Η κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν και το άλμα στις τιμές ενέργειας απειλούν το αντιπληθωριστικό αφήγημα της Ρέιτσελ Ρέιβς. Οι νέες προβλέψεις του OBR δείχνουν βελτίωση στα δημόσια οικονομικά, αλλά η γεωπολιτική αβεβαιότητα αλλάζει απότομα το σκηνικό.
Η Βρετανίδα υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ρέιβς ετοιμάζεται να παρουσιάσει την εαρινή της πρόβλεψη σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται ραγδαία λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν. Ο συνδυασμός εκτίναξης των διεθνών τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου απειλεί να υπονομεύσει τον κεντρικό στόχο της κυβέρνησης: την οριστική κάμψη του πληθωρισμού και την επανεκκίνηση της ανάπτυξης.
Ευνοϊκή εικόνα στα δημοσιονομικά, αλλά με αστερίσκους
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του ανεξάρτητου Γραφείου Δημοσιονομικής Ευθύνης (Office for Budget Responsibility – OBR), τα βρετανικά δημόσια οικονομικά φαίνεται να κινούνται προς τη «σωστή κατεύθυνση». Το δημοσιονομικό περιθώριο ασφαλείας ύψους 22 δισ. λιρών που είχε αφήσει η Ρέιβς στον προϋπολογισμό του Νοεμβρίου παραμένει σε γενικές γραμμές ανέπαφο, ενώ η πτώση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων μετά το φθινόπωρο είχε μειώσει το κόστος δανεισμού του Δημοσίου.
Ωστόσο, η αιφνίδια άνοδος των τιμών ενέργειας απειλεί να καταστήσει παρωχημένες τις προβλέψεις του OBR. Τη Δευτέρα, οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν άνω του 40%, ενώ το Brent ενισχύθηκε κατά περίπου 6%, αντανακλώντας τον φόβο για διαταραχές στην προσφορά. Η ήπια άνοδος των αποδόσεων των βρετανικών 10ετών ομολόγων, που έφθασαν το 4,28%, δείχνει ότι οι αγορές αρχίζουν να τιμολογούν τον νέο γεωπολιτικό κίνδυνο.
Πληθωρισμός, επιτόκια και κόστος ζωής υπό πίεση
Η κυβέρνηση Ρέιβς έχει επενδύσει πολιτικά στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και των επιτοκίων, παρουσιάζοντάς τα ως δίδυμο μοχλό βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου. Πριν από την έναρξη των αμερικανικών βομβαρδισμών κατά του Ιράν, οι αγορές προεξοφλούσαν με πιθανότητα 80% μείωση επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας στη συνεδρίαση της 19ης Μαρτίου. Μετά το ενεργειακό σοκ, η πιθανότητα αυτή υποχώρησε σε λίγο πάνω από 50%, αποτυπώνοντας τον φόβο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού.
Ορισμένοι οικονομολόγοι παρομοιάζουν την τρέχουσα κατάσταση με το ενεργειακό σοκ που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Μια νέα παρατεταμένη άνοδος των τιμών καυσίμων θα μπορούσε να «σβήσει» τις ελπίδες για ενίσχυση της κατανάλωσης και να καθυστερήσει τον κύκλο μειώσεων επιτοκίων, πλήττοντας τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις.
Πολιτικές πιέσεις και διλήμματα φορολογικής πολιτικής
Στο εσωτερικό μέτωπο, η Ρέιβς βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις. Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες ζητούν την ακύρωση της προγραμματισμένης για τον Σεπτέμβριο αύξησης του φόρου στα καύσιμα, υποστηρίζοντας ότι, με τις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ έτοιμες να εκτοξευθούν λόγω του «πολέμου του Τραμπ με το Ιράν», μια τέτοια κίνηση θα ήταν καταστροφική για τα νοικοκυριά. Η εκπρόσωπός τους για το υπουργείο Οικονομικών Ντέιζι Κούπερ τονίζει ότι η αναστολή της αύξησης είναι «το ελάχιστο» που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση για να στηρίξει τις οικογένειες.
Την ίδια ώρα, τα τελευταία στοιχεία για το ΑΕΠ δείχνουν ότι η βρετανική οικονομία μεγάλωσε μόλις 0,1% στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, ένδειξη εύθραυστης ανάκαμψης, παρά την ελαφρώς καλύτερη εικόνα που μεταφέρουν πρόσφατες έρευνες επιχειρηματικού κλίματος. Η Ρέιβς επιχειρεί να εμφανίσει συνέχεια και σταθερότητα, υποστηρίζοντας ότι «λόγω των αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί, η οικονομία είναι ισχυρότερη και ασφαλέστερη» και ότι «ο πληθωρισμός και τα επιτόκια υποχωρούν».
Σχόλιο 
: Η βρετανική περίπτωση λειτουργεί ως προειδοποίηση και για χώρες όπως η Ελλάδα: η δημοσιονομική βελτίωση μπορεί να ανατραπεί από εξωγενή ενεργειακά σοκ, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ανθεκτικά σχέδια, διαφοροποίηση πηγών ενέργειας και προσεκτική ισορροπία ανάμεσα σε δημοσιονομική πειθαρχία και στήριξη του πραγματικού εισοδήματος.
#ΗνωμενοΒασιλειο #Reeves #Πληθωρισμος #Ενεργεια #ΜεσηΑνατολη
