Αμερικανοί αξιωματούχοι πληροφοριών εκτιμούν ότι το ιρανικό καθεστώς παραμένει σταθερό, με κεντρικό στυλοβάτη τους Φρουρούς της Επανάστασης. Οι αποκαλύψεις φωτίζουν και τις προειδοποιήσεις που δέχθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ πριν από στρατιωτικές κινήσεις.
Αμερικανοί αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών εκτιμούν ότι το καθεστώς στην Τεχεράνη είναι «πιθανό να παραμείνει στη θέση του προς το παρόν», καθώς στηρίζεται στην ισχύ των Ισλαμικών Επαναστατικών Φρουρών (IRGC), σύμφωνα με διαρροές σε μεγάλη αμερικανική εφημερίδα. Η εκτίμηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης κλιμάκωσης στην ευρύτερη περιοχή, με το Ιράν να βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Ο ρόλος των IRGC και η ανθεκτικότητα του καθεστώτος
Οι IRGC, ως παράλληλος στρατιωτικός και πολιτικοοικονομικός μηχανισμός, αποτελούν τον βασικό πυλώνα ασφαλείας και επιβολής της εξουσίας στο εσωτερικό του Ιράν. Ελέγχουν κρίσιμες δομές ασφαλείας, επηρεάζουν την εξωτερική πολιτική μέσω δικτύων σε Λίβανο, Συρία, Ιράκ και Υεμένη, ενώ έχουν διεισδύσει βαθιά και στην οικονομία, από τις υποδομές μέχρι την ενέργεια. Αυτή η πολυεπίπεδη ισχύς εξηγεί, κατά τις αμερικανικές εκτιμήσεις, γιατί το καθεστώς εμφανίζεται «συγκροτημένο» και δύσκολα ανατρέψιμο, παρά τις κυρώσεις και την κοινωνική δυσαρέσκεια.
Η εικόνα που μεταφέρεται είναι πως οποιαδήποτε εσωτερική αμφισβήτηση αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά μέσω του μηχανισμού καταστολής και ελέγχου πληροφόρησης, περιορίζοντας τις πιθανότητες άμεσης πολιτικής αποσταθεροποίησης.
Οι προειδοποιήσεις προς τον Τραμπ και οι περιφερειακές επιπτώσεις
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε λάβει «ιδιαίτερα νηφάλιες» και σαφείς ενημερώσεις πριν από στρατιωτική επιχείρηση κατά ιρανικών στόχων. «Δεν ήταν απλώς προβλέψιμο… ήταν προβλεφθέν. Του το είπαν εκ των προτέρων», φέρεται να δήλωσε αξιωματούχος, υπονοώντας ότι η Ουάσινγκτον γνώριζε πως οι ενέργειές της θα μπορούσαν να προκαλέσουν ευρεία ιρανική αντίδραση.
Επιπλέον, αξιωματούχος από χώρα του Κόλπου, που δεν κατονομάζεται, φέρεται να δήλωσε ότι «ξεκίνησαν αυτόν τον πόλεμο για το Ισραήλ και μετά μας άφησαν να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας τις επιθέσεις», αναδεικνύοντας βαθιές ρωγμές εμπιστοσύνης μεταξύ ΗΠΑ και αραβικών συμμάχων τους. Η αίσθηση εγκατάλειψης ενισχύει τον προβληματισμό στις μοναρχίες του Κόλπου για την αξιοπιστία της αμερικανικής ομπρέλας ασφαλείας.
Για την Ελλάδα και την Ευρώπη, η σταθεροποίηση –έστω αυταρχική– του ιρανικού καθεστώτος σημαίνει ότι η γεωπολιτική ένταση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή θα παραμείνει, με άμεσες προεκτάσεις στις αγορές ενέργειας, στις ροές μεταναστών και στη διαχείριση των περιφερειακών συγκρούσεων.
Σχόλιο
: Η διαρροή υπηρεσιών πληροφοριών ότι το ιρανικό καθεστώς «θωρακίζεται» λειτουργεί ως μήνυμα προς συμμάχους και αντιπάλους: καμία ταχεία αλλαγή καθεστώτος δεν διαφαίνεται, άρα η Δύση οφείλει να σχεδιάσει πολιτικές αποτροπής και διαχείρισης, όχι ευσεβείς πόθους ανατροπής. Για τις αγορές, αυτό μεταφράζεται σε παρατεταμένο γεωπολιτικό ρίσκο στη Μέση Ανατολή και αυξημένη μεταβλητότητα σε ενέργεια και ναυτιλία.






