Κύμα επιθέσεων σε συναγωγές και εβραϊκούς στόχους από ΗΠΑ έως Ευρώπη τροφοδοτείται από ψευδή ταύτιση των Εβραίων με την ισραηλινή κυβέρνηση. Η βία δεν πλήττει κυβερνήσεις, αλλά ευάλωτες κοινότητες της διασποράς.
Μια ανησυχητική κλιμάκωση αντισημιτικής βίας καταγράφεται τις τελευταίες εβδομάδες σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ευρώπη και ΗΠΑ, με συναγωγές, εβραϊκά σχολεία και καταστήματα να γίνονται στόχος επιθέσεων. Το κοινό νήμα, όπως αναδεικνύει ο Τζόναθαν Φρίντλαντ, είναι η επικίνδυνη –και ιστορικά φορτισμένη– ταύτιση κάθε Εβραίου με το κράτος του Ισραήλ και τις εκάστοτε κυβερνητικές του επιλογές.
Η βία μεταφέρεται από κυβερνήσεις σε απλούς πολίτες
Από την επίθεση σε συναγωγή στο Μίσιγκαν, όπου δράστης έριξε παγιδευμένο αυτοκίνητο στην είσοδο και άνοιξε πυρ, μέχρι πυροβολισμούς σε τρεις συναγωγές στο Τορόντο, βομβιστικές επιθέσεις σε Λιέγη, Ρότερνταμ και Άμστερνταμ και αποτροπή σχεδιαζόμενης «θανατηφόρας και αντισημιτικής» επίθεσης στη Γαλλία, το μοτίβο είναι σαφές: η οργή για την πολιτική του Ισραήλ διοχετεύεται σε εβραϊκές κοινότητες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Η επίθεση στο «Temple Israel» στο Μίσιγκαν χαρακτηρίστηκε από τηλεσχολιάστρια ως πλήγμα κατά «ισραηλινού ναού», επειδή –όπως ισχυρίστηκε– «ευθυγραμμίζεται με το Ισραήλ». Η άγνοια της ιστορικής χρήσης του όρου «Ισραήλ» για τον εβραϊκό λαό επιτρέπει την παρουσίαση ενός χώρου λατρείας και σχολείου, γεμάτου παιδιά, ως δήθεν «νόμιμου» πολιτικού στόχου. Έτσι, η πολιτική αντιπαράθεση μετατρέπεται σε στοχοποίηση μειονότητας.
Παράλληλα, η ρητορική συνωμοσιολογίας επαναφέρει κλασικά αντισημιτικά μοτίβα. Η παραίτηση του επικεφαλής αντιτρομοκρατικής στρατηγικής του Ντόναλντ Τραμπ, Τζο Κεντ, συνοδεύτηκε από κατηγορίες ότι ο πρόεδρος «παρασύρθηκε» σε πόλεμο με το Ιράν από το Ισραήλ και «το ισχυρό αμερικανικό του λόμπι», ακόμη και ότι «οι Ισραηλινοί» οδήγησαν τις ΗΠΑ στον πόλεμο στο Ιράκ. Αυτές οι αναφορές αντηχούν παλιές θεωρίες περί πανίσχυρων εβραϊκών δικτύων που ελέγχουν κυβερνήσεις.
Όταν η «αντιπολεμική» ρητορική αγγίζει τα όρια της συνενοχής
Στην άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος, τμήματα της προοδευτικής και αντιπολεμικής αριστεράς εμφανίζονται πρόθυμα να σχετικοποιήσουν ή να επανανοηματοδοτήσουν την αντισημιτική βία. Ορισμένοι ακτιβιστές χαιρετίζουν επιθέσεις σε εβραϊκούς στόχους ως «αντίσταση» απέναντι στο Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι αποκαλύπτουν την «ισχύ και το προνόμιο» των θυμάτων. Άλλοι, σε διαδηλώσεις κατά του πολέμου, συνυπάρχουν κάτω από σημαίες του ιρανικού καθεστώτος, το οποίο κατηγορείται για κατευθυνόμενες επιθέσεις σε συναγωγές και εβραϊκά ιδρύματα.
Η λογική αυτή επιχειρεί να βαφτίσει επιθέσεις σε συναγωγές ή εβραϊκά καταστήματα ως «αντισιωνισμό» ή χτύπημα κατά του «διεθνούς καπιταλισμού», αποσυνδέοντάς τες από τον αντισημιτισμό. Όμως για τις εβραϊκές κοινότητες της διασποράς, οι σφαίρες σε τόπους προσευχής και τα σπασμένα τζάμια καταστημάτων έχουν ξεκάθαρο μήνυμα: δεν τιμωρείται μια κυβέρνηση, αλλά μια θρησκευτική και εθνοτική μειονότητα.
Η εξαίρεση των Εβραίων σε σύγκριση με άλλες διασπορές
Ο Φρίντλαντ υπογραμμίζει ότι, σε αντίθεση με άλλες διασπορικές κοινότητες, οι Εβραίοι αντιμετωπίζουν συστηματικά τη μεταφορά ευθύνης για τις πράξεις ενός κράτους. Ρωσικές εκκλησίες δεν χρειάζονται 24ωρη φύλαξη λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, ούτε αμερικανικά καταστήματα γίνονται στόχος για τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ στο Ιράν. Στην περίπτωση του Ισραήλ, όμως, η οργή στρέφεται σχεδόν αυτονόητα σε Εβραίους γείτονες, μαθητές, καταστηματάρχες.
Η επίκληση του όρου «αντισιωνισμός» λειτουργεί ως ρητορικό άλλοθι, αλλά για τους περισσότερους Εβραίους ο σιωνισμός σημαίνει απλώς την αναγνώριση του δικαιώματος ύπαρξης ενός εβραϊκού κράτους, ως έσχατου καταφυγίου από διώξεις. Η στοχοποίηση εβραϊκών θεσμών, ακόμη και όταν βαφτίζεται «πολιτική διαμαρτυρία», ενεργοποιεί μνήμες ενός «θανάσιμου παρελθόντος» που πολλοί πίστευαν ότι είχε οριστικά ξεπεραστεί στη μεταπολεμική Δύση.
Σχόλιο 
: Η αντισημιτική βία που βαφτίζεται «αντιπολεμική» ή «αντισιωνιστική» δείχνει πόσο εύκολα η πολιτική σύγκρουση εκτρέπεται σε στοχοποίηση μειονοτήτων. Για τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες, το διακύβευμα δεν είναι μόνο η ασφάλεια των εβραϊκών κοινοτήτων, αλλά η ίδια η αξιοπιστία του κράτους δικαίου απέναντι σε μια παλιά, αλλά επίμονα μεταλλασσόμενη, μορφή μίσους.
#αντισημιτισμός #Ισραήλ #Ευρώπη #ΗΠΑ #ανθρώπιναΔικαιώματα #τρομοκρατία
