Κυβερνήσεις κρατών‑μελών κατηγορούν την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ότι υπερέβη την εντολή της στην κρίση ΗΠΑ‑Ισραήλ‑Ιράν. Το επεισόδιο αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τα όρια εξουσίας της Κομισιόν στην εξωτερική πολιτική.
Εντεινόμενη δυσφορία επικρατεί σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απέναντι στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με διπλωμάτες να την κατηγορούν ότι υπερέβη την θεσμική της εντολή στον τρόπο που αντέδρασε στον πόλεμο ΗΠΑ‑Ισραήλ με το Ιράν. Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν στον δημόσιο διάλογο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η τελευταία κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή ανέδειξε για ακόμη μία φορά τη διάθεση της Επιτροπής να παρεμβαίνει σε πεδίο που παραδοσιακά ανήκει στα κράτη‑μέλη: την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια.
Σύγκρουση Βρυξελλών και εθνικών πρωτευουσών
Η κριτική εστιάζει στο ότι η φον ντερ Λάιεν τοποθετήθηκε με δικές της δημόσιες δηλώσεις και διπλωματικές πρωτοβουλίες για τη σύγκρουση, χωρίς να έχει προηγηθεί σαφής, ενιαία εντολή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ή από τους υπουργούς Εξωτερικών. Εθνικοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι η Επιτροπή «πατάει σε ξένο έδαφος», υποκαθιστώντας την κοινή εξωτερική πολιτική των 27, η οποία απαιτεί ομοφωνία και λεπτές ισορροπίες, ιδίως όταν εμπλέκονται οι σχέσεις με ΗΠΑ, Ισραήλ και χώρες της Μέσης Ανατολής.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η πρόεδρος της Κομισιόν κατηγορείται για υπερδραστηριότητα σε αυτό το πεδίο. Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία μέχρι την κρίση στη Γάζα, η φον ντερ Λάιεν έχει επιλέξει να εμφανίζεται ως de facto «πρόσωπο» της ΕΕ στη διεθνή σκηνή, συχνά με ταξίδια και δηλώσεις που προηγούνται των συλλογικών αποφάσεων. Για ορισμένες κυβερνήσεις, αυτή η προσέγγιση υπονομεύει την παραδοσιακή ισορροπία μεταξύ Επιτροπής και κρατών‑μελών, ιδίως σε τόσο ευαίσθητα γεωπολιτικά μέτωπα.
Κρίση στέγασης και άνοδος της άκρας δεξιάς
Παράλληλα με τη συζήτηση για τα όρια της Κομισιόν, οι υπουργοί της ΕΕ συνεδριάζουν άτυπα στις Βρυξέλλες με αντικείμενο την ολοένα και βαθύτερη στεγαστική κρίση στην Ευρώπη. Η εκτόξευση των τιμών ενοικίων και κατοικιών, η έλλειψη προσιτής στέγης για μεσαία και χαμηλά εισοδήματα και η πίεση στα αστικά κέντρα έχουν μετατραπεί σε κεντρικό πολιτικό ζήτημα.
Κυβερνήσεις αναγνωρίζουν πλέον ότι η αδυναμία αντιμετώπισης του προβλήματος τροφοδοτεί την κοινωνική δυσαρέσκεια και, κατ’ επέκταση, την άνοδο της άκρας δεξιάς. Η στέγη συνδέεται άμεσα με το κόστος ζωής, τις ανισότητες και την αίσθηση εγκατάλειψης που αξιοποιούν λαϊκιστικές δυνάμεις. Η αναζήτηση κοινών ευρωπαϊκών εργαλείων –από επενδύσεις σε κοινωνική κατοικία μέχρι ρυθμιστικές παρεμβάσεις στις αγορές– βρίσκεται πλέον ψηλά στην ατζέντα.
Υποδομές και καθημερινότητα στις Βρυξέλλες
Στο μικροσκόπιο τίθενται και οι δυσλειτουργίες στις δημόσιες συγκοινωνίες των Βρυξελλών, με σειρά τεχνικών προβλημάτων να δυσχεραίνουν την καθημερινότητα των μετακινούμενων. Παρότι φαινομενικά δευτερεύον, το ζήτημα αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές πόλεις στην αναβάθμιση των υποδομών τους, σε μια περίοδο που η πράσινη μετάβαση και η βιώσιμη κινητικότητα αποτελούν στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση γύρω από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποτυπώνει την άλυτη ένταση μεταξύ ομοσπονδιακής λογικής και κρατικής κυριαρχίας στην ΕΕ. Η Επιτροπή επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την ανάγκη για ενιαία φωνή σε διεθνείς κρίσεις, αλλά χωρίς σαφή αναθεώρηση Συνθηκών κινδυνεύει να κατηγορείται διαρκώς για «θεσμικό ακτιβισμό». Την ίδια στιγμή, η αποτυχία των κυβερνήσεων να δώσουν πειστικές λύσεις σε υλικά προβλήματα –όπως η στέγη και οι υποδομές– αφήνει το πεδίο ανοιχτό στις ακραίες δυνάμεις, υπονομεύοντας εκ των έσω το ίδιο το ευρωπαϊκό εγχείρημα.
#ΕΕ #VonDerLeyen #ΜέσηΑνατολή #ΣτεγαστικήΚρίση #ΆκραΔεξιά
