Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν τινάζει στον αέρα τις τιμές βενζίνης και ντίζελ στις ΗΠΑ, αναζωπυρώνοντας τον ενεργειακό πληθωρισμό. Η εξέλιξη απειλεί να μετατραπεί σε πολιτική κρίση για τον Ντόναλντ Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει αρχίσει να αποτυπώνεται με οδυνηρό τρόπο στις αντλίες καυσίμων των αμερικανικών πρατηρίων, αναδεικνύοντας ξανά την ευαλωτότητα της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς σε γεωπολιτικά σοκ. Μέσα σε λίγες ημέρες, οι λιανικές τιμές βενζίνης και ντίζελ στις ΗΠΑ έχουν εκτοξευθεί, καθώς οι εξαγωγές πετρελαίου και προϊόντων από τη Μέση Ανατολή περιορίζονται και η αβεβαιότητα γύρω από τη ροή φορτίων μέσω του Στενού του Ορμούζ αυξάνεται.
Άλμα τιμών και πίεση στα νοικοκυριά
Οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν πάνω από 10% μέσα σε μία εβδομάδα, καθώς η τιμή του αργού στις ΗΠΑ ξεπέρασε τα 90 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από τον Απρίλιο του 2020 και κλείνοντας στα 90,90 δολάρια. Η εθνική μέση τιμή για την απλή βενζίνη διαμορφώθηκε στα 3,32 δολάρια το γαλόνι, αυξημένη κατά 11% σε σχέση με μία εβδομάδα πριν και στο υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2024, σύμφωνα με την AAA. Το ντίζελ έφθασε τα 4,33 δολάρια, +15% σε εβδομαδιαία βάση και στο υψηλότερο σημείο από τον Νοέμβριο του 2023.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι, εφόσον η ανοδική κίνηση του πετρελαίου συνεχιστεί και οι διαταραχές στην προσφορά επιμείνουν, η μέση τιμή βενζίνης μπορεί να κινηθεί στην περιοχή των 3,50–3,70 δολαρίων το γαλόνι. Οι εποχικοί παράγοντες επιτείνουν την πίεση: παραδοσιακά, η άνοιξη και το καλοκαίρι συνοδεύονται από αυξημένη ζήτηση και μετάβαση σε θερινά καύσιμα, τα οποία είναι ακριβότερα στην παραγωγή.
Γεωπολιτική, παγκόσμιες ροές και πολιτικό ρίσκο
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ έχουν μειώσει την εξάρτησή τους από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής και είναι πλέον ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως, η διεθνής αγορά παραμένει ενιαία. Η ένταση στο Στενό του Ορμούζ –κρίσιμο διάδρομο για τις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου– έχει αυξήσει τη ζήτηση για αμερικανικό αργό από ασιατικά και, σε μικρότερο βαθμό, ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Αυτό ενισχύει τις τιμές στην αγορά άμεσης παράδοσης, συμπαρασύροντας το κόστος για τα αμερικανικά διυλιστήρια και τελικά για τους καταναλωτές.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα στο ντίζελ. Τα παγκόσμια αποθέματα παραμένουν περιορισμένα λόγω ισχυρής ζήτησης για θέρμανση και ηλεκτροπαραγωγή σε έναν παρατεταμένο χειμώνα, αλλά και λόγω διαρθρωτικής έλλειψης διυλιστικής δυναμικότητας. Δεδομένου ότι το ντίζελ είναι καύσιμο-κλειδί για μεταφορές, βιομηχανία, γεωργία και ναυτιλία, η αύξηση της τιμής του τείνει να περνά γρήγορα σε ολόκληρη την αλυσίδα κόστους, από τα τρόφιμα μέχρι τα έπιπλα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η φράση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ «αν αυξηθούν, ας αυξηθούν» για τις τιμές της βενζίνης, σε συνέντευξή του στο Reuters, ενδέχεται να αποδειχθεί πολιτικά επιβαρυντική. Ο ίδιος είχε δεσμευθεί για φθηνότερη ενέργεια και ενίσχυση των εξορύξεων στη δεύτερη θητεία του, όμως η διακυβέρνησή του χαρακτηρίζεται από αστάθεια, εμπορικούς δασμούς και γεωπολιτικές εντάσεις που σήμερα τροφοδοτούν νέο κύμα ενεργειακού πληθωρισμού, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Σχόλιο 
: Η κρίση στις αντλίες των ΗΠΑ υπενθυμίζει ότι, ακόμη και για τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο, η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι εσωτερική υπόθεση αλλά συνάρτηση της γεωπολιτικής σταθερότητας. Η σύγκρουση με το Ιράν μετατρέπεται σε πολλαπλασιαστή κόστους για την παγκόσμια οικονομία και σε πολιτικό τεστ αντοχής για την Ουάσινγκτον.
#ΗΠΑ #Ιράν #Καύσιμα #Πετρέλαιο #Ενέργεια
