Οι ηγέτες της ΕΕ ετοιμάζονται να δώσουν σαφή πολιτική εντολή στην Κομισιόν για παρεμβάσεις στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος είναι η στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας απέναντι στον ανταγωνισμό από ΗΠΑ και Κίνα.
Η ενεργειακή ακρίβεια επιστρέφει δυναμικά στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, με τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ετοιμάζονται να ζητήσουν από την Κομισιόν συγκεκριμένα μέτρα για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με σχέδιο δήλωσης που επικαλείται το Bloomberg, η σχετική πολιτική εντολή θα δοθεί στη Σύνοδο Κορυφής της 19ης Μαρτίου στις Βρυξέλλες.
Πίεση από τη βιομηχανία και διεθνής ενεργειακή αστάθεια
Οι επίμονα υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας έχουν μετατραπεί σε στρατηγικό πρόβλημα για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Η βαριά βιομηχανία αποδίδει σε αυτές το κλείσιμο μονάδων και τη μεταφορά παραγωγής εκτός Ευρώπης, τη στιγμή που σε ΗΠΑ και Κίνα η ενέργεια παραμένει αισθητά φθηνότερη. Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω από τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν, που ωθούν ανοδικά τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ανατροφοδοτώντας τις πιέσεις στο κόστος ηλεκτροπαραγωγής.
Στο υπό διαμόρφωση κείμενο συμπερασμάτων, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει «όλα τα στοιχεία» της διαμόρφωσης τόσο των χονδρικών όσο και των λιανικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Η στόχευση είναι διττή: αφενός η μείωση του ενεργειακού κόστους για τις επιχειρήσεις, αφετέρου η προστασία των νοικοκυριών, χωρίς όμως να διαρραγεί το πλαίσιο της πράσινης μετάβασης.
Στο μικροσκόπιο το ETS και το ιταλικό πείραμα
Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτελεί το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), το βασικό εργαλείο της ΕΕ για την κλιματική πολιτική. Οι ηγέτες αναμένεται να ζητήσουν η επερχόμενη αναθεώρηση της αγοράς άνθρακα να μειώσει την αστάθεια και τον αντίκτυπο στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, διατηρώντας όμως τον «ουσιαστικό ρόλο» του ETS στην τόνωση των καθαρών επενδύσεων. Η Κομισιόν έχει ήδη προγραμματίσει να καταθέσει προτάσεις τροποποίησης του σχετικού κανονισμού στο τρίτο τρίμηνο του έτους.
Το ETS βρίσκεται στο στόχαστρο ενεργοβόρων κλάδων και αρκετών κρατών-μελών, που το θεωρούν παράγοντα αύξησης του ενεργειακού κόστους. Χαρακτηριστική είναι η στάση της Ιταλίας: ο υπουργός Βιομηχανίας Adolfo Urso ζήτησε πρόσφατα την προσωρινή αναστολή του συστήματος ανώτατου ορίου και εμπορίας εκπομπών μέχρι να ολοκληρωθεί η αναθεώρησή του.
Παράλληλα, η ιταλική κυβέρνηση προωθεί μια ριζική αναδιάρθρωση της εθνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αφαιρώντας το κόστος άνθρακα από τους λογαριασμούς ρεύματος. Η πρόταση, που έχει ήδη προκαλέσει έντονη αναστάτωση στις αγορές ενέργειας, προβλέπει ότι οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο θα αποζημιώνονται για το κόστος των αδειών άνθρακα μέσω ξεχωριστού μηχανισμού. Το σχέδιο ωστόσο απαιτεί την έγκριση της Κομισιόν για να τεθεί σε ισχύ, ανοίγοντας ευρύτερη συζήτηση για το αν παρόμοια μοντέλα θα μπορούσαν να υιοθετηθούν και σε άλλα κράτη-μέλη.
Σχόλιο 
: Η κίνηση των Ευρωπαίων ηγετών δείχνει ότι το ενεργειακό κόστος αναδεικνύεται πλέον σε πυρήνα της βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ. Η ισορροπία ανάμεσα σε ανταγωνιστικότητα και κλιματικούς στόχους θα κρίνει αν η Ευρώπη θα αποφύγει νέο κύμα αποβιομηχάνισης ή αν το ETS και η πράσινη μετάβαση θα αναγκαστούν σε βαθύτερο επανασχεδιασμό.
#ΕΕ #Κομισιόν #Ενέργεια #ΗλεκτρικήΕνέργεια #Βιομηχανία #ETS
