Οι αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικούς στόχους προκαλούν αύξηση τιμών και πολιτική ένταση. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ρηχή και εύθραυστη στήριξη.
Η κλιμάκωση του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου έχει μεταβάλει ριζικά την εικόνα του Ντόναλντ Τραμπ ως «προέδρου της ειρήνης». Οι συνεχείς αεροπορικές επιθέσεις, η προηγούμενη χρήση στρατιωτικής ισχύος για την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο και τα χτυπήματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, έρχονται σε ευθεία αντίθεση με το σύνθημα «όχι άλλοι ατελείωτοι πόλεμοι» που γαλβάνισε τη βάση του MAGA.
Ρηχή λαϊκή στήριξη και ρήγματα στο στρατόπεδο MAGA
Οι πρώτες δημοσκοπήσεις καταδεικνύουν ότι η αμερικανική κοινή γνώμη αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό την επιλογή του Λευκού Οίκου. Έρευνα του CNN δείχνει ότι το 59% των ερωτηθέντων απορρίπτει την απόφαση για πόλεμο με το Ιράν, έναντι 41% που την εγκρίνει. Αντίστοιχα, δημοσκόπηση του Reuters καταγράφει 43% κατά, 27% υπέρ και ένα εντυπωσιακό 29% αναποφάσιστων, υπογραμμίζοντας το πόσο ρηχή και ασταθής είναι η στήριξη.
Παρότι οι ψηφοφόροι των Ρεπουμπλικανών εμφανίζονται πιο θετικοί, στο εσωτερικό του στρατοπέδου MAGA έχουν εμφανιστεί εμφανή ρήγματα. Ο πρώην αστέρας του Fox News, Τάκερ Κάρλσον, χαρακτήρισε τις επιθέσεις «εντελώς αηδιαστικές και κακές», κατηγορώντας μάλιστα την κυβέρνηση ότι σύρεται στον πόλεμο από το Ισραήλ. Παρόμοιες φωνές, συχνά με υπαινιγμούς αντισημιτισμού, πολλαπλασιάζονται στη δεξιά εναλλακτική ενημέρωση.
Οικονομικό κόστος και πολιτικός κίνδυνος για τον Τραμπ
Ο πόλεμος έχει άμεσες οικονομικές παρενέργειες. Η διατάραξη των θαλάσσιων ροών πετρελαίου ωθεί την τιμή των καυσίμων ανοδικά, τροφοδοτώντας νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων. Ο αναλυτής Γιόχανες Τιμ από το γερμανικό ινστιτούτο SWP προειδοποιεί ότι, όσο οι Αμερικανοί θα νιώθουν στην τσέπη τους την άνοδο των τιμών, τόσο θα αυξάνεται και η πολιτική φθορά του Τραμπ, ο οποίος είχε επενδύσει πολιτικά στην υπόσχεση «χαμηλότερες τιμές».
Παράλληλα, ο πόλεμος επιβαρύνει τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, σε μία περίοδο που η αμερικανική οικονομία χαρακτηρίζεται ήδη ως «εύθραυστη» από αναλυτές όπως ο Τζόναθαν Κατζ του Brookings Institution. Η συζήτηση στο εσωτερικό στρέφεται και στην επάρκεια αμυντικών συστημάτων για την αντιμετώπιση πυραύλων και drones, δεδομένου ότι οι ίδιες δυνατότητες απαιτούνται και σε άλλα μέτωπα αποτροπής.
Συνταγματικές ενστάσεις και προεκλογικό ρίσκο
Η έναρξη των επιχειρήσεων χωρίς προηγούμενη εξουσιοδότηση του Κογκρέσου αναζωπύρωσε τη διαχρονική διαμάχη για τις πολεμικές αρμοδιότητες του προέδρου. Παρότι το Σύνταγμα αποδίδει ρητά στο Κογκρέσο το δικαίωμα κήρυξης πολέμου, οι σύγχρονες συγκρούσεις ξεκινούν συχνά χωρίς επίσημη διακήρυξη, με τους προέδρους να επικαλούνται τη δυνατότητα διεξαγωγής περιορισμένων επιχειρήσεων για 60 ημέρες.
Οι Δημοκρατικοί κατέθεσαν Ψήφισμα Πολεμικών Εξουσιών για να περιορίσουν τον Τραμπ, αλλά η κίνηση έχει κυρίως συμβολικό χαρακτήρα και ήδη απορρίφθηκε στη Γερουσία. Όπως σημειώνει ο Τιμ, οι επιχειρήσεις κατά του Ιράν συνιστούν «μεγάλο πόλεμο» ακόμη και χωρίς χερσαίες δυνάμεις, άρα θα έπρεπε να έχουν προηγούμενη έγκριση.
Ο αναλυτής Τόμας Γουόρικ του Atlantic Council προειδοποιεί ότι, επειδή ο Τραμπ δεν ζήτησε εκ των προτέρων τη στήριξη του Κογκρέσου και της κοινής γνώμης, «θα χρεωθεί αποκλειστικά το αποτέλεσμα». Ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όπου ανανεώνονται όλες οι 435 έδρες της Βουλής και το ένα τρίτο της Γερουσίας, οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται σε δύσκολη θέση: δεν θέλουν να αποστασιοποιηθούν από τον πρόεδρό τους, αλλά γνωρίζουν ότι ο πόλεμος είναι αντιδημοφιλής.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση στέλνει αντιφατικά μηνύματα για τους στόχους και τη διάρκεια του πολέμου. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ μπορούν «εύκολα να διατηρήσουν τη μάχη όσο χρειαστεί», όμως οι ειδικοί αμφισβητούν αν υπάρχει σαφής στρατηγική εξόδου, ενώ πολλοί θεωρούν τον πόλεμο παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Το θολό αφήγημα περί «οξείας απειλής» από την Τεχεράνη ενδέχεται να ενισχύσει τη δυσπιστία στο εσωτερικό και να μετατρέψει τον πόλεμο σε βαρίδι για την προεδρία Τραμπ.
Σχόλιο 
: Ο πόλεμος με το Ιράν απειλεί να ανατρέψει το βασικό πολιτικό αφήγημα του Τραμπ περί «τέλους των ατελείωτων πολέμων» και χαμηλού κόστους ζωής. Με δεδομένη τη ρηχή λαϊκή στήριξη, την άνοδο των τιμών ενέργειας και τις συνταγματικές ενστάσεις για την παράκαμψη του Κογκρέσου, η σύγκρουση κινδυνεύει να μετατραπεί από εργαλείο ισχύος σε εσωτερικό πολιτικό μπούμερανγκ. Για τις αγορές και τους συμμάχους, το μήνυμα είναι ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική παραμένει βαθιά εξαρτημένη από εσωτερικούς πολιτικούς υπολογισμούς, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Ιράν #MAGA #πόλεμος #οικονομία
