινητοποίηση αγροτών.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη ανοίγει ερωτήματα για τις δυνατότητες εξαγωγών σε αγορές της Λατινικής Αμερικής, αλλά και για τον ανταγωνισμό σε προϊόντα όπως το κρέας και τα αγροδιατροφικά, όπου οι χώρες της Mercosur έχουν ισχυρή παρουσία. Η πραγματική επίπτωση θα εξαρτηθεί από τις τελικές λίστες δασμών, τις ποσοστώσεις και τις ρήτρες προστασίας που θα ενεργοποιηθούν στην πράξη.
Σχόλιο 
: Η προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur είναι στρατηγικό βήμα για το εμπορικό αποτύπωμα της Ευρώπης, αλλά πολιτικά εύφλεκτο. Η Επιτροπή ποντάρει ότι τα οφέλη για βιομηχανία και υπηρεσίες θα υπερκαλύψουν το κόστος για τον αγροτικό τομέα, όμως οι αντιδράσεις τύπου Μακρόν δείχνουν ότι η μάχη θα δοθεί στα εθνικά κοινοβούλια και στους δρόμους. Για χώρες όπως η Ελλάδα, απαιτείται ψύχραιμη αποτίμηση κινδύνων και ευκαιριών, με ενεργή διεκδίκηση ισχυρών ρητρών προστασίας για ευαίσθητα προϊόντα και ταυτόχρονα έξυπνη αξιοποίηση των νέων αγορών.
#ΕΕ #Mercosur #εμπόριο #δασμοί #αγροτικόςΤομέας
