Η Σύνοδος Κορυφής δίνει πολιτικό σήμα ευελιξίας, επιτρέποντας στην Αθήνα να προετοιμάσει στοχευμένη απάντηση στο ενεργειακό σοκ. Η νέα εργαλειοθήκη της Κομισιόν θα καθορίσει το εύρος και τον χαρακτήρα των ελληνικών παρεμβάσεων.
Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και το νέο ενεργειακό σοκ μεταφέρουν σταδιακά το κέντρο βάρους από τη διπλωματία στην οικονομική διαχείριση. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, άνοιξε σαφώς «παράθυρο» για νέα στοχευμένα μέτρα στήριξης, εφόσον το επιτρέψει το πλαίσιο ευρωπαϊκής ευελιξίας που τώρα διαμορφώνεται.
Η νέα ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη και τα όρια της Αθήνας
Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ζητείται από την Κομισιόν να παρουσιάσει «χωρίς καθυστέρηση» εργαλειοθήκη στοχευμένων, προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων, αλλά και για όλες τις συνιστώσες του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας. Η Επιτροπή καλείται επιπλέον να συνεργαστεί στενά με τα κράτη-μέλη για τον σχεδιασμό εθνικών, προσωρινών και στοχευμένων παρεμβάσεων που θα μετριάζουν το ενεργειακό κόστος παραγωγής και την αστάθεια στις αγορές.
Η ελληνική κυβέρνηση, όπως άφησε να εννοηθεί ο πρωθυπουργός, έχει ήδη «ασκηθεί» πάνω σε σενάρια, αξιοποιώντας την εμπειρία της εργαλειοθήκης του 2022. Ωστόσο, ο Μητσοτάκης εμφανίστηκε συνειδητά φειδωλός: τόνισε ότι η Αθήνα είναι έτοιμη, «στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων», να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις σε καύσιμα και, ενδεχομένως, ηλεκτρική ενέργεια, αποφεύγοντας όμως συγκεκριμενοποίηση μέτρων πριν αποσαφηνιστεί ο βαθμός ευρωπαϊκής στήριξης.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι στην Ευρώπη υπάρχει σαφής αίσθηση επείγοντος, αλλά όχι ακόμη ωρίμανση για πανευρωπαϊκά μέτρα, αφήνοντας ανοικτό αν η απάντηση θα είναι κυρίως εθνική ή και πιο συλλογική, ανάλογα με τη διάρκεια της κρίσης.
Γεωπολιτικός κίνδυνος, ενεργειακό σοκ και άμυνα
Ο Μητσοτάκης χαρακτήρισε την τρέχουσα κατάσταση «ενεργειακό σοκ» που πρέπει να αποτραπεί από το να εξελιχθεί σε μακροχρόνια κρίση. Στο πλαίσιο αυτό, Ελλάδα και Γαλλία προώθησαν κοινή πρόταση για μορατόριουμ χτυπημάτων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε Ιράν και χώρες του Κόλπου, αναδεικνύοντας ότι η ασφάλεια υποδομών συνδέεται άμεσα με τις τιμές ενέργειας στην Ευρώπη.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την παρουσία των ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία ως αυστηρά αμυντική κίνηση για την προστασία κρίσιμων διυλιστηρίων, συνδέοντας ευθέως την αποτροπή πλήγματος με την αποφυγή ακόμη μεγαλύτερης αύξησης στο πετρέλαιο. Απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις για τη μετακίνηση πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο, ξεκαθάρισε ότι «η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν» τη διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων.
Σε θεσμικό επίπεδο, η Αθήνα, σε συντονισμό με τη Λευκωσία, έθεσε ζήτημα ουσιαστικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής (άρθρο 42 παρ. 7 ΣΕΕ), με στόχο τη διαμόρφωση οδικού χάρτη άμεσης ευρωπαϊκής αντίδρασης σε περίπτωση επίθεσης κατά κράτους-μέλους, θέμα που αναμένεται να επανέλθει στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λευκωσίας.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη γρήγορης στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων και στη δέσμευση για δημοσιονομική πειθαρχία. Το πραγματικό «κλειδί» θα είναι το πόσο γενναία και ευέλικτη θα αποδειχθεί η ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη: χωρίς ουσιαστικό κοινό πλαίσιο, ο κίνδυνος αποσπασματικών εθνικών λύσεων και νέων ανισορροπιών στην ενιαία αγορά παραμένει ορατός.
#Μητσοτάκης #ΕυρωπαϊκόΣυμβούλιο #Ενέργεια #Κομισιόν #ΜέτραΣτήριξης
