Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποιεί σενάρια έκτακτης ανάγκης για την κατανάλωση καυσίμων, καθώς η κρίση στον Περσικό Κόλπο απειλεί πλέον τον εφοδιασμό. Στο τραπέζι εθελοντικοί περιορισμοί σε μετακινήσεις, αεροπορικά ταξίδια και χρήση καυσίμων.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν και η γενικότερη αποσταθεροποίηση στον Περσικό Κόλπο μετατρέπουν για την Ευρωπαϊκή Ένωση μια ήδη οξεία κρίση τιμών ενέργειας σε απειλή για τον ίδιο τον εφοδιασμό. Η Κομισιόν απευθύνει επείγουσα προειδοποίηση προς τα κράτη-μέλη, ζητώντας να εξεταστούν άμεσα μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου, με έμφαση στις μεταφορές, όπου η ζήτηση είναι πιο δύσκολο να υποκατασταθεί.
Εξάρτηση από τον Περσικό και σενάρια περιορισμών
Σε επιστολή του προς τους υπουργούς Ενέργειας, ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν ζητεί την υιοθέτηση εθελοντικών μέτρων εξοικονόμησης, τα οποία θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν λιγότερη οδήγηση και περιορισμό των αεροπορικών ταξιδιών. Η παρέμβαση αποτυπώνει την ανησυχία ότι η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο περνά από το στάδιο της αναταραχής τιμών σε πραγματική κρίση εφοδιασμού, με άμεσες μακροοικονομικές συνέπειες.
Η ανησυχία δεν είναι θεωρητική: η ΕΕ καλύπτει πάνω από το 40% των εισαγωγών καυσίμων αεριωθούμενων και ντίζελ από την περιοχή του Περσικού. Ο Γιόργκενσεν προειδοποιεί ότι «η περιορισμένη διαθεσιμότητα εναλλακτικών προμηθευτών και η ανεπαρκής δυναμικότητα διύλισης εντείνουν τους κινδύνους», καλώντας τα κράτη-μέλη να αποφύγουν πολιτικές που αυξάνουν την κατανάλωση ή στρεβλώνουν την αγορά σε αυτή τη φάση.
Στην πράξη, αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε καμπάνιες προς τους πολίτες για μείωση των μη απαραίτητων μετακινήσεων, τόσο οδικών όσο και αεροπορικών, ώστε να διασφαλιστεί επάρκεια καυσίμων για κρίσιμες χρήσεις – από τις μεταφορές αγαθών έως τις υπηρεσίες ασφαλείας και υγείας. Ανάλογες πρακτικές έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζονται σε ορισμένες ασιατικές οικονομίες που πλήττονται από την ίδια κρίση.
Ευρωπαίοι υπουργοί σε έκτακτη σύσκεψη – ο ρόλος του ΔΟΕ
Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ συγκαλούνται εκτάκτως για να χαράξουν κοινή γραμμή αντιμετώπισης της ενεργειακής αναταραχής. Μέχρι στιγμής, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν ενεργοποιήσει μέτρα περιορισμού ζήτησης ανάλογα με εκείνα της δεκαετίας του 1970, όταν εφαρμόστηκαν δελτία καυσίμων και «Κυριακές χωρίς αυτοκίνητο» σε πολλές χώρες.
Ωστόσο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει ήδη καταθέσει ένα «μενού» εργαλείων για τη μείωση της κατανάλωσης, από την ενθάρρυνση της τηλεργασίας και της σχολικής εργασίας από το σπίτι έως τη μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους, που μειώνει αισθητά τη χρήση καυσίμων. Στις συστάσεις περιλαμβάνεται και η ενίσχυση της παρακολούθησης και ανταλλαγής πληροφοριών, η αναβολή μη κρίσιμων εργασιών συντήρησης στα διυλιστήρια –ώστε να μην μειωθεί περαιτέρω η διαθέσιμη παραγωγική δυναμικότητα– καθώς και η επιτάχυνση της υιοθέτησης βιοκαυσίμων για μερική αντικατάσταση των προϊόντων ορυκτών καυσίμων.
Η συγκυρία υπενθυμίζει με οδυνηρό τρόπο πόσο ευάλωτη παραμένει η Ευρώπη σε γεωπολιτικούς κραδασμούς στη Μέση Ανατολή, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών σε ΑΠΕ και διαφοροποίηση προμηθευτών. Η τρέχουσα κρίση δεν είναι μόνο ενεργειακή, αλλά και στρατηγική, καθώς αναδεικνύει την ανάγκη για επιτάχυνση των επενδύσεων σε υποδομές, αποθήκευση, εναλλακτικά καύσιμα και εξοικονόμηση ενέργειας, πριν οι εθελοντικές συστάσεις μετατραπούν σε υποχρεωτικά μέτρα με υψηλό πολιτικό και κοινωνικό κόστος.
Σχόλιο 
: Η Κομισιόν επιχειρεί να προλάβει μια κρίση εφοδιασμού που θα χτυπήσει πρώτα μεταφορές, πληθωρισμό και ανάπτυξη. Όμως τα σημερινά «εθελοντικά» μέτρα είναι προειδοποιητική βολή: αν η αναταραχή στον Περσικό παραταθεί, η Ευρώπη θα βρεθεί μπροστά σε δύσκολες πολιτικές αποφάσεις με άμεσο κοινωνικό κόστος, αποκαλύπτοντας πόσο αργή ήταν στην πράξη η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα της περιοχής.
#ΕΕ #Ενέργεια #ΕνεργειακήΚρίση #Κομισιόν #ΠερσικόςΚόλπος
