Η κυβέρνηση Τραμπ ετοιμάζει νέες εμπορικές έρευνες κατά πολλών χωρών, στοχεύοντας κυρίως στην Κίνα και πιθανώς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι κινήσεις βασίζονται στο Άρθρο 301 και μπορούν να οδηγήσουν σε νέους τιμωρητικούς δασμούς.
Η κυβέρνηση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται να εκκινήσει νέο κύμα ερευνών για την επιβολή δασμών σε σειρά χωρών, με το επιχείρημα ότι εφαρμόζουν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές εις βάρος αμερικανικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με δημοσίευμα αμερικανικής εφημερίδας που επικαλείται πηγές με γνώση των σχεδίων, οι σχετικές ανακοινώσεις ενδέχεται να γίνουν ακόμη και εντός της ημέρας.
Εργαλείο το Άρθρο 301 και στόχος η βιομηχανική υπερ-ικανότητα
Οι έρευνες θα κινηθούν με βάση το Άρθρο 301 του Νόμου Εξωτερικού Εμπορίου του 1974, το οποίο δίνει στον εκάστοτε πρόεδρο τη δυνατότητα να επιβάλλει μονομερώς δασμούς όταν κρίνει ότι ξένες κυβερνήσεις «διακρίνουν» εις βάρος αμερικανικών εταιρειών και εμπορίου. Το συγκεκριμένο νομικό εργαλείο έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από την κυβέρνηση Τραμπ ως μοχλός πίεσης σε εμπορικές διαπραγματεύσεις.
Κεντρικό αντικείμενο των νέων ερευνών φέρεται να είναι η λεγόμενη «υπερβάλλουσα βιομηχανική ικανότητα» σε εξαγωγικά προσανατολισμένες οικονομίες όπως η Κίνα, δηλαδή η συστηματική παραγωγή πολύ πέραν της εσωτερικής ζήτησης, με αποτέλεσμα την πλημμύρα φθηνών προϊόντων στις διεθνείς αγορές. Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι αυτή η πρακτική συμπιέζει τις τιμές και υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα βιομηχανιών στις ΗΠΑ.
Πιθανή στοχοποίηση ΕΕ, ψηφιακού εμπορίου και εργασιακών πρακτικών
Πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα αναφέρουν ότι στο μικροσκόπιο μπορεί να βρεθεί και η Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι μόνο για βιομηχανικά προϊόντα αλλά και για το πλαίσιο του ψηφιακού εμπορίου. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ορισμένες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις –όπως κανόνες φορολόγησης ψηφιακών υπηρεσιών ή περιορισμούς στη διασυνοριακή ροή δεδομένων– ως δυσμενείς για τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες των ΗΠΑ.
Παράλληλα, εξετάζεται η έναρξη ερευνών που θα συνδέουν την εμπορική πολιτική με ζητήματα καταναγκαστικής ή ακραία επισφαλούς εργασίας σε ορισμένες χώρες, επιχειρώντας να ενταχθούν κοινωνικά και εργασιακά κριτήρια στο οπλοστάσιο των εμπορικών μέτρων. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να δικαιολογήσει νέους δασμούς με το επιχείρημα του «αθέμιτου κοινωνικού ντάμπινγκ».
Σχόλιο
: Η επαναδραστηριοποίηση του Άρθρου 301 σηματοδοτεί κλιμάκωση της μονομερούς εμπορικής στρατηγικής των ΗΠΑ, με άμεσες συνέπειες για τις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας. Για την Ευρώπη, αλλά και για εξαγωγικές οικονομίες όπως η Κίνα, η προοπτική νέων δασμών αυξάνει την αβεβαιότητα και ενδέχεται να οδηγήσει σε αντίμετρα. Για επιχειρήσεις διεθνώς, το περιβάλλον γίνεται πιο κατακερματισμένο και απρόβλεπτο, με την εμπορική πολιτική να μετατρέπεται εκ νέου σε κεντρικό πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.






